Karar Detayı

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI: 2022/648 E., 2023/380 K.

KARAR: Kısmen Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece verilen kararın fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle; Kendisinin davalıya ait .... ekmek fırınında 1993 yılından 2009 yılının aralık ayına karar çalıştığını, işe sigortasının yapılmış olduğu ve sigorta sicil numarasının .... olduğu, çalıştığı bu süreler içerisinde çalıştığı işyerinde ve iş verenin sigortasını eksik göstererek çok az bir süre sigortalı gösterildiğini, emeklilik ve diğer özlük hakları açısından büyük hak kayıplarına neden olduğunu, mağduriyetin giderilmesi açısından eksik gösterilen çalışma günlerinin tespiti ile kayıp günlerinin sigortalı olarak çalışma süresine dahil edilmesini, yargılama giderlerinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili, davacının sigortasız olarak çalıştırılmadığını ileri sürerek, davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili; davacının Kuruma bildirilen günler dışında başkaca bir çalışmasına rastlanmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Özetle; davanın kısmen kabulüne, davacının davalıya ait işyerinde 01.01.1997 ile 30.10.2009 tarihine kadar belirli süreler halinde 1978 gün sigorta pirimi ödenmeyen sigortalılık süresi bulunduğunun tespitine, karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davalı Kurum vekili ve davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

2. (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 25.02.2016 tarih 2015/9350 Esas, 2016/2844 Karar sayılı ilamıyla; "...Yapılacak iş, öncelikle davacıya hangi işyerinde, gün ay olarak hangi dönemde çalıştığını açıklatarak, ilgili ticaret sicil memurluğuna yazı yazılarak ve gerekli araştırmayı yaparak davalı işveren ile davacı adına hizmet bildiren işverenler arasında organik bağ olup olmadığını tespit etmek, işyeri dosyalarını ve tüm dönem bordrolarını getirtmek, davalı işyerinin ve diğer işyerlerinin hangi tarihler arasında faal olduğunun işyeri dosyaları, vergi kayıtları, oda kayıtları ve zabıta marifetiyle araştırmak, gerekirse uyuşmazlık konusu dönemde davacı adına hizmet bildirimi yapan tüm işverenleri taraf haline getirip, gösterecekleri delilleri toplamak, tespiti istenen dönemde çalışması bulunan davalı işyeri ve diğer işyerlerinin bordro tanıklarını tespit ederek re'sen seçilecek bu tanıkları dinlemek, bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya bunların tanıklığıyla yetinilmediği taktirde, davalı ve diğer işyerlerinin SGK ilgili il müdürlüğünden, gerekirse zabıta, vergi dairesi ve meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu iş yeri çalışanlarının; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile sürekli bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, davalı işyerinin fırın olduğu gözetilerek Belediye ve ilgili Bakanlık tarafından denetime tabi tutulup tutulmadığını araştırmak, yine işyeri ruhsatına dair belgelerin getirtilerek, davacının bu sürede gıda sektöründe çalıştığından portör muayenesi olup olmadığını araştırmak, söz konusu dönemler içinde mükerrer hizmet oluşturmayacak şekilde davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip, sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Ayrıca, davacının işe giriş bildirgesinin verildiği tarihten önceki çalışmalarının bildirgenin verildiği tarihi de kapsar şekilde kesintisiz olarak devam etmiş olması halinde, arada başka bir işyerinden bildirim yapılmadığı takdirde, hak düşürücü sürenin geçtiğinden söz edilemeyeceği gözetilerek, aksi takdirde kesintili çalışmaların hak düşürücü süreye uğrayıp uğramadığının değerlendirilerek karar verilmesi gerekmektedir...." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiş; karara karşı davacı ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Dairece verilen 06.06.2022 tarih 2022/443 Esas, 2022/8518 Karar sayılı ilamıyla; "... Mahkemece kısmen kabule konu kurulan hükümde, davacının davalı tarafından kuruma bildirilen hizmet sürelerini kapsar şekilde ve herhangi bir tarih aralığı hariç tutulmadan, davalı işveren yanında çalıştığı esasıyla mükerrer şekilde kurulan hükmün infaza elverişli olmadığı görülmektedir. Bu sebeple mahkemece, davacının talebine konu dönemde kabul edilen sürelerin, hangi yıl ve hangi ayları kapsadığı , davacının kuruma bildirilen hizmetleri de göz önünde tutularak hüküm tesisi gerekmektedir..." gerekçesiyle bozulmuştur.

C. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine,

1 .... T.C. Kimlik numaralı davacının.... nolu işyeri sicil numaralı dosyada işlem gören davalı ...'ya ait işyerinde;

04.09.2006 31.12.2006 tarihleri arasında 117 gün, asgari ücret ile,

01.01.2007 28.03.2007 tarihleri arasında, 87 gün, asgari ücret ile,

21.04.2009 14.09.2009 tarihleri arasında 143 gün asgari ücret ile sigortalı gösterilmeyen hizmet aktine dayalı çalışmalarının tespitine,

2 Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozma ilamına uyulduğu halde gereklerinin yerine getirilmediğini, belirtilen nitelikte tanık dinlenmediğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu berliterek bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri

3. Değerlendirme

Eldeki dava dosyası incelendiğinde her ne kadar mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ise de uyulan bozma ilamının gerekleri yerine getirilmemiştir. Eldeki davada, dinlenen tanık Ahmet'in davacının zaman zaman işe gelmediğini, çalışmasına ara verdiğini, işten de bu nedenle ayrıldığını belirtmesi karşısında tanıklar tekrar dinlenmeli, davacının işe ara vermesi olup olmadığı üzerinde durulmalı, zabıta ve kolluk marifetiyle tespit edilecek komşu işyeri sahipleri ve bordrolarında kayıtlı çalışanları tanık sıfatıyla dinlenmeli, tanık beyanları arasındaki çelişkiler giderilmeli, mahkemece davacının gösterdiği delillerle yetinilmeyip, kendiliğinden araştırma yapılarak davacının çalışmasının gerçekliği saptanarak varılacak sonuç çerçevesinde hizmet süreleri tespit edilmelidir. Bu sebeple Mahkemece uyulan bozma ilamında belirtilen esaslara aykırı olarak kurulan hüküm usul ve yasaya aykırı olup anılan durum bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

16.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.