Karar Detayı

MAHKEMESİ: Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2023/1786 E., 2023/1311 K.

HÜKÜM/KARAR: Karar verilmesine yer olmadığına, davanın reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ: Bismil 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI: 2021/529 E., 2022/771 K.

Taraflar arasındaki iş kazasının ve kusur oranının tespiti istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince iş kazası tespit talebi hakkında dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, kusur oranlarının tespiti talebinin hukuki yarar bulunmadığından reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle iş kazası tespit talebi hakkında dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, kusur oranlarının tespiti talebinin hukuki yarar bulunmadığından reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 31.10.2013 tarihinde ...'e ait Bismil İlçesi Bozkurt Mah. (Fırat Mah) 217. Sok. No: 13 bina inşaatında kalıp bağlama işini yaparken iskele ayaklarının kırılması sonucunda iş kazası geçirdiği, bu iş kazası sonucunda bileğinde büyük bir hasar meydana geldiğini, Diyarbakır Gaziyaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 05.03.2019 tarih ve 794868/1524 no.lu raporunda iş göremezlik oranının % 34 olup, toplamda davacının 64 oranında malul olduğu, olay hakkında Bismil Cumhuriyet Başsavcılığı 2013/2570 Sor. ve 2013/958 K. no.lu dosyada takipsizlik kararı verildiğini, soruşturma dosyası incelendiğinde olayın iş kazası olduğunu beyanla davacının davalı işveren nezdinde hizmet akdi gereğince çalışması sırasında 31.10.2013 tarihinde iş kazası geçirdiğinin ve meydana gelen iş kazası nedeniyle tarafların kusur oranın tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; Bismil Sosyal Güvenlik Merkezinin 10.06.2019 tarihli Komisyon Kararı gereğince olayın iş kazası olup olmadığına dair gerekli inceleme yapılmak üzere konuya ilişkin bilgi ve belgelerin 12.06.2019 tarihli ve 8500544 sayılı yazımız ile Rehberlik ve Teftiş Başkanlığına gönderildiğini, tespit çalışmaları devam ettiğinden işbu davada davacının başvurusunun sonucunun bekletici sorun yapılması, bu başvurusunun sonucuna göre karar verilmesi gerektiğini, iş kazası olayının 2013 yılında gerçekleştiği, bu nedenle işlemlerinin uzun sürdüğünü, davacının idari başvurusunun haklı görülerek dava konusu olay hakkında kendisine gelir bağlanması halinde işbu davanın konusuz kalacağını beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı ... tarafından davaya cevap verilmemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının iş kazası tespit talebi hakkında dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, davacının kusur oranlarının tespiti talebinin HMK'nın 114/1 h maddesi gereğince hukuki yarar bulunmadığından reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; SGK nezdindeki haklardan faydalanabilmek amacıyla iş kazası tespit kararı verilmesi gerektiğini, Kurum tarafından iş kazası geliri bağlanmadığını, Mahkeme kararının usule ve yasaya aykırı olduğunu, vekalet ücreti hükmünün hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüyle; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1 b.2 maddesi gereğince, düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak üzere, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilerek, iş kazasının tespiti yönünden yargılamaya davalı Kurumun sebebiyet verdiği değerlendirilmiş, yargılama giderleri ve vekalet ücreti için davacı lehine hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı Kurum vekili, Bölge Adliye Mahkemesince davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin usule ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkil kurumca yapılan iş ve işlemlerin tamamının yerinde olduğunu, davacı aleyhine herhangi bir zarar işlemi söz konusu olmadığını beyanla eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının yaralanması ile sonuçlanan olayın iş kazası olduğunun ve iş kazası sebebiyle tarafların kusur oranlarının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 59 uncu, 297 nci ve 343 ilâ 371 inci maddeleri.

2. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 59 uncu maddesi; “(1) Maddi hukuka göre, bir hakkın birden fazla kimse tarafından birlikte kullanılması veya birden fazla kimseye karşı birlikte ileri sürülmesi ve tamamı hakkında tek hüküm verilmesi gereken hâllerde, mecburi dava arkadaşlığı vardır.” hükmü,

3. 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi.

4. Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekili ile davalı Kurum vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinin birinci fıkrasında iş kazası, “a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,

b) (Değişik bend:17.04.2008 5754 S.K./8.mad) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

d) (Değişik bend:17.04.2008 5754 S.K./8.mad) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır.” şeklinde tanımlanmıştır.

Ne var ki, dava açılmadan önce veya açıldıktan sonra meydana gelen bir olay nedeniyle dava konusunun ortadan kalkması; eş söyleyişle tarafların, davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararının kalmaması halinde, bu olayın hükümde göz önüne alınması ve Mahkemenin, davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir. Dava tüm tarafları bakımından konusuz kalmadıkça inceleme yapılması ve uyuşmazlığın sonuçlandırılması gerekir.

Somut olayda, davacıların davalılara karşı 31.10.2013 tarihinde meydana gelen olayın 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi kapsamında iş kazası olduğunun tespiti ve kusur durumunun belirlenmesi talepli olarak açtığı davada, Mahkemece, davalılardan Kurum tarafından olay nedeniyle yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 06.01.2022 tarihli raporuyla olayın iş kazası olduğunun kabul edilmesi nedeniyle yazılı şekilde davanın konusuz kaldığı gerekçesi ile karar verilmiş ise de, aslen Kurumca yapılan denetim sonrasında alınan kararın tek taraflı ve sadece davalı ... bağlayıcı olduğu, diğer davalı bakımından da olayın nasıl olduğu ve 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinde belirlenen şartları taşıyıp taşımadığı ve iş kazası olup olmadığı hususunun belirlenmesi ve uyuşmazlığın tüm taraflar yönünden kesin surette çözülmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.