Karar Detayı

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2023/1617 E., 2023/1420 K.

KARAR: Konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına

İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 9. İş Mahkemesi

SAYISI: 2022/582 E., 2022/127 K.

Taraflar arasındaki yaşlılık aylığı bağlanma tarihinin tespiti ve alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı Kurumun istinaf başvurunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin emekliliğe hak kazandığı tarih ile bu tarihten emekli edildiği 01.12.2015 tarihine kadar geçen döneme ilişkin hak etmiş olduğu aylık miktarları, müvekkilinin yeniden hesaplanacak emekli aylığı ve bu miktar ile 01.12.2015 tarihinden bu güne müvekkiline ödenen aylıklar arasındaki farkın toplam miktarı (Kurumca yapılan ödeme mahsup edilerek) bedeli olarak şimdilik 1.000TL'nin (belirsiz alacak), ödeme günlerinden itibaren işleyecek faizleri ile ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, davacının dava açmadan önce müvekkili Kuruma başvuruda bulunması gerektiği halde doğrudan dava açtığını, ... 3.İş Mahkemesinin 2020/343 Esas 2020/556 Karar sayılı kararında davacının 01.05.1994 01.08.2001 tarihleri arasında Tarım Bağ Kur sigortalısı olduğu tespitine ilişkin hükmüne istinaden hizmet sürelerinde gerekli düzenleme yapıldığını, girilen hizmet sürelerine karşılık gelen 4.780,86 TL tutarında prim borcunun davacı tarafından ödenmesinden sonra dosyaya 2 nci karar işlemi geçildiğinin görüldüğünü, yapılan 2 nci karar işlemi sonrası aylık başlangıç tarihi olan 01.12.2015 tarihinden 2 nci karar işleminin yapıldığı 27.10.2021 tarihine kadar emektar sistemi tarafından 11.842,90 TL perakende alacak tutarı oluşturulduğunu, 01.11.2021 tarihinde ödenmek üzere davacının .... A.Ş.nezdinden tanımlı hesabına gönderildiğini, Kurumca bağlanan gelir/aylıkların ödemeler sisteminde manyetik ortamda program aracı ile hesaplanması nedeniyle manuel olarak gelir/aylık hesabına imkan bulunmadığını, bu nedenle Mahkemenin hükmettiği hizmet süreleri girildikten sonra oluşan ödenmiş ödenecek fark tutarları (perakende tutar) emektar sistemi tarafında oluşturulduğunu belirterek, haksız ve yersiz açılan yasal dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili, davalı Kurumun dava açılmasına sebebiyet vermiş olduğunu bu nedenle verilen karar verilmesine yer olmadığı hükmü kurulan hallerde dava açılmasındaki haklılık durumuna göre maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın öncelikle dava şartı eksikliği nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının dava açmadan önce müvekkili Kuruma başvuruda bulunması gerektiği halde doğrudan dava açmış olduğunu, davanın açılmasına davacı tarafın sebebiyet vermiş olduğunu, Mahkemece hatalı karar ile müvekkili Kurum aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin ve müvekkili Kurum lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Kurum davadan sonra davanın dayanağını oluşturan ve temyiz incelemesinden de geçerek kesinleşen ... 3. İş Mahkemesinin 18.02.2020 gün ve 2020/343 Esas, 2020/556 Karar sayılı kararı gereği işlem tesis etmiş ve hukuki sorun çözülmüştür. Bu itibarla dava konusuz kalmış olup bu yönüyle istinaf konusu karar yerindedir. Davalı Kurumun istinaf istemlerinin reddi gerekir.

Davacı tarafın istinaf başvurusu ücreti vekalet miktarına yöneliktir. Mahkemece 1.000 TL üzerinden dava açıldığı kabul edilerek bu değer kadar davacı yararına vekalet ücreti takdir edilmesi yerinde olmamıştır. Zira dava tespit taleplerini de içermekte olduğu gibi dava belirsiz alacak davası olarak da açılmıştır. Gerek davanın bu niteliği gerekse AÜTT'nin 5/2 nci maddesi gözetildiğinde dava değeriyle sınırlı vekalet ücreti değil, karar şekli ve aşaması gözetildiğinde tam maktu ücreti vekalete karar verilmesi gerektiği açıktır. Davacı tarafın bu yöne ilişkin istinaf istemi yerindedir." gerekçesiyle,

"1 Davalı Kurumun istinaf başvurusunun HMK 353/1 b 1 maddesi gereğince esastan reddine,

Davalı Kurum tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,

2 Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile HMK 353/1 b 2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

3 Konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına," dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili özetle; Kuruma başvuru yapılmadığını, davayı açmaya sebebiyet verilmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, yaşlılık aylığının başlangıcının tespiti ve alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 331 inci maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, AAÜT nin 6 ncı maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.