Karar Detayı

MAHKEMESİ: İş Mahkemesi

SAYISI: 2021/366 E., 2023/800 K.

KARAR: Kısmen kabul

Taraflar arasında görülen sürekli iş göremezlik geliri bağlanmasının tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 02.08.2000 tarihinde geçirdiği trafik iş kazası sonucu sürekli iş göremez duruma girdiğini, ... Rehberlik ve Teftiş Başkanlığınca düzenlenen 31.12.2007 tarihli raporla olayın iş kazası olduğunun kabulü ile davacıya 01.10.2008 tarihinden itibaren aylık bağlandığını, alınan tüm heyet raporlarında başkasının bakımına muhtaç kaydı bulunmasına rağmen %100 artış oranı uygulanamadığını ileri sürerek, sürekli iş göremezlik gelirinin %100 arttırılarak kaza tarihinden itibaren ödenmesi gerektiğinin tespitine, eksik ödenen aylıktan fazlaya dair hakları saklı tutularak şimdilik 3.000 TL’nin 02.08.2000 tarihinden itibaren faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı ... Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemenin 27.05.2015 tarih ve 2009/473 E. 2015/259 K. sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairemizin 03.07.2017 tarih ve 2015/17046 E. 2017/5343 K. sayılı ilamı ile Mahkemece verilen kararda, sürekli iş göremezliğin başlangıcı tespit edilerek ve zamanaşımına ilişkin hükümler ve talep tarihi de gözetilerek gelir bağlanması gereken tarih ve hangi oran üzerinden gelir bağlanması gerektiği açıkça belirtilmediği, davacının alacak talebi olduğu gözetilerek, talebi de dikkate alınarak alacak talebi hakkında karar verilmediği belirtilerek, Mahkemece, Adli Tıp Kurumu Genel Kurulundan sigortalıda iş kazası sonucu meydana gelen yaralanmanın hangi tarihten itibaren sigortalıyı sürekli iş göremez hale getirdiği hususunda rapor alınarak, anılan Kanun'un 99 uncu maddesinin 1 inci fıkrasının “Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, iş kazalarıyla meslek hastalıkları ve ölüm sigortalarından hak kazanılan gelir ve aylıklar, hakkı doğuran olay tarihinden itibaren beş yıl içinde istenmezse zamanaşımına uğrar. Bu durumda olanların gelir ve aylıkları, yazılı istek tarihini takibeden aybaşından itibaren başlar.” hükmü ile 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun'un 97 nci maddesinin “Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, iş kazası, meslek hastalığı, vazife malûllüğü ve ölüm hallerinde bağlanması gereken gelir ve aylıkların, hakkın kazanıldığı tarihten itibaren beş yıl içinde istenmeyen kısmı zamanaşımına uğrar. …” hükmü de göz önünde bulundurularak, davacının Kurumdan sürekli iş göremezlik geliri tahsis talebinde bulunduğu tarih belirlenerek, gelir bağlanması gereken tarih tespit edilmeli, verilen kararda; gelir bağlanma başlangıç tarihi ve oranı belirtilmeli, Kurum tarafından bağlanan gelire göre fark gelir oluşması durumunda alacak tutarı belirlenip talebe göre karar verilmesi gereğine işaret edilerek, hüküm bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 27.07.2020 tarih ve 2017/735 E. 2020/336 K. sayılı kararı ile Yargıtay bozma ilamına uyularak yapılan yargılama ile Adli Tıp Kurumu Başkanlığı 3. İhtisas Kurulundan rapor düzenlenmesi istenilmiş, rapor sonuç kısmında davacının meslekte kazanma gücünden %56.0 kaybetmiş sayılacağı, iyileşme süresinin 18 aya kadar uzayabileceği kararına varıldığı, maluliyetinin (sürekli iş göremezliğin) iyileşme süresinin bitiminden itibaren (kaza tarihinden 18 ay sonra) başlayacağı yönünde ek mütalaa olunduğu, ayrıca Mahkeme istemiyle 06.03.2020 tarihinde bilirkişi raporu düzenlendiği ve raporda özetle; sürekli iş göremezlik geliri sigortalının mesleğinde kazanma gücünün tamamını veya bir kısmını yitirmiş bulunmasına göre hesaplanacağı, sürekli ve tam iş göremezlikte sigortalıya yıllık kazancının %70'ine eşit yıllık bir gelir bağlanacağı, sürekli kısmi iş göremezlikte sigortalıya bağlanacak gelirin, tam iş göremezlik geliri gibi hesaplanarak bunun iş göremezlik derecesi oranındaki tutarının kendisine verileceği, sürekli kısmi veya sürekli tam iş göremez durumundaki sigortalının, başka birinin sürekli bakımına muhtaç ise bu gelirin %50 artırılacağı (506 sayılı Kanun'un 20 nci maddesi), iş göremezlik derecesi %25 ve daha yukarı olanlara bu Kanun'un 20/3 maddesi uyarınca bağlanacak sürekli kısmi işgöremezlik gelirinin aylık tutarının bu Kanun'un 78 inci maddesi uyarınca tespit olunacak günlük kazanç alt sınırının 30 katının %70'inden az olamayacağı (506 sayılı Kanun'un 9/4 üncü maddesi), Adli Tıp Kurumunun 06.06.2018 tarih ve 10135 sayılı kararı ile davacının meslekte kazanma gücünden %56.0 kaybetmiş sayılacağı, iyileşme süresinin 18 (onsekiz) aya kadar uzayabileceği, sürekli iş göremezliğinin iyileşme süresinin bitiminden itibaren (kaza tarihinden 18 ay sonra) başlayacağı belirtildiğinden, iş kazasının meydana geldiği 02.08.2000 tarihine 18 ay ilave edildiğinde sürekli iş göremezlik geliri aylığının 02.02.2002 tarihinde başlaması gerektiği, davacıya dava tarihi olan 30.04.2009 tarihi itibariyle 32.531,92 TL sürekli iş göremezlik aylığı ve 16.934,72 TL işleyen yasal faiz olmak üzere toplam 49.466,64 TL'nin davalı Kurumun tarafından ödemesi gerektiğine dair görüş ve kanaatinin bildirildiği ve bu doğrultuda davacıya 02.02.2002 01.10.2008 tarihleri arasında ödenmesi gereken sürekli iş göremezlik gelirinin toplam miktarının 32.531,92 TL, bu tutara dava tarihi olan 30.04.2009 tarihi itibariyle işleyen yasal faiz miktarının 16.934,72 TL olduğu, taleple bağlı kalınarak 02.02.2002 01.10.2008 tarihleri arasında iş göremezlik gelirinin karşılığı olarak 3.000,00 TL'nin dava tarihi olan 30.04.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine dair gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

C. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Başkanlığı vekilinin temyiz isteminde bulunması üzerine Dairemizin 01.04.2021 tarih ve 2020/9931 E. 2021/4542 K. sayılı ilamı ile; eldeki davada, öncelikle talebe göre iş göremezlik oranının kısmen kabul edilmesi karşısında “davanın kısmen kabulüne” karar verilmesi gerekirken, “kabulüne” dair karar verilmesinin hatalı olduğu, kabule göre de bozma ilamı sonrasında alınan bilirkişi raporu doğrultusunda karar verilmişse de; davacının %56 iş göremezlik oranı üzerinden zamanaşımı tarihi dikkate alınarak belirlenecek tarihte bağlanacak gelirlerin Kurumdan sorulmak suretiyle farkın tahsiline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu belirtilerek, eksik inceleme ve araştırma ile verilen hüküm bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 09.10.2023 tarih ve 2021/366 E. 2023/800 K. sayılı kararı ile Yargıtay bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada, davalı Kuruma müzekkere yazılarak, davacının %56 iş göremezlik oranı üzerinden zamanaşımı tarihi dikkate alınarak belirlenecek tarihte bağlanacak gelirlerin ve 02.02.2002 01.10.2008 tarihleri arasında ödenmesi gereken gelirin ay ve faizi ile birlikte hesaplanarak bildirilmesinin istendiği, gelen bilgi ve belgeler birlikte değerlendirilmek suretiyle,

Davanın Kısmen Kabul Kısmen Reddi ile

Davacıya 02.02.2002 tarihinden itibaren %56 oranına göre sürekli iş göremezlik gelirinin bağlanması gerektiğinin ve davacıya 02.02.2002 01.10.2008 tarihleri arasında ödenmesi gereken sürekli iş göremezlik gelirinin toplam miktarının 32.531,92 TL, dava tarihi olan 30.04.2009 tarihinden ödeme tarihine kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Başkanlığı vekili; raporlar arasındaki çelişkilerin giderilmediğini, Mahkemece 02.02.2002 tarihinden itibaren sürekli iş görememezlik gelirinin bağlanması yönündeki kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, davanın açılmasına Kurum sebebiyet vermediğinden aleyhine vekalet ücreti ve yargıla giderlerine hükmedilemeyeceğini belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, tespit ve alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 ncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası,

3. Değerlendirme

4. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı ... Başkanlığı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

06.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.