Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2021/3668 E., 2022/167 K.

HÜKÜM/KARAR: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Kayseri 3. İş Mahkemesi

SAYISI: 2015/451 E., 2018/556 K.

Taraflar arasındaki iş kazası nedeniyle vefat eden sigortalının hak sahiplerinin maddi ve manevi tazminat istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davalılardan ... İnş.Tic.Ltd.Şti. vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı ... İnş.Tic.Ltd.Şti. vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacılar vekili dava dilekçesi ile davacılar murisi ...'ün, Toprak Mahsulleri Ofisinde bulunan siloların boyama işini alan ... İnş. Tic. Ltd. Şti.'nin taşeronu ...'un boyama kumlama işçisi olarak çalışırken, 29.10.2014 tarihinde iskeleden düşmek suretiyle kaza geçirmesi ve vefat etmesi nedeniyle murislerinin desteğinden yoksun kalmaları sebebiyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla murisin eşi ... için 1.000,00 TL, kızı ... için 1.000,00 TL, kızı ... için için 1.000,00 TL,oğlu ... İçin 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile murisin eşi ... için 60.000,00 TL, kızı ... için 60.000,00 TL, kızı ... için için 60.000,00 TL,oğlu ... İçin 60.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacılar vekili 11/06/2018 tarihli talep arttırım dilekçesi ile maddi tazminat taleplerini, eş ... için 118.729,29 TL, kızı ... için 4.109,41 TL, kızı ... için 22.604,38 TL olarak artırmıştır.

II. CEVAP

1.Davalı ... Şti. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; diğer davalı ... ile aralarında taşeronluk sözleşmesi bulunduğu, husumetin asıl iş sahibi olan TMO'ya yöneltilmesi gerektiğinden husumet yokluğu nedeniyle müvekkili yönünden davanın reddini, müteveffanın boya işçisi olmadığı ve kendisine herhangi bir talimat verilmediği halde boya iskelesine çıktığı ve kendi dikkatsizliği nedeniyle düştüğünden bahisle davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı ... ve ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müteveffanın davalılardan ...'un arkadaşı olduğu, yapılan işi kontrol etmesi amacıyla işçilerin başında görevlendirildiği, boya işçisi olarak işe alınmadığı, defaten ikaz edilmesine rağmen boya iskelesine çıktığı, dolayısıyla müteveffanın olayda tamamen kusurlu olduğu, müvekkilinin kusurunun olmadığından bahisle davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; müteveffanın asıl işveren davalı ... Şti.'nin alt işvereni olan ...'un işçisi olarak çalışırken boya iskelesinden düşerek yaşamını yitirdiği, meydana gelen iş kazasında davalı asıl işveren ... İnşaat Şti.'nin %35, alt işveren ...'un %35, işveren vekili olan ...'un %10, müteveffanın ise %20 oranında kusurlu oldukları anlaşılmıştır.

Davacılar ..., ... ve ...'ın destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkin olarak; ölenin eşinin ve çocuklarının destekten yoksun kalma tazminatlarının hesaplanmasında ölenin yaşı, hak sahiplerinin yaşı, aktif çalışma ve destek süresi, ölenini kazancı, kusur durumu, paylaştırma durumu, ölenin eşi için evlenme ihtimali ve SGK tarafından bağlanan ve rücu edilecek kısım dikkate alınarak yapılan hesap raporunun denetime elverişli ve açık olup karar vermeye yeterli bulunduğundan bilirkişi raporu ve ıslah dilekçesi doğrultusunda davacılardan eş ... ve çocuklar ... ve ...'ın tazminat (destekten yoksun kalma tazminatı) talebinin tüm davalılar yönünden kabulüne, ancak davacı çocuk ...'nin tazminat (destekten yoksun kalma tazminatı) talebinin reddine dair karar vermek gerekmiştir.

Davacılar eş ve çocukların davalılara yönelik manevi tazminat taleplerine ilişkin olarak; olayın oluş şekline, müterafik kusur oranlarına ve ölenin kusur durumuna, meydana gelen elem ve ıstırabın derecesine, tarafların sosyal ve ekonomik durumuna, paranın alım gücüne özellikle 26.06.1966 gün ve 1966/7 7 sayılı İçtihadı Birleştirme kararının içeriğine ve öngördüğü koşulların somut olayda gerçekleşme biçimine, oranına, niteliğine hak ve nefaset kurallarına göre ve ayrıca taraflarda zenginleşme aracı oluşturmayacak şekilde manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile eş ... için 55.000,00 TL, çocuklar ..., ... ve ... için 50.000,00'er TL manevi tazminata hükmedilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..." gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile

MADDİ TAZMİNATLAR YÖNÜNDEN;

1.Vefat eden sigortalının geride kalan eşi için iş kazası nedeniyle hesaplanan 118.729,29 TL maddi (destekten yoksun kalma) tazminatın kaza tarihi olan 29.10.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak geride kalan davacı eşe verilmesine,

2.Vefat eden sigortalının geride kalan evladı ... için iş kazası nedeniyle hesaplanan 4.109,41 TL maddi ( destekten yoksun kalma ) tazminatın kaza tarihi olan 29.10.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak geride kalan davacı evlada verilmesine,

3.Vefat eden sigortalının geride kalan evladı ... için iş kazası nedeniyle hesaplanan 22.604,38 TL maddi ( destekten yoksun kalma ) tazminatın kaza tarihi olan 29.10.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak geride kalan davacı evlada verilmesine,

4.Davacı oğul ... için istenen maddi tazminatın davacının destekten yoksun kalması olmadığından reddine,

MANEVİ TAZMİNATLAR YÖNÜNDEN;

1. Vefat eden sigortalının geride kalan eşi ...'in manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; işçinin vefatı, kazadaki kusur durumu ( yüzde 20 müterafik kusuru ), manevi tazminatın zenginleşme aracı olmaması, Talep ,eşin durumu ve ekonomik koşullar dikkate alındığında takdiren 55.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 29.10.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak geride kalan davacı eşe verilmesine,

2. Vefat eden sigortalının geride kalan evladı ... için manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; işçinin vefatı, kazadaki kusur durumu (yüzde 20 müterafik kusuru), manevi tazminatın zenginleşme aracı olmaması,talep oğulun durumu ve ekonomik koşullar dikkate alındığında takdiren 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 29.10.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak geride kalan davacı evlada verilmesine,

3. Vefat eden sigortalının geride kalan evladı ... için manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; işçinin vefatı, kazadaki kusur durumu (yüzde 20 müterafik kusuru), manevi tazminatın zenginleşme aracı olmaması,talep oğulun durumu ve ekonomik koşullar dikkate alındığında takdiren 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 29.10.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak geride kalan davacı evlada verilmesine,

4.Vefat eden sigortalının geride kalan evladı ... için manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; işçinin vefatı, kazadaki kusur durumu (yüzde 20 müterafik kusuru), manevi tazminatın zenginleşme aracı olmaması,talep oğulun durumu ve ekonomik koşullar dikkate alındığında takdiren 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 29.10.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak geride kalan davacı evlada verilmesine

5.Fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... İnş. Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı ... İnş. Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacıların murisinin işçisi olmadığı gibi kendi işyerinde de çalışmadığını, husumetin ...'ne yöneltilmesi gerektiğini, kazanın gerçekleşmesinde davacıların murisinin kusurlu olduğunu,hüküm kurmaya elverişli olmayan aktüerya hesabına göre Mahkemece karar verildiğini, aleyhine hükmedilen manevi tazminatın miktarının yüksek olduğunu ileri sürmüştür.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacıların murisinin kusurlu eylemleri nedeniyle kazanın gerçekleştiğini, ...'nin kazanın gerçekleşmesinde kusurlu olduğunu, davacılar lehine son derece fahiş rakamlarla hesaplanan destekten yoksun kalma tazminatının kabul edilemez olduğunu, aleyhine hükmedilen manevi tazminat miktarının yüksek olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamından davacıların murisinin iş kazası sonucu vefat ettiği ve iş kazasının meydana gelişinde davacılar murisi sigortalının mesleki öngörme yetenek ve kabiliyetini kullanmayan, kendi can güvenliğini tehlikeye atacak hatalı bir çalışma şekli izleyen tanık ifadelerinden emniyet kemerini iskeleye uygun bir yere sabitlememesi nedeniyle %20 nispetinde, davalı işveren ... İnş. Tic. Ltd. Şti.'nin yeterli güvenlik tedbiri almaması, demir iskele üzerinde bulunan üç metre boyundaki tahta kalasları uygun olmayan, kalasları iskele üzerinde sabitlememesi, demir iskeleye kullanmaya başlanmadan kurma, kullanma ve sökme planı hazırlamaması, haftada en az bir kere teknik personel aracılığı ile kontrolleri yaptırmaması, güvenlik tedbirlerinin uygulanmasını denetlememesi, risk değerlendirmesi yaptırmaması, güvenlik koordinatörlüğünü sağlamaması, güvenlik ve sağlık işaretlerini kullanmaması nedeniyle %35 oranında, davalı alt işveren ...'un yeterli güvenlik tedbiri almaması, demir iskele üzerinde bulunan üç metre boyundaki tahta kalasları uygun olmayan, kalasları iskele üzerinde sabitlememesi, demir iskeleye kullanmaya başlanmadan kurma, kullanma ve sökme planı hazırlamaması, haftada en az bir kere teknik personel aracılığı ile kontrolleri yaptırmaması, güvenlik tedbirlerini uygulanmasını denetlememesi, risk değerlendirmesi yaptırmaması, güvenlik koordinatörlüğünü sağlamaması, güvenlik ve sağlık işaretlerini kullanmaması nedeniyle %35 oranında, davalı alt işveren yetkilisi ...'un gereken iş güvenliği önlemini almaması nedeniyle %10 oranında kusurlu oldukları, ... ile ... İnş. Tic. Ltd. Şti. arasındaki sözleşmenin eser sözleşmesi niteliğinde bulunduğunun anlaşıldığı, dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre ve özellikle ... İnş. Tic. Ltd. Şti.'nin asıl işveren olarak davacıların hak kazandığı tazminatlardan sorumlu olduğu, ülkenin ekonomik koşulları tarafların sosyal ve ekonomik durumları paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu olayın ağırlığı olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutulduğunda davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının makul seviyede olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle davalı ... İnş. Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... İnş. Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... İnş. Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacıların murisinin işçisi olmadığı gibi kendi işyerinde de çalışmadığını, husumetin Toprak Mahsulleri Ofisine yöneltilmesi gerektiğini, kazanın gerçekleşmesinde davacıların murisinin kusurlu olduğunu,hüküm kurmaya elverişli olmayan aktüerya hesabına göre mahkemece karar verildiğini, aleyhine hükmedilen manevi tazminatın miktarının yüksek olduğunu ileri sürmüştür.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacıların murisinin kusurlu eylemleri nedeniyle kazanın gerçekleştiğini, ...'nin kazanın gerçekleşmesinde kusurlu olduğunu, davacılar lehine son derece fahiş rakamlarla hesaplanan destekten yoksun kalma tazminatının kabul edilemez olduğunu, aleyhine hükmedilen manevi tazminat miktarının yüksek olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerinin maddi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddeleri ile 417 nci maddesi, 417 inci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4 üncü maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme

1.Davalı ... İnş. Tic. Ltd. Şti. vekili ile davalı ... vekilinin, davacılar ... ve ... lehine hükmedilen maddi tazminat tutarları ile davalı ... İnş. Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... vekilinin, davacılar ..., ..., ... ve ... lehine hükmedilen manevi tazminat tutarlarına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110. maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

3.Dosya içeriğine göre davacılar ... ve ... lehine hükmedilen her bir maddi tazminat tutarı ile davacılar ..., ..., ... ve ... lehine hükmedilen her bir manevi tazminat tutarı Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından davalı ... İnş. Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... vekilinin bu kısımlara yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.

2.Davalı ... İnş. Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... vekilinin davacı ... yönünden hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde,

1.Bölge Adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz edenin sıfatına, temyiz kapsam ve nedenlerine ve özellikle somut olayda, mahkemece davaya konu iş kazası nedeniyle hükme esas alınan kusur oran ve aidiyetlerinin iş kazasının oluşuna uygun olması, hükme esas alınan hesap raporundaki hesap ilkelerinin Dairemizce benimsenen ilkelere uygun olması, bu kapsamda Bölge Adliye Mahkemesince kurulan gerekçelerin yerinde olduğu da dikkate alındığında kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı ... İnş. Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... vekilinin davacılar ... ve ... lehine hükmedilen maddi tazminat tutarlarına ilişkin temyiz istemlerinin miktardan REDDİNE,

Davalı ... İnş. Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... vekilinin davacılar , ..., ve ... lehine hükmedilen manevi tazminat tutarlarına ilişkin temyiz istemlerinin miktardan REDDİNE,

Davalı ... İnş. Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... vekillerinin davacı ... lehine hükmedilen maddi tazminata yönelik Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Fazla alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.