Karar Detayı

MAHKEMESİ: Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/2640 E., 2022/1844 K.

KARAR: Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Batman İş Mahkemesi

SAYISI: 2020/663 E., 2022/911 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptaline ilişkin asıl dava ile alacak talebine ilişkin birleşen davada dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı/birleşen davada davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı/birleşen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ Kur sigortalısı olduğunu, 01.04.2009 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı aldığını, yaşlılık aylıklarının sigortalılık süresi kazanmalarında sahtecilik yapıldığı iddiasıyla iptal edildiğini, 01.04.2009 tarihi ile son aylığı arasında ödenen yaşlılık aylıkları ile sağlanan sağlık yardımlarının faizi ile birlikte geri istendiğini, müvekkilinin 01.10.1994 tarihinden beri tütüncülük ile uğraştığını, 1994 2001 tarihleri arasında oda kaydı olduğunu, davacının yaşlılık aylığı bağlanması konusunda kesinlikle herhangi bir sahtecilik yapmadığını, sigortalık süresi kazanmalarında sahtecilik yapılmasının TCK anlamında suç teşkil ettiğini, davacının hakkında kesinleşmiş herhangi bir karar olmadığını, buna rağmen yaşlılık aylığının kesilmesinin, yasanın ruhuna, Yargıtay içtihatlarına, dürüstlük kuralına açıkça aykırılık teşkil ettiğini belirterek yaşlılık aylığının iptaline ilişkin sataşmanın kaldırılmasını, kesilmiş aylıkların her bir ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine, davalı Kuruma yaşlılık aylığı ve sağlık giderleri yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada davacı Kurum vekili dava dilekçesinde; müvekkili Kurumun Bağ Kur sigortalısı davalıya bağlanan Tekel Yaprak Tütün İşletme Müessesine teslim ettikleri ürün sebebi ile yıllara sari olmak üzere yapılan tevkifat kesintileri neticesinde sigortalılık sürelerini kazanmalarında sahtecilik yapıldığı hakkında müfettiş ... tarafından yürütülen soruşturma neticesinde düzenlenen 29.10.2010 tarih 121987/SOR/01 sayılı soruşturma raporu ile davalının emeklilik işleminin iptal edildiğini, 01.04.2009 01.12.2010 tarihleri arasında emeklilik işlemi iptal edilen davalıya, müvekkili Kurum tarafından yersiz ödendiği belirtilen 10.424,60 TL'nin her bir ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Asıl davada davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum müfettişi ... tarafından 29.10.2010 tarih 121987/SOR/01 sayılı raporu ile 2008 yılında yürürlüğe giren "5763 sayılı İş Kanunu ve Bazı Kurumlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun"un tanımış olduğu haktan yararlanan tütün ekicilerinin bir kısmının tekel işletmelerinden alınan tevkifat kesinti yıllarını gösteren yazı ile 2926 sayılı Kanun'a göre Bağ Kur sigortalılık belgelerinin öz ve muhteviyatında değişiklik yaparak Kurumu yanıltıcı bilgi, belge ve beyanlarla haksız menfaat temin edildiğini, soruşturma esnasında dosya üzerinden gerçekleştirilen incelemelerde öz ve muhteviyatında değişiklik yapılan belgelerin logo, imza, yazı karakteri vb. unsurları üzerinden yapılan ilk incelemede tespit edilen çiftçilerin ifadelerine başvurulduğunu, söz konusu çiftçilerin il dosyalarındaki evrak ile tekel işletmelerinde kalan nüshaların karşılaştırıldığını, bu incelemeler neticesinde çiftçilerin belgeleri Tekel işletmesinden aldıktan sonra içeriğinde değişiklik yaptırdıklarının belirlendiğini, söz konusu inceleme neticesinde tahsise sevk edilen içeriği sahte belgeli dosyaların belirlendiğini, Batman Cumhuriyet Başsavcılığında soruşturma açıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının 01.10.1994 tarihinden beri tütüncülük ile uğraştığını, sigortalık süresi kazanmalarında sahtecilik yapılmasının TCK anlamında suç teşkil ettiğini, müvekkilinin hakkında kesinleşmiş herhangi bir karar olmadığını, müvekkilinin yaşlılık aylığı bağlanması konusunda kesinlikle herhangi bir sahtecilik yapmadığını, Batman Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2009/12942 soruşturma sayılı dosyası ile bu konuda soruşturma yapıldığını, bunun sonucunun beklenilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dava yönünden davanın kabulüne, davalı Kurumun 03.02.2011 tarihli B.13.2.SGK.4.72.00.00/2.113.274 sayılı işleminin iptaline, davacıya aylığın kesildiği tarihten itibaren yeniden maaş bağlanmasına, ödenmeyen her bir maaş alacağına ödeme tarihinden itibaren yasal faizin uygulanmasına, birleşen Batman İş Mahkemesinin 2012/165 Esas sayılı dosyası yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; ceza davasında davacı hakkında verilen beraat kararının Kurumun zarara uğramasına sebebiyet veren evrakların sahte olmadığını göstermediğini, Mahkemece bu hususta değerlendirme yapılması gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamından; sigortalıya ait olduğu bildirilen prim kesinti ve ürün teslimine dair belgelerin sahteliği hususunun kanıtlanamadığı, bu haliyle prim kesintisi ve ürün teslimine dayalı Bağ Kur sigortalılığının geçerli olduğu yönündeki Mahkeme kabulünde bir isabetsizlik bulunmadığı değerlendirilerek davalı/birleşen davada davacı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK 'nın 353/1 b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı/birleşen davada davacı Kurum vekili istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacı sigortalının 2926 sayılı Kanun'a tabi Tarım Bağ Kur sigortalılığını iptal eden Kurum işleminin iptali ile davacının prim kesintisine dayalı elde ettiği Tarım Bağ Kur sigortalılığının geçerli olduğunun tespiti ile kesilen aylıkların kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanması ve birleşen dosyada, yersiz ödenen aylıkların davalı sigortalıdan tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun geçici 7 nci maddesi delaletiyle mülga 2926 sayılı Kanun'un 2, 3, 6, 9 ve 10 uncu maddeleri ve 5510 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (b) bendidir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosya içerisinde Kuruma intikal eden tevkifat belgeleri ile ürün teslimi alan Kuruluşun kayıtlarının birbirini teyit etmesi, sigortalının tarımsal faaliyet bilgileri de dikkate alınmak suretiyle dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı/birleşen davada davacı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.