Karar Detayı

MAHKEMESİ: İş Mahkemesi

SAYISI: 2019/561 E., 2021/370 K.

KARAR: Kısmen Kabul

Taraflar arasında iş kazasından kaynaklanan tazminat istemi davasında Mahkemece Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesince verilen bozma kararına uyularak yapılan inceleme neticesinde davanın kısmen kabul ve kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacılar ve davalı ... Prefabrik Yapı Elemanları ve Turizm Sanayi Ticaret A.Ş. vekilleri tarafından süresi içerisinde temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacılar vekili 14.06.2012 tarihli dava dilekçesinde özetle; Manisa Belediyesinin yeni hal binası yapım işini ihale ile alan davalılardan ... Prefabrik Yapı Elemanları ve Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nden, işin bir bölümünü alan diğer davalı ... İnş. Mad. San ve Tic. Ltd. Şti.'ne verdiği müvekkillerinin desteği ...'in bu şirkette kamyon şoförü olarak çalıştığı, ... İnşaat şirketinin inşaatta gerekli olan dolgu malzemesinin taşınması işini ise Öz Karadeniz İnşaat isimli firmaya verdiği, davalı ...'in bu şirkette kamyon şoförü olarak çalıştığı 23.02.2007 tarihinde ... ile ...'in her ikisinin aynı inşaat alanında çalışmaktayken işin yapılması sırasında aralarında tartışma yaşandığı ve Halil'in sigortalı ...'yi kullandığı kamyonla çiğneyerek öldürdüğünü, konu ile ilgili ceza davasının Manisa Ağır Ceza Mahkemesinde görüldüğünü, davalı ...'in kasten adam öldürme suçundan cezalandırıldığını ve ceza kararının kesinleştiğini, ... ...'in olay tarihinde 32 yaşında olduğunu ve kepçe operatörü olarak çalıştığını, eşinin ev hanımı olup gelirinin bulunmadığını, 4 çocuğunun bulunduğunu, ölüm olayı nedeniyle hak sahiplerine SGK'nca gelir bağlanacak ise de ölenin sağ olması halindeki kazancı ile bağlanacak gelir arasında azalma olacağı, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak suretiyle müteveffanın eşi ve 4 çocuğu için ayrı ayrı 1.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile ölüm olayının nedeni ve şekli ile vehametine göre davacıların çektiği acı ve ızdırapların para ile değerlendirilmesi ve giderilmesi mümkün değil ise de, acılarının bir nebze olsun dindirilmesi, bozulan ruh dengelerinin yeniden sağlanması ve kırılan yaşama arzularının tazelenmesi için yerleşik Yargıtay içtihatlarındaki ölçütler doğrultusunda, davacı ... için 50.000,00 TL, davacı ... için 40.000,00 TL, davacı ... için 40.000,00 TL, davacı ... ... için 40.000,00 TL, davacı ... için 40.000,00 TL, davacı ... ... için 20.000,00 TL, davacı ... için 20.000,00 TL, davacı ... için 10.000,00 TL, davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir

2. Davacılar vekili 12.08.2021 tarihli dilekçesiyle maddi tazminat istemlerini çocuk ... için 26.771,46 TL’ye, çocuk Irmak için 16.790,93 TL’ye, çocuk... için 14.169,07 TL’ye artırmıştır.

II. CEVAP

1. Davalı ... Prefabrik Yapı Elemanları ve Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; söz konusu olayın şantiye dışında meydana geldiğinden husumet yönünden davanın reddi gerektiğini, davanın zamanaşımına uğradığını, dava konusu olay ile ilgili müvekkili şirketin herhangi bir ilgisinin olmadığı gibi anılan olayın oluşumunda da herhangi bir kusuru ve sorumluluğunun bulunmadığını, ölen kişinin müvekkili şirketin işçisi dahi olmayıp olayın iki işçi arasındaki bireysel kavgadan kaynaklanmış ve tamamen kendi kusurları sonucu meydana geldiğini, davacıların maddi zararlarının SGK tarafından karşılanacağını, maddi tazminat talep etmelerinin mümkün olmadığını, talep edilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu ve davacıları zenginleştirecek nitelikte olduğunu olduğunu ileri sürerek müvekkili şirket aleyhine açılan haksız davanın reddini talep etmiştir.

2.Diğer davalıların davaya cevap vermediği anlaşılmıştır.

III. BOZMA ÖNCESİ VE BOZMA KARARI

A) İlk Mahkeme Kararı

Mahkemenin 05.02.2015 tarih ve 2012/180 E. 2015/29 K. sayılı kararında özetle; davalı şirketler açısından kusurları bulunmadığından bahisle davanın reddine, davalı ... açısından ise davacı eşin maddi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 592,42 TL, davacı çocuk ...'un maddi tazminat istemi gelirle karşılandığından reddine, davacı çocuk Irmak lehine 8.973,39 TL, ... ... lehine 8.767,63 TL maddi tazminata hükmedilmiş, davacı eş ve çocuklar lehine 10.000,00'er TL, davacı anne ve baba lehine 3.000,00'er TL ve davacı kardeşler lehine 1.000,00'er TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

B) İlk Bozma Kararı

Kararın davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (kapatılan) 21.Hukuk Dairesinin 05.06.2017 tarih ve 2016/11004 E. 2017/4814 K. sayılı ilamıyla; "Somut olayda, hükme esas alınan bilirkişi kusur raporunda ceza dava dosyasında kesinleşen maddi olguya göre davacılar murisi ile davalı Hüseyin arasındaki kavganın çıkış nedeni göz önüne alınarak işverenlerin zararlandırıcı sigorta olayı yönünden alması gerekli önlemlerinin bulunup bulunmadığı, hangi önlemlerin alındığı, hangi önlemleri alınmadığı gibi hususların ayrıntılı bir biçimde irdelenmediği anlaşılmakla, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77 ve devamı maddeleri hükümleri doğrultusunda, iş sağlığı ve güvenliği uzmanlarından oluşan bilirkişi heyetince inceleme yaptırılarak, ceza dava dosyasında kesinleşen maddi olguya göre davacılar murisi ile davalı Hüseyin arasındaki kavganın çıkış nedeni de dikkate alınarak taraflar arasında meydana gelen kavga olayında işverenler tarafından alınabilecek iş güvenliği önlemleri bulunup bulunmadığı konusunu da tartışan kapsamlı bir bilirkişi kusur raporu alınarak tarafların kusur ve sorumluluklarının belirlenmesinden sonra çıkacak sonuca göre bir karar verilmesi" yönlerinden karar bozulmuştur.

C) İkinci Mahkeme Kararı

Mahkemenin 17.12.2018 tarih ve 2017/552 E. 2018/664 K. sayılı ilamıyla davalı şirketler açısından kusurları bulunmadığından bahisle davanın reddine, davalı ... açısından ise davacı eşin maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne, davacı çocuk ...'un maddi tazminat isteminin reddine, diğer davacı çocukların maddi tazminat istemlerinin taleple bağlı kalınarak kabulüne, davacı eş ve çocuklar lehine 10.000,00'er TL, davacı anne ve baba lehine 3.000,00'er TL ve davacı kardeşler lehine 1.000,00'er TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

D) İkinci Bozma Kararı

Kararın davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 21.11.2019 tarih ve 2019/1197 E. 2019/7078 K. sayılı ilamıyla; somut olayda Mahkemece, Dairemiz bozma ilamına uyulmuş ve yargılamaya devam edilmiş olup, bozma ilamı akabinde tanzim edilen, ceza dava dosyasında kesinleşen maddi olguya göre davacılar murisi ile davalı Hüseyin arasındaki kavganın çıkış nedeni de dikkate alınarak taraflar arasında meydana gelen kavga olayında işverenler tarafından alınabilecek iş güvenliği önlemlerinin kapsamlı şekilde tartışıldığı, olaya uygun düşen 25.10.2017 tarihli kusur bilirkişi heyeti raporuna itibar edilmeyerek yukarıda ifade edilen usulü müktesep haklara riayet edilmeden karar verilmesinin hatalı olduğu, ayrıca davalı ... Prefabrik Yapı Elemanları Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin hal binası ve sosyal tesisler yapım işinin harfiyat kısmını ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ye vermesinin, asıl işveren ve alt işverenlik sıfatından ve bunun doğal neticesi olarak da sorumluluktan kurtarmayacağı 25.10.2017 tarihli kusur bilirkişi heyeti raporuna itibar edilerek ve hükme esas teşkil eden 09.06.2014 tarihli hesap raporundaki doneler dikkate alınarak, taraflar lehine oluşan usulü kazanılmış haklara da riayet edilmek sureti ile rapor neticesine göre davalıların müştereken ve müteselsilen sorumluluğuna dair bir karar verilmesi" yönlerinden Mahkeme kararı bozulmuştur.

IV. SON BOZMA KARARI SONRASI YARGILAMA SÜRECİ VE KARAR

Bozma kararına uyan Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen son kararda özetle; maddi tazminat yönünden; davacı ... ... için 983,52 TL, davacı ... ... için 16.790,93 TL, davacı ... için 14.169,07 TL ve davacı ... ... için 26.771,46 TL maddi tazminatın, kaza tarihi olan 23.02.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiliyle davacılara ayrı ayrı ödenmesine, davacı ... ...'in fazlaya ilişkin talebinin reddine, davacı ...'in maddi tazminat talebinin SGK tarafından bağlanan gelirin rücuya kabil kısmı tenzil edildiğinde karşılandığından reddine, manevi tazminat yönünden takdiren davacılar ... ..., ... ..., Irmak ..., ... ve ... için ayrı ayrı 10.000,00 TL'şer, davacılar ... ve ... için ayrı ayrı 3.000,00. TL, davacılar ... ve ... için ayrı ayrı 1.000,00. TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 23.02.2007 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiliyle davacılara ayrı ayrı ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Mahkemenin 14.10.2021 tarihli tashih şerhiyle; davacı eş ...'nun "..." soyadının boşanmakla diğiştiğinden eski eşi soyadı olan "..." olması nedeniyle kararda bu soyadı beliritlmesi yönünden, Davacı baba ...'in de ölmüş olması nedeniyle lehine hükmedilen tazminatın mirasçılarına ayrı ayrı ödenmesi yönünden kararın tashih edilmiş olduğu anlaşılmıştır.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalılardan ... Prefabrik Yapı Elemanları ve Turizm Sanayi Ticaret A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı çocuk ...’un yargılamanın devamında yüksek öğrenim gördüğünü, dava açılırken bu durum öngörülemeyeceğinden bu duruma ilişkin delil ibraz edilmemesi nedeniyle hesabın 18 yaş ile sınırlı tutulmasının hatalı olduğunu, müvekkilleri lehine hükmedilen manevi tazminatların az olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... Prefabrik Yapı Elemanları ve Turizm Sanayi Ticaret A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı ... Eylemi ile illiyet bağının kesildiğini, müvekkilinin tartışmanın dağıtılması için elinden gelen tüm tedbiri aldığını, davanın önceki kararlarda olduğu gibi müvekkili yönünden reddini, müvekkili şirket çalışanlarının ve şantiye şefinin birbiriyle tartışan işçileri hem ayırdığını, hem de devamında benzer şeylerin yaşanmaması ve olayın soğuması adına davacıların desteği sigortalıyı evine gönderdiklerini, müvekkilinin alabileceği bir önlem olmadığını, nitekim Mahkemece bu hususta iki kez verilen kararda davanın müvekkili yönünden reddini, Mahkemece ceza dosyasında kesinleşen olguların dikkate alınmadığını beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazasında vefat eden sigortalının eşi, çocukları, anne ve babası ile kardeşlerinin maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

"Temyiz incelemesi" açısından 6100 sayılı HMK Geçici 3/2 maddesi delaletiyle uygulama imkanı bulan 26.9.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 1086 sayılı HUMK’un 427 ilâ 444 üncü maddeleri, "Tazminat alacaklarının belirlenmesi ve sorumluluk" açısından kaza tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 332 ve 98 inci maddeleri ile giderek aynı kanunun 41, 42 ,43, 44, 45 ve 47 nci maddeleri, öte yandan 6101 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 2 ve 7 nci maddeleri gereğince uygulanma imkanı bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 55 ve 420 nci maddesi hükümleri, "Olayın iş kazası olarak tespiti ile SGK yönünden sonuçları" açısından iş kazası tarihinde yürürlükte bulunan 506 sayılı Kanun'un 11, 12, 22, 23 ve 26 ncı maddeleri, "İş Sağlığı ve Güvenliğine ilişkin alınacak tedbirler" açısından işyerinin nitelik ve kapsamına göre 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77 nci maddesi, "Usuli kazanılmış haklar" açısından 04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ile 09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararıdır.

3. Değerlendirme

4. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

5. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla taraflar yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı gözetilerek, temyiz eden tarafların sıfatı ile temyiz kapsam ve nedenlerine göre, davacılar vekili ve davalı ... Prefabrik Yapı Elemanları ve Turizm Sanayi Ticaret Anonim Şirketi vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle hükmün onanmasına karar verilmiştir

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle

1. Davacılar ve davalılardan ... Prefabrik Yapı Elemanları ve Turizm Sanayi Ticaret A.Ş. vekillerinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle Mahkeme kararının ONANMASINA,

2. Aşağıda yazılı temyiz harçlarının temyiz eden ilgililere yükletilmesine,

3. Dosyanın kararı veren Mahkemeye gönderilmesine,

12.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.