Karar Detayı

MAHKEMESİ: İş Mahkemesi

SAYISI: 2013/588 E., 2022/606 K.

KARAR: Kısmen Kabul

Taraflar arasında Mahkemece görülen iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, (kapatılan) Yargıtay 21. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ...Elektrik Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 13.10.2006 tarihinde meydana gelen iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığını iddia ederek maddi ve manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ...Elektrik Taah. Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin yükümlülüğünde olan yapım işinde diğer davalı...Turizm İnşaat Madencilik Nakliye San. Tic. Ltd. Şti. primer ve sekonder mantajı işini anahtar teslimi olarak üstlendiğini, müvekkili şirketin işin bu kısmında hiçbir şekilde işçi çalıştırmadığını ve işe başkaca bir müdahalesinin de olmadığını, bu kapsamda müvekkili ile...arasındaki ilişkinin bir asıl işveren alt işveren ilişkisi olmadığını, ...'ın işin bu kısmını tek başına anahtar teslimi ile üstlendiğini, müvekkili ile...arasında imzalanan sözleşme uyarınca ...'ın çalıştırdığı işçileri müvekkili şirkete bildirmek ve sigortasının yapılmasını sağlamak zorunda olduğunu, ... firmasının bu kapsamda müvekkiline bildirdiği işçiler arasında davalının isminin olmadığını, davalının müvekkilinin bilgisi dahilinde söz konusu işyerinde bir çalışmasının söz konusu olmadığını belirterek; haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı...Turizm İnşaat Madencilik Nakliye San. Tic. Ltd. Şti. cevap dilekçesinde özetle; davaya öncelikle zamanaşımı itirazında bulunduklarını, söz konusu davanın yasal süre içerisinde açılmadığını, ayrıca davaya husumet itirazında bulunduklarını, davacı işçinin de çalışmış olduğu işlerini diğer davalı ... Taah. Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'den aldıklarını ve ekte sunulan sözleşmeden de anlaşılacağı üzere işçilerin sigortasını yapmak ve de işçilerle ilgili diğer sorumlulukların iş bu şirkete ait olduğunu, bu davada davalı olarak gösterilmelerinin de yasal olmadığını, olayla ilgili yasal sorumluluklarının olmadığını, davayı kabul etmediklerini, söz konusu davanın yersiz ve de haksız bir şekilde açıldığını, davacı tarafın dava dilekçesinde belirtmiş olduğu hususların gerçek dışı olduğunu, davacı ile iş anlaşmalarının dava dilekçesinde belirtildiği gibi olmadığını, aylık 1.200,00 TL maaşla anlaşmalarının söz konusu olmadığını, günlük 70,00 TL'den gündelik usulü olduğunu, davacıya yaptıracakları işin bir hafta sürecek bir iş olduğunu, dava konusu kazanın mesai saatleri içinde değil aksine mesainin bitimden sonra iş bittikten sonra işle alakasız bir şekilde olduğunu, davacının işle alakası olmaksızın yürürken düştüğünü, kazanın iş başında olmadığını davacının iş bu kazadan dolayı herhangi bir maddi kaybı olmadığını, talep edilen manevi tazminatın da oldukça fazla olduğunu belirterek; davacı tarafça açılan iş bu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 06.06.2013 tarihli ve 2011/73 Esas, 2013/625 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile hesaplanan 102.259,25 TL maddi tazminatın, takdir edilen 15.000,00 TL manevi tazminatın iş kazası tarihi olan 13.10.2006 tarihinden itibaren başlayacak yasal faizi ile birlikte davalı işverenlerden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A.BOZMA KARARI

Kararın davalı ... Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine (kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 04.11.2013 tarihli ve 2013/15671 E. 2013/19384 K. ile manevi tazminat davası bakımından verilen kararda bir isabetsizlik bulunmamakla birlikte, maddi tazminat davası bakımından davacının gerçek ücretinin ayrıntılı bir şekilde araştırılmadan, sadece hükmü temyiz etmeyen diğer davalı...Tur. İnş. Mad. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.'nin cevap dilekçesinde belirttiği ve özetle "davacının birkaç günlük iş için günlüğü 70,00 TL çalışıyordu" şeklindeki beyanına göre tespit olunması hatalı olduğu gibi yine davacı yanın dilekçesinde 1.200,00 TL ücret ile çalışırken kazalandığını belirtmesine göre onun talebini aşacak ve HMK'nın 26 ncı maddesine aykırılık teşkil edecek şekilde davacının aylık 2.100,00TL ücret ile çalıştığını varsayan 08.04.2013 tarihli hesap raporuna itimat edilerek hüküm kurulmasının doğru bulunmadığı, yapılması gereken işin öncelikle, davacının yaptığı işe göre ilgili meslek odalarından emsal ücretini davacının yaşı, mesleki kıdemi, eğitim durumu da belirtilmek suretiyle daha kapsamlı olarak araştırmak, yine aynı işte ve aynı pozisyonda çalışan başkaca kişiler var ise bu kişileri dinlemek ve dava dilekçesinde davacının 1.200,00 TL ücret ile çalıştığına dair beyanını da göz önünde tutarak davacının maddi tazminata konu olabilecek ücretini tespit edip tüm delilleri bir arada değerlendirerek maddi tazminat davası bakımından yeniden bir karar vermekten ibarettir olduğu belirtilerek Mahkeme kararı bozulmuştur.

B.MAHKEMECE BOZMAYA UYULARAK VERİLEN KARAR

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamında belirtilen hususlar ile emsal ücret araştırma sonuçları, davacının davaya konu iş kazası nedeniyle kesinleşen maluliyet oranlarını gösterir Çorum 1. İş Mahkemesinin 2019/229 Esas, 2020/523 Karar sayılı ilamı, PSD değeri, değişen asgari ücret tarifesi ve tarafların kusur durumları dikkate alınarak hesaplama yapılması için ek bilirkişi raporu alındığı, 01.08.2022 tarihli ek bilirkişi raporu ile Yargıtayın değişen içtihatları doğrultusunda bakiye ömür süresinin TRH 2010 tablosuna göre tespit olunduğu, emsal ücret hususunda; YEDAŞ 07.05.2014 tarihli yazısında "... davacının emekli olmayarak 2006 yılına kadar aynı şartlarla devam etmesi halinde 01.03.2006 tarihinde yevmiyesinin 53,46 TL, 01.09.2006 tarihinde 55,64 TL olacağını ...", TEİAŞ 15.04.2014 tarihli yazısında "... 29 yıllık kıdemi bulunan 2 nci dereceli hat bakım işçisinin İşletme TİS gereği 13.10.2006 tarihi itibariyle tahakkuk ettirilen aylık net ücreti ve yıllık kazançlarının ilavesi ile elde edilen net aylığı tablo olarak göndermiş olup ... bu tabloya göre normal aylık brüt ücret 1.691,10 TL (buna göre günlük brüt ücret 56,37 TL'dir) ... olacağını" (ücret tablosunda iş güçlüğü tazminatı, bakım tazminatı vb. gibi TİS ile sağlanan ilave ücretler de yer almış olmakla birlikte davacı sendikalı işçi konumunda olmadığından bu ücretler dikkate alınmamıştır.), Çorum Ticaret ve Sanayi Odası 01.04.2014 tarihli yazısında "... 29 yıllık hat işçisi, dağıtım hatları ekip şefi ve derecesinin 2 olduğu dikkate alınarak aylık brüt ücretin 1.500,00 TL ve günlük brüt ücretin 50,00 TL olacağını..." bildirdiği, davacı tarafın dava dilekçesinde 1.200,00 TL ücret talebinin ele geçen net ücrete ilişkin olduğu kabul edilerek, bu ücretin brüt 1.674,81 TL ve günlük brüt 55,83 TL ücrete tekabül edeceğinin hesaplandığı, bu bilgilere göre davacının ücretinin YEDAŞ emsal ücret araştırma sonucuna ilişkin yazısı ile bildirilen günlük brüt 55,64 TL olarak kabul edildiği, 01.08.2022 tarihli ek rapor tanzim edilirken önceki kök raporda belirtilen esaslar ve değişen asgari ücret tarifeleri göz önünde bulundurularak hesaplama yapıldığı gerekçesiyle, davacı tarafın davasının kısmen kabulüne; 51.196,95 TL maddi tazminatın iş kazası tarihi olan 13.10.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, bozma ilamı öncesi manevi tazminat yönünden verilen hüküm kesinleştiğinden bu hususta yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Elektrik Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ...Elektrik Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplamaya esas alınan ücretin gerçeği yansıtmadığını, bilirkişi tarafından hesaplama yapılırken temel alınan ücrete agi dahil edildiğini, davacının emeklilik döneminde çalışırken kazalanması ve dahi bu döneme ilişkin hesaplama yapılırken sürekli iş göremezlik zararının hüküm altına alınmasının da pasif dönemin asgari ücret temel alınarak hesaplanmasının da hukuka aykırı olduğunu, davalılar arasındaki hukuki ilişkinin mahiyeti değerlendirilmeksizin hüküm kurulduğunu, işi anahtar teslim bir biçimde verdiğini, işin bu kısmında hiçbir işçi çalıştırmadığını, davalıların kusur oranları ayrı ayrı tespit edilmesine karşın alacağın tamamından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarına dair kurulan hükmün kabulünün mümkün olmadığını, davacı işçinin iş saati dışındayken tamamen kendi kusur ve ihmali ile kazalandığını beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı HMK Geçici 3/2 maddesi delaletiyle uygulama imkanı bulan 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 1086 sayılı HUMK’un 427 ilâ 444 üncü maddeleri, 6101 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanun'un 2 nci maddesi gereğince uygulanma olanağı bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 5 inci maddesi ve iş kazasının tespit tarihi itibariyle yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alındığında 818 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 41, 42, 43, 44, 46 ve 47 nci maddeleri ile 332 nci maddesi, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla, temyiz kapsam ve nedenlerine göre, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalı ...Elektrik Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

2. Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

3. Dosyanın kararı veren Mahkemeye gönderilmesine,

05.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.