Karar Detayı

MAHKEMESİ: Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2023/1458 E., 2023/1766 K.

KARAR: Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Tokat 1. İş Mahkemesi

SAYISI: 2021/175 E., 2023/129 K.

Taraflar arasındaki asıl davada Kurum işleminin iptali, birleşen davalarda ise itirazın iptali, icra inkar tazminatı istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı birleşen davalar davacısı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde; davacıların, ...'in yasal mirasçıları olduğunu, davalı Kurumca .... tahsis numarası ile 2826 gün 4/1 b hizmeti, 1625 gün 4/1 a hizmeti ile birlikte 4451 gün hizmetinin karşlığı 01.08.2007 tarihinden geçerli maluliyet aylığı bağlandığını, ...'in 19.12.2007 tarihinde vefatı sonrası, hak sahibi davacılara .... tahsis numarası ile ölüm aylığı bağlandığını, müfettiş raporu ile müteveffanın 4/1 a kapsamında .... Nak. San. Ltd. Şti. unvanlı işyerinde geçen hizmetlerinin iptal edildiğini, SGK Başkanlığı Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Hizmet Akdi ile Çalışanlar Daire Başkanlığı'nın 17.06.2015 tarih ve 245439 sayılı yazıları ile Tokat SGK İl Müdürlüğü'nün 27.05.2015 tarihli yazısı ilgi tutulup 2829 sayılı Hizmet Birleştirme Kanunu'na göre son Kurumun 4/1 b kapsamında olduğu, 4/1 a kapsamında aylık bağlanmasına imkan bulunmadığının belirtilerek bağlanan aylıkların iptal edildiğini, ödeme sebeple borç çıkarıldığını, SGK Başkanlığı Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Hizmet Akdi ile Çalışanlar Daire Başkanlığı'nın 22.08.2016 tarih ve 492999 sayılı yazıları ile 10.08.2016 tarih ve 10976941 sayılı ve 13.07.2016 tarih ve 9524727 sayılı yazılar ile 4/1 kapsamında aylık bağlanmasına yasal imkan bulunmadığı belirtilerek ölüm aylıklarının iptal edildiğini, ...'in 4/1 kapsamındaki hizmetlerinin, mirasçılarına öncesinden bildirim yapılmaksızın ve savunma hakkı tanınmakızın iptalinin yasal olmamakla birlikte 4/1 a kapsamındaki hizmetinin iptal sonrasında 4/1 b kapsamında geriye kalan 2826 gün üzerinden kalan hizmetinin 4/1 b kapsamında maluliyet aylığının bağlanması için yeterli olduğunu belirterek davalı Kurum işleminin iptali ile ödenmemiş ölüm aylıklarının ödenmesi gereken günden itibaren işleycek yasal faizi ile birlikte ödenmesine müteveffa ... ve davacılara çıkarılan yersiz ödeme borçlarının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen 2017/434 Esas sayılı dosyası yönünden; davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı ...'in aylığının müteveffa eşi ...'in hizmetlerinin iptal edilmesi nedeni ile kesilmiş olup, tarafına 17.02.2008 16.12.2012 tarihleri arasında yersiz ödenen 48.499,34 TL borcun takip ve tahsil edilmesi ile ilgili Tokat 2. İcra Müdürlüğü'nün 2016/8066 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, borçlunun borca itiraz ettiğini, borçlunun itirazının yerinde olmadığını belirterek Tokat 2. İcra Müdürlüğü'nün 2016/8066 Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına alacağın %20 icra inkar tazminatı ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen 2017/435 Esas sayılı dosyası yönünden; davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı ...'in aylığının müteveffa babası ...'in hizmetlerinin iptal edilmesi nedeni ile kesilmiş olup, tarafına 17.02.2008 16.12.2012 tarihleri arasında yersiz ödenen 14.611,04 TL borcun takip ve tahsil edilmesi ile ilgili Tokat 2. İcra Müdürlüğü'nün 2016/8064 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, borçlunun borca itiraz ettiğini, borçlunun itirazının yerinde olmadığını belirterek Toat 2. İcra Müdürlüğü'nün 2016/8064 Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına alacağın %20 icra inkar tazminatı ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen 2017/436 Esas sayılı dosyası yönünden; davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı ...'in aylığının müteveffa babası ...'in hizmetlerinin iptal edilmesi nedeni ile kesilmiş olup tarafına 17.02.2008 16.12.2012 tarihleri arasında yersiz ödenen 5.426,31 TL borcun takip ve tahsil edilmesi ile ilgili Tokat 2. İcra Müdürlüğünün 2016/7611 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, borculunun borca itiraz ettiğini, borçlunun itirazının yerinde olmadığını belirterek Toat 2. İcra Müdürlüğünün 2016/7611 Esas sayılı dosyasın ayapılan itirazın iptali ile takibin devamına alacağın %20 İcra İnkar Tazminatı ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen ... Anadolu 18. İş Mahkemesi'nin 2017/29 Esas sayılı dosyası yönünden; davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı borçlu .....'in babası ...'in ...... Hav. Sank. San. Tic. Ltd. Şti.'ye ait işyerinde geçen hizmetlerinin iptal edildiğini iptal sonucu sigortalının 4/a kapsamında aylık bağlanmasına yasal imkan bulunmadığından hak sahiplerine bağlanan ölüm aylıkları iptal edildiğini belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakkının saklı kalmak kaydıyla davalı borçlunun ... Anadolu 12. İcra Müdürlüğü'nün 2016/24572 Esas sayılı dosyasına yönelik itirazlarının iptaline takibin devamına %20 oranında icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; dava açabilme şartlarının gerçekleşmediğini, davanın Kurum işleminin iptaline yönelik olduğunu, davanın açılabilmesi için 5521 sayılı İş Mahkemesi Kanunu'nun 7 nci maddesinin 3 üncü bendinde de belirtildiği üzere Kuruma başvurmadan dava açılabilme olanağının olmadığını, 31.12.2014 tarih ve AA 163 sayılı Sosyal Güvenlik Kontrol Memurlarının hazırladığı rapora istanaden ...'e yersiz ödeme yapıldığı ve ilgili raporda alınan ifadelerde yapılan incelemelerde ...'in sahte sigortalılığının tespit edildiğini, geriye dönük emekli maaşının iptal edildiğini, dava için Kuruma başvuru yapılmadığını, bunun yazılı belge ile ispatı gerekmekte olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "A) Mahkemenin 2021/175 Esas sayılı dosyası yönünden;

1 Davanın kısmen kabulüne,

Davacı ... bakımından davalı Kuruma 15.957,20 TL borçlu olduğunun tespitine,

Davacı ... bakımından davalı Kuruma 2.412,35 TL borçlu olduğunun tespitine,

Davacı ... bakımından davalı Kuruma 2.023,05 TL borçlu olduğunun tespitine,

Davacı ... bakımından davalı Kuruma 3.563,23 TL borçlu olduğunun tesiptine,

2 Fazlaya ilişkin talebin reddine,

b) Mahkememizin birleşen 2017/434 Esas sayılı dosyası yönünden;

1 Davanın kısmen kabulüne,

Tokat 2.İcra Müdürlüğü'nün 2016/8066 Esas sayılı icra takibine vaki itirazın kısmen iptaline, takibin 15.957,20 TL asıl alacak 5.928,36 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 21.885,56 TL yönünden devamına,

2 Fazlaya ilişkin talebin reddine,

c)Birleşen ... Anadolu 18.iş Mahkemesinin 2017/29 Esas sayılı dosyası yönünden;

1 Davanın kısmen kabulüne,

... 12.İcra Müdürlüğü'nün 2016/24572 Esas sayılı icra takibine vaki itirazın kısmen iptaline, takibin 2.412,35 TL asıl alacak 1.543,98 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 3.956,33 TL yönünden devamına,

2 Fazlaya ilişkin talebin reddine,

d)Mahkememizin Birleşen 2017/436 Esas sayılı dosyası yönünden;

1 Davanın kısmen kabulüne,

Tokat 2.İcra Müdürlüğü'nün 2016/7611 Esas sayılı icra takibine vaki itirazın kısmen iptaline, takibin 2.023,25 TL asıl alacak 1.567,42 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 3.590,47 TL yönünden devamına,

2 Fazlaya ilişkin talebin reddine,

e)Mahkememizin birleşen 2017/435 Esas sayılı dosyası yönünden;

1 Davanın kısmen kabulüne,

Tokat 2.İcra Müdürlüğünün 2016/8064 Esas sayılı icra takibine vaki itirazın kısmen iptaline, takibin 3.563,23 TL asıl alacak 5.042,03 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 8.605,26 TL yönünden devamına,

2 Fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı/birleşen davalılar vekili; 31.01.2016 tarihinden sonra davacının Tarım Bağ Kur sigortalılığı yönünden bir faaliyetinin bulunmadığını, Kurumun resen Tarım Bağ Kur sigortalısı olarak davacıyı kabul etmesi ve giderek prim borcu çıkarmasının mevzuata uygun olmadığını, Kurumun maaş farklarını borç olarak talep etmesinin hatalı olduğunu, dosyanın tekemmül etmediğini beyanla istinaf isteminde bulunmuştur.

Davalı/birleşen davalar davacı Kurum vekili; davalı karşı davacı Kurum vekili; davanın ispat edilemediğini, davacının Kuruma başvuruda bulunmadığı, davacının malülen emekli aylığı talebinin Kurum işlem tarihinde bulunmadığını, Kurumun iptal işlemi sonrasında talebin bulunduğunu, davacılar murisinin 4/a kapsamında çalışmasının bulunmadığını, sahte sigortalı olarak Kuruma bildirildiği icra inkar tazminatına da hükmedilmemesinin hatalı olduğunu beyanla istinaf isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davacıların murisinin hizmet cetvelinin incelenmesinde 506 sayılı Kanun'a dayalı 01.02.2006 31.07.2007 tarihleri arasındaki hizmetlerinin 31.12.2014 tarih ve A.A. 163 sayılı denetmen raporu ile fiili çalışmaya dayalı olmadığının tespit edilerek iptal edilmesi sonrasında en son 23.08.2005 31.01.2006 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun'a tabi olarak Bağ Kur hizmetlerinin bildirildiği anlaşılmış olup 2926 sayılı Kanun uyarınca sigortalılığının durdurulmasına neden olan 01.02.2006 tarihinde başlayan çalışmalarının iptali sonucu 01.02.2006 tarihi ile tahsis talep tarihi olan 04.06.2007 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun uyarınca Kurum tarafından sigortalı olarak kabul edildiği ancak prim borcu bulunması nedeni ile davacı murisinin tahsise hak kazanamadığı belirtilmiştir. Davacının prim borcunun blunduğu dönem dışlandığında da davacının 2926 sayılı kanun kapsamında tahsise hak kazandığı belirgindir. Nitekim Kurum da 01.05.2015 tarihinden itibaren mirasçılara ölüm aylığı bağlamıştır. Davacı murisinin gün sayısının tahsis için gerekli ve yeterli olduğu anlaşıldığından, prim borcu bulunan dönemin ödenmesi şatının aranması, davacının hizmet birleştirmeye zorlanması mümkün değildir.

Kaldı ki Kurum 01.05.2015 tarihinden sonra müfettiş raporuna dayanarak 4/a kapsamındaki çalışmaları iptal etmiştir. Kurumun iptal kararı verdiği tarihte davacı da zaten 2926 sayılı Kanun kapsamında tahsise hak kazanmaktadır.

Netice itibari ile İlk Derece Mahkemesinin 4/a kapsamında bağlanan aylık ödemeler ile 2926 sayılı Kanun kapsamında yapılan ödemelerin farkının hüküm altına alınması isabetli olduğundan taraf istinaf başvurularının ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiştir." gerekçeleri ile istinaf istemlerinin ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı birleşen davalar davacısı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı birleşen davalar davacısı Kurum vekili; istinaf gerekçeleri ile kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali, birleşen davalarda itirazın iptali ve icra inkar taznminatı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı birleşen davalar davacısı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.