Karar Detayı

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2018/2356 E., 2020/995 K.

KARAR: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 20. İş Mahkemesi

SAYISI: 2017/69 E., 2018/202 K.

Taraflar arasındaki aksi Kurum işlemlerinin iptali ile kendisinden fazladan alındığı iddiası ile davalı Kurumdan yaşlılık aylıklarının tahsili ve kesilen miktarların iadesi ile Kurumca bağlanan son aylığın da eksik hesaplanması nedeniyle miktarlarının yeniden tespiti ve fark aylıkların davalı Kurumdan tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul kısmen reddine dair karar verilmiştir.

Kararın davacı ile davalı Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince taraf vekillerinin istinaf istemlerinin esastan reddine dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili ile katılma yoluyla davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 01.10,1998 tarihinden itibaren SGK’dan yaşlılık aylığı almakta olduğunu, yaşlılık aylığı almaya devam ederken 21.04.2005 31.08.2007 tarihleri arasında 5335 sayılı Kanun’un 30 uncu maddesi kapsamında bir işyerinde çalışması nedeniyle Kurumun hukuka aykırı uygulamalarıyla ilgili olarak ... 3. İş Mahkemesinin 2011/381 E sayılı dosyasında ikame ettiği dava sonucunda Kurum tarafından müvekkilinden yersiz olarak tahsil edilen 10.915,00 TL'nin iadesine karar verildiğini, ancak müvekkilinin mezkur dava ile talep edilenler dışında; 01.10.1998 21.04.2005 arasındaki dönem için, yaşlılık aylığının yedek subay olarak yerine getirdiği askerlik yükümlülüğü sırasında 5434 sayılı Kanun kapsamında ödediği 488 gün sigortalı hizmeti dikkate alınmaksızın 5.144 gün üzerinden hesaplanmasından kaynaklanan yaşlılık aylığı farkı alacağı bulunduğunu, müvekkilinin bu alacağına karşılık SGK tarafından yapılan ve müvekkiline detayı sunulmayan bir hesaplama ile 9.530,52 TL ödeme yapıldığını, müvekkilinin 5335 sayılı Kanun’un 30 uncu maddesi kapsamındaki işyerindeki çalışmalarının 01.09.2007 tarihinde sona erdiğinin Kurum tarafından kabul edilmesine müteakip 01,09.2007 20.07.2013 arasındaki döneme ait birikmiş yaşlılık aylıklarının 21.04.2005 31.08.2007 tarihleri arasındaki 850 günlük çalışması dikkate alınmaksızın 5,144 gün+488 gün üzerinden hesaplanmasından kaynaklanan yaşlılık aylığı farkı alacağı bulunduğunu, müvekkilinin bu döneme ait yaşlılık aylığı fark alacağının 29.500,36 TL olduğunun davalı Kurum tarafından kabul edildiğini, ancak müvekkiline 28.11.2013 tarihinde 9.141,00 TL ödeme yapıldığını, müvekkiline bu tutarın hesaplanmasına ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadığını, müvekkilinin 14.03.2011 tarihli yeniden yaşlılık aylığı tahsis talebine istinaden 21.03.2011 20.08.2011 tarihleri arasındaki dönemde hak ettiği birikmiş yaşlılık aylığı tutarı olan 5.671,46 TL’nin ödenmediğini, neticeten davalı Kurum tarafından müvekkiline 29.500,36 TL+5.671,46=35.171,82 TL ödeme yapılması gerekirken, kesintiler yapılarak 28.11.2013 tarihinde 9.141,00 TL ödeme yapıldığını, ileri sürerek, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kayıt ve şartıyla şimdilik 5.000,00 TL'nin onay tarihi olan 25.07.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini telep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı, hak düşürücü süre, derdestlik, husumet, görev ve yetki itirazında bulunduklarını, davacı hakkında kendisince yapılan işlemlerin Kanuna ve hukuka uygun olduğunu, davacının aylığında eksik hesaplanmış bir miktar olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının davalı Kuruma borçlu olmadığının tespitine yönelik olarak ... 3. İş Mahkemesinin 2011/331 E. sayılı dosyasında yapılan yargılamada da bu husus üzerinde durularak davacının nihai borcunun 15.717.94 TL olduğu, davacının ... 3. İcra Müdürlüğüne ihtirazi kayıtla ödediği 10.745,00 TL ile borcuna mahsup edilen 5.671,46 TL dikkate alındığında, davacının Kuruma 16.416,46 TL ödediği ve davacının Kuruma borcu bulunmadığı karar altına alınmış ve Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 22.12.2015 tarihli ve 2015/22772 K. sayılı ilamıyla onanmıştır.

Bu durumda davacının 21.03.2011 20.08.2011 tarihleri arasındaki dönemde hak ettiği birikmiş yaşlılık aylığı tutarı olan 5.671,46 TL’nin davalı Kurum tarafından davacıya yapılan yersiz ödemeler nedeniyle tahakkuk ettirilen borcuna mahsup edildiğinin ve bu kapsamda davalı Kurumda bir alacağı bulunmadığının kabulü gerekmektedir.

Kök rapor tanzim edildikten sonra Unkapanı SGM'ne yazılan müzekkereye verilen 07.02.2018 tarihli cevapta davacının 01.10.1998 21.04.2005 arasındaki döneme ait taleplerinin değerlendirilmesi için talep edilen hesaplama ve ödeme belgelerinde davacıya 01.10.1998 21.04.2005 tarihleri arasında yapılan ödemeler ile yapılması gereken ödemelere ait hesap çizelgesi gönderilmiş olup, aldırılan ek raporda 18.434,26 TL ödenmesi gerekirken 17.935,08 TL ödeme yapıldığı belirtilmiş ve bu durumda davacıya 499,18 TL eksik ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Yapılan yargılama, aldırılan kök ve ek bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davanın kısmen kabulü ile; 499,18 TL'nin 25.07.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ile davalı Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

İstinaf başvurusunda bulunan davacı vekili, Kurumun ikrar ettiği hatası sonucu emekli olduğu 01.10.1998 tarihinden, prim gün sayılarının düzeltildiği 20.05.2013 tarihine kadar eksik prim gün sayısına göre hesapladığı emekli aylığının ödendiğini, bu nedenle bu tarihi itibariyle geriye doğru birikmiş alacağı oluştuğunu, ayrıca Kurumun 21.03.2011 20.08.2011 tarihleri arasında 5 ay süre ile aylığını ödemediğini, eksik ödenen miktarların 20.05.2013 tarihine kadar yasal faiz ile güncellenmiş değerlerinin toplamının, hiçbir kesinti yapılmadan iade edilmesi gerektiğini, 6385 sayılı Kanun gereği 01.09.2007 20.07.2013 dönemi için 6482 prim gün sayısına göre hesaplanmış aylığın ödenmesi gerektiğini, müvekkilinin kesinleşen mahkeme kararına göre Kuruma yersiz ödeme nedeniyle hiçbir borcu kalmadığını, mahkemenin gerekçesinin hukuka uygun olmadığını, gerçek alacağının doğru ve adil tesbitine yönelik hiçbir çalışma da yapılmadığını, kararın okunaksız ve doğru olmayan hizmet cetveline dayandırıldığını, müvekkilinin emekli olduğu 01.10.1998 tarihinden kurumun düzeltme yaptığı 20.05.2013 tarihine kadar 14 yıl 7,5 ay süre ile üstelik kuruma hiç borcu olmadığı halde kurum hatası nedeniyle eksik prim gün sayısına göre düşük emeklilik aylığı almasının karşılığının 499,18 TL olamayacağını, belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı SGK, davacının 01.10.1988 tarihinde aylığı bağlanırken hataen dikkate alınmayan 488 gün hizmetinin yeniden hesaplama ile baştan itibaren hesaplanarak fark aylığı olarak kendisine ödendiğini, bu hizmeti de dahil edilerek ve ayrıca emekli sandığı hizmetinde geçen 850 gün de dahil edilerek 6482 gün esas alınarak aylığın yeniden bağlandığını, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, kabul edilen kısmın usul ve Kanun'a aykırı olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacıya 506 sayılı Kanun'a tabi olarak geçen 5144 gün çalışması dikkate alınarak 01.10.1998 tarihi itibariyle 506 sayılı kanunun 60 ıncı maddesi A/C bendine göre yaşlılık aylığı bağlandığı, aylık almakta iken 2005/2 2007/8 arası Beşiktaş Belediyesinde belediye başkanı danışmanı, 2004/4 2008/8 arası bir kooperatif nezdinde çalıştığını beyan ederek bu işyerlerinde geçen hizmetlerinin de aylık hesaplanmasında dikkate alınmasını talep etmesi üzerine kurum tarafından yapılan inceleme sonucunda 2005 2007 arası çalıştığı Belediyenin kamu işyeri olması sebebiyle aylıklarının 2011/3. ayından itibaren durdurulduğu, 21.04.2005 20.03.2011 tarihleri arasında ödenen aylıklar yönünden 43.867,62 TL borç tahakkuk ettirildiği, davacının talebi üzerine 21.03.2011 tarihinden itibaren aylık bağlandığı, hak ettiği alacakların kuruma olan borcuna mahsup edildiği, davacının bu arada ... 3. İş Mahk.'nin 2011/381 E. Sayılı dosyası ile kurum işleminin iptali ile kuruma borçlu olmadığının tesbiti davası açtığı, mahkemece yapılan yargılama sonucunda, bilirkişi raporu doğrultusunda kurumun aylık kesme işleminin yerinde olduğu, davacının hesaplanan borç tutarının 15.236,52 TL olduğu, davacının nakit olarak yaptığı ödeme, ödenmeyen maaşları nedeniyle yapılan kesinti ve SGK'nun SGDP kesintileri nedeniyle yaptığı 12.900 TL'lik tutara göre davacıdan 26.151,52 TL alındığı, bu tutarın da 10.915 TL'sinin davacıya iadesi gerektiğinin tesbitine ve bu tutarın istirdatına karar verildiği, kararın taraflara temyiz edildiği,kararın Yargıtay 10. Hk. Dairesinin 2015/20243 E. 2015/22772 K. Sayılı ilamı ile onanarak kesinleştiği anlaşılmıştır.

Davacının ilkin 25.01.2013 tarihli dilekçesi ile Kuruma başvurduğu, Kurumun çalıştığı kamu kurumu işyerinden 31.08.2007 tarihinde ayrılması sebebiyle 01.09.2007 tarihi itibariyle yeniden aylık bağlanmış olup 01.09.2007 20.05.2013 süresi birikmiş aylığının 29.500,36 TL olduğu düzeltilen 15.717,94 TL borcuna mahsup yapıldıktan sonra kalan miktarın ödeneceğinin ayrıca 02.09.1988 tarihli tahsis talebine istinaden 01.10.1998'den itibaren bağlanan aylıkta 01.10.1973 30.10.1974 arası 488 gün hizmetinin sehven nazar alınmadığı anlaşılmakla bu süre de nazara alınarak 01.10.1998 tarihinden itibaren fark aylığın yeniden hesaplandığının belirtildiği, yine 01.09.2007 20.07.2013 arası döneme ait 850 günlük çalışmasının dikkate alınması yönündeki başvurusuna da Kurumun bu süre de dahil edilmek üzere toplam 6482 gün esas alınarak yeniden aylık bağlandığı bilgisi verildiği, 29.08.2016 tarihinde yeniden Kuruma başvuruda bulunduğu, kesinleşen mahkeme ilamı ile belirlenen 10.915 TL ile birlikte 6385 sayılı kanun ile hak ettiği, 29.500,36 TL ile birlikte 20.07.2011 tarihinde tekrar maaş bağlanırken yapılan 5.671,46 TL ödemenin, Kurumca yapılan 9.141,00 TL ödemeden mahsubu ile toplam 26.030,82 TL olarak ödenmesi gerektiğini belirterek iade talep ettiği, Kurum tarafından işlem yapılmadığı, işbu davada ilk aylık bağlanırken hesaba katılmayan 488 gün askerlik borçlanması dahil edilerek emekli aylığının yeniden bağlanması, 21.04.2005 31.08.2007 dönemindeki 850 prim gün sayısı da eklenerek toplam 6482 gün üzerinden aylık bağlanarak birikmiş aylıkların ve 21.03.2011 tarihinde yeniden aylık bağlanması sırasında ödenmeyen 5 aylık tutarının ödenmesinin talep edildiği, bu açıklamalara göre davacının, kesinleşen mahkeme kararı ile hakedilen 10.915 TL,6385 sayılı kanun ile hak ettiği 29.500,36 TL, 20.07.2011 tarihinde tekrar maaş bağlanırken yaptığı 5.671,46 TL ödemeden, Kurumca yapılan 9.141,00 TL ödemenin mahsubu ile toplam 26.030,82 TL'nin ödenmesi,İlk aylık bağlanırken hesaba katılmayan 488 gün askerlik borçlanması dahil edilerek yeniden aylığının hesaplanması, 21.04.2005 31.08.2007 arası 859 prim gün sayısı da eklenerek toplam 6482 gün üzerinden aylık bağlanarak birikmiş aylıkları ve 21.03.2011 tarihinde yeniden aylık bağlanması sırasında ödenmeyen 5 aylık tutarın talep edildiği, dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, 03.11.2017 tarihli kök raporda her talep yönünden ayrı bir başlık altında inceleme yapıldığı, raporda davacının askerlik yükümlülüğü sırasında 5434 sayılı Kanun kapsamında ödediği 488 günlük sürenin ve primlerin başlangıçta dikkate alınmaması nedeniyle fark alacağı talebinin değerlendirilmesi için kurumda ödeme belgelerinin celbi gerektiği, davacının 5335 sayılı kanunun 30. md.si kapsamındaki işyerindeki çalışmalarının sona erdiği 01.09.2007 20.07.2013 arasındaki döneme ait birikmiş aylıkların hesabında 21.04.2005 31.08.2007 tarihleri arasındaki 850 günlük çalışmanın dikkate alındığını ve bu kapsamda 22.05.2013 tarihinde 9.530,52 TL yaşlılık aylığı farkının ödendiğini, davacının 21.03.2011 20.08.2011 tarihleri arasındaki dönemde hak ettiği birikmiş yaşlılık aylığı tutarı 5.671,46 TL'nin, Kurum tarafından davacıya yapılan yersiz ödemeler nedeniyle tahakkuk ettirilen borcuna mahsup edildiğinin belirtildiği, ödeme belgelerinin ve hesaplama dökümlerinin celbinden sonra alınan ek raporda ise davacıya 01.10.1998 21.04.2005 tarihleri arasında yapılan ödemeler ile yapılması gereken ödemelere ait hesap çizelgesine göre ödenmesi gereken 18.434,26 TL'den 17.935,08 TL olarak yapılan ödemenin mahsubu ile bakiye 499,18 TL eksik ödeme yapıldığının tesbit edildiği anlaşılmakla, HMK'nın 353/1 b 1 maddesi gereğince tarafların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili ile katılma yoluyla davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı, kendisi hakkında verilen kararın, usul ve Kanun'a aykırı olduğunu belirterek, aksi yöndeki mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı kurum vekili ise, davanın tümden reddi gerektiğini, davacı hakkında Kanun ve mevzuat hükümlerine göre yerinde işlemlerin yapıldığını, davacının iddialarının hiç birinin doğru olmadığı gibi kurumca zaten davacı lehine işlemlerin yerine getirilerek ödeme yapıldığını, mahkeme kararının uygulanmasından sonra doğan alacağının da davacıya ödendiğini belirterek, davacının alacağı olmaması nedeniyle davasının tamamen reddine dair karar verilmesi gerektiğini belirtmiş ve kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacı hakkında davalı kurumca bağlanıp ödenen yaşlılık aylığında hesaplama hatası ile davacı hakkında yapılan eksik ödemenin olup olmadığı hususundadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle hükme esas raporun hesaplama yöntem ve verilerinin yerinde olmasına göre, usul ve kanuna uygun olup, davalı Kurum vekili ile katılma yoluyla davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

20.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.