Yargıtay 10. HD 2024/11878 E. 2024/13752 K.

MAHKEMESİ: İş Mahkemesi

SAYISI: 2024/60 E., 2024/159 K.

KARAR: Kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen prime esas ücretin tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin lastik ve plastik üretimi yapan davalı firmalarda en son aldığı net maaşın AGİ hariç 1.100,00 TL olduğunu, davalıların grup şirketi olduğunu; müvekkilinin işe girerken ana firma olan davalı Kalite Lastik ve Plastik Sanayi Anonim Şirketinde işe girişinin yapıldığını, ancak bu şirkette çalışmaya devam ederken bu şirket bünyesinde bulunan grup firması olan diğer davalı ... Lastik ve Plastik Kalıp Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinde işe girişinin yapıldığını, yapılan bu işlemlerden müvekkilinin haberinin olmadığını; her iki firmanın da yönetcilerinin aynı olduğunu; müvekkilinin tüm çalışma süresi boyunca aynı yerde aynı işi yaptığını; müvekkilinin emeğinin karşılğı olan maaşının sigortada düşük gösterildiğini, ayrıca fazla çalışmaların ise hiç gösterilmediğini, müvekkilinin aldığı son net maaşının AGİ hariç 1100 TL olmasına rağmen her ay aldığı maaşın asgari ücret tutarındaki kısmın bankaya yatırıldığını, kalan miktarın ise elden ödendiğini, fazla mesainin prime esas kazanca dahil edilmesi gerektiğini ileri sürerek, 09.09.2016 tarihinden 2015 yılı Nisan ayına kadar eksik ödenen sigorta primlerinin tespitine karar verilmesini talep ederek iş bu davayı açtığı anlaşılmıştır.

II. CEVAP

1. Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle husumet itirazında bulunduklarını ve davanın 5 yıllık zamanaşımı süresi geçmiş olup, zamanaşımı itirazı doğrultusunda davanın reddi gerektiğini, davalı Kurum kayıtlarında yapılan inceleme neticesinde davacının iddia ettiği dönemlere ilişkin olarak belirttiği ücretlerde çalıştığına dair hiçbir bilgi ve belgeye rastlanmadığını, davacının iddia ettiği ücretler üzerinden çalışmasını yazılı geçerli belge ve deliller ile ispat etmesi gerektiğini, davanın sadece tanık beyanları ile ispatının mümkün olmadığını, tanıkların bordroda ismi geçen aynı veya komşu işyeri çalışanları olması gerektiğini belirterek haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

2. Davalı şirketler adına çıkartılan meşruhatlı davetiyelerin usulüne uygun tebliğ edildiği ancak davalı şirketlerin davaya cevap vermedikleri gibi herhangi bir delil de ibraz etmedikleri; yargılama safahatında Kalite Lastik ve Plastik Sanayi Şirketinin tasfiye halinde olduğu ve şirket iflas idare memurları adlarına usulüne uygun tebligat yapıldığı ancak iflas idare memurları cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 05.10.2021 tarihli 2019/526 Esas, 2021/152 Karar sayılı kararı ile davacının davalı ... ve Kalite Lastik Şirketi hakkında açmış olduğu PEK tespiti davasının 12.05.2018 tarihli bilirkişi Türkan Keskin tarafından tanzim edilen rapor doğrultusunda kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 03.10.2023 tarihli 2021/2870 Esas, 2023/1867 Karar sayılı kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 17.01.2024 tarihli 2023/13004 Esas, 2024/208 Karar sayılı kararında; hükümde taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde, infaza elverişli olarak gösterilmesinin zorunlu olduğu, Mahkemece bilirkişi raporuna atıf yapılarak hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedeni olduğu hususlarına işaret edilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne; 09.09.2006 17.04.2015 tarihleri arasında davalı ..., Lastik ve Plastik Kayıp Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. ünvanlı ve T.H. Kalite, Lastik ve Plastik San. Tic. A.Ş. unvanlı işverenliklere ait iş yeri bünyesinde kesintisiz olarak çalışan ve her iki davalı tarafından birlikte istihdam edilen davacı ...’nün anılan tarihler arasında sigorta hizmet cetvelinde işveren olarak gözüken davalı ... Şirketi tarafından eksik bildirilen sigorta primine esas kazanç (SPEK) bedelleri nedeniyle oluşan fark SPEK bedellerinin;

Haziran 2010 (2010/06) döneminde 1.004,48 ₺

Temmuz 2010 (2020/07) döneminde 146,27 ₺

Ağustos 2010 (2010/08) döneminde 1.002,26 ₺

Eylül 2010 (2010/09) döneminde 133,80 ₺

Ekim 2010 (2010/10) döneminde 188,09 ₺

Kasım 2010 (2020/11) döneminde 264,10 ₺

Aralık 2010 (2010/12) döneminde 62,77 ₺

Şubat 2011 (2011/02) döneminde 77,40 ₺

Mart 2011 (2011/03) döneminde 123,95 ₺

Nisan 2011 (2011/04) döneminde 584,17 ₺

Mayıs 2011 (2011/05) döneminde 584,17 ₺

Ağustos 2011 (2011/08) döneminde 1.044,35 ₺

Ekim 2011 (2011/10) döneminde 1.084,81 ₺

Kasım 2011 (2011/11) döneminde 123,90 ₺

Aralık 2011 (2011/12) döneminde 123,90 ₺

Ocak 2012 (2012/01) döneminde 74,40 ₺

Mart 2012 (2012/03) döneminde 1.162,39 ₺

Mayıs 2012 (2012/05) döneminde 1.162,39 ₺

Haziran 2012 (2012/06) döneminde 137,95 ₺

Ağustos 2012 (2012/08) döneminde 83,95 ₺

Eylül 2012 (2012/09) döneminde 137,89 ₺

Ekim 2012 (2012/10) döneminde 1.216,28 ₺

Kasım 2012 (2012/11) döneminde 137,89 ₺

Ocak 2013 (2013/01) döneminde 137,89 ₺

Şubat 2013 (2013/02) döneminde 1.229,32 ₺

Nisan 2013 (2013/04) döneminde 1.247,93 ₺

Mayıs 2013 (2013/05) döneminde 150,93 ₺

Haziran 2013 (2013/06) döneminde 150,93 ₺

Temmuz 2013 (2013/07) döneminde 108,03 ₺

Eylül 2013 (2013/09) döneminde 150,82 ₺

Ekim 2013 (2013/10) döneminde 150,82 ₺

Kasım 2013 (2013/11) döneminde 1.494,63 ₺

Aralık 2013 (2013/12) döneminde 1.271,00 ₺

Nisan 2014 (2014/04) döneminde 1.472,79 ₺

Temmuz 2014 (2014/07) döneminde 2.902,76 ₺

olduğunun tespitine; fazlaya ilişkin talebin reddine;

Davalı ... Kalite Şirketi tarafından sigorta bildirimlerinin yapıldığı 01.01.2015 sonrası dönemde eksik bildirilen prim bulunmadığından bu döneme yönelik talebin reddine, karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddi gerektiğini, hak düşürücü süre geçmiş olmakla bu yönden de davanın reddi gerektiğini, kamu düzenine ilişkin bu tür davalarda mahkemece titizlikle re'sen araştırma ve inceleme yapılması gerektiğini, salt tanık anlatımı ile yetinerek hüküm tesisi yoluna gidilmesinin hatalı olduğunu, eksik araştırma ve inceleme sonucu karar verildiğini, yazılı belgelerle davanın ispatlanması gerektiğini, kanunda belirtilen ispat kurallarına aykırı olarak tanık beyanlarına dayanarak karar verilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, prime esas ücretin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 80 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme

4. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

5. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, dosya kapsamına göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

25.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.