Yargıtay 10. HD 2024/9012 E. 2024/13673 K.

MAHKEMESİ: Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/2226 E., 2023/1836 K.

KARAR: Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Giresun İş Mahkemesi

SAYISI: 2019/548 E., 2022/310 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 15.12.2015 tarihinde ... Çelik İnşaat Tur. Gıda Otomotiv Temizlik Hiz. Tic. Ltd. Şti.'den sigorta girişi yapıldığı, daha sonra ise sigortasının ... İnşaat Elekt.Tur. Oto.Nak. San. ve Tic. Ltd. Ştinden ödeneceği kendisine belirtilerek 11.02.2016 tarihinde çıkışı gösterildiği ve bu tarihten itibaren davalı ... İnşaat Elekt.Tur. Oto. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. bünyesinde çalışmaya başlamış olduğu, 11.02.2016 tarihinde ... İnşaat Elekt.Tur. Oto. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. bünyesinde, Giresun ilinde pazarlamacı olarak fiilen çalışmaya başlamasına rağmen işveren davalı şirket tarafından sigorta bildiriminin 13.06.2016 tarihinde yapılmış olarak görünmekte olduğu, oysa ki davacının davalı şirket açısından sigortalılığının başlangıç tarihi 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 7 nci maddesinin a bendine göre davalı şirket bünyesinde fiilen çalışmaya başladığı tarih olan 11.02.2016 tarihi olduğu, her ne kadar sigorta girişi 13.06.2016 tarihinde yapılmışsa da davalı şirkette 11.02.2016 09.09.2017 tarihleri arasında fiilen ve aralıksız çalışan davacının sigortalılığı 13.06.2016 tarihinden değil, 11.02.2016 tarihinden itibaren başlamakta olduğu, davalı şirkette 11.02.2016 09.09.2017 tarihlerinde fiilen ve aralıksız çalışan davacının 2017 yılının Mart ayında çalıştığı gün sayısı 30 olmasına rağmen davalı şirketin 5 gün çalışmış gibi göstermiş olduğu, toplamda 11.02.2016 09.09.2017 tarihleri arasında davalı şirket bünyesinde fiilen ve aralıksız çalışmasına rağmen, 17.05.2017 tarihinde çıkışının yapılmış gibi gösterilip 16.08.2017 tarihinde tekrar girişi yapılmış şekilde gösterilmiş olduğu, SGK prim ve ücretlerinin, maaşının eksik ve düzensiz ödenmesi nedeniyle haklı nedenle 09.09.2017 tarihinde çalıştığı işinden ayrılmak zorunda kaldığı iddiasıyla davacının davalı iş yerinde sigortalı çalışmaya başladığı tarihin 11.02.2016 olarak tespitine, davalı şirket bünyesinde 11.02.2016 09.09.2017 tarihleri arasında çalıştığının tespiti ile bu süre içindeki primlerin yatırılmasına, çalıştığı gün sayısının kuruma eksik bildirildiğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

1.Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; 2 7022 01 01 1120450 955 18 12 sicil sayılı dosyada ... İnşaat Elekt. Tur. Oto. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti adına işlem gören Pazar Mah. ... ... ... Cad. No:27 3 Samsun adresinde kurulu pazarlama işyeri ile ilgili ... Samsun Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından tanzim edilen 12.07.2018 tarih 2040/109 sayılı rapor gereği işyerinin kanun kapsamına alınış tarihi olan 29.04.2016 ve son sigortalı çalıştırma tarihi olan 30.09.2017 tarihi itibariyle eylemli çalışmaya dayanmayan tüm bildirimler iptal edildiği bahse konu ... TC kimlik numaralı davacının 2 7022 01 01 1120456055 18 12 sicil sayılı ... İnşaat Elekt. Tur. Oto. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. işyerindeki 13.06.2016 30.09.2017 devresi çalışmaları aynı rapora istinaden iptal edildiği, davanın yerinde olmadığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalılar davaya cevap vermemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile 2019/548 Esas sayılı dosyası içerisinde yer alan Kurum tarafından yapılan denetim neticesinde bu işyerinden bildirilen tüm sigortalılıkların iptal edildiği, dosya kapsamında dinlenen tanık anlatımlarında ...'nde çalışma gerçekleştirilmesine rağmen sigortalılık bildirimlerinin ... İnşaattan yapıldığı belirtildiği, Samsun Valiliği İl Dernekler Müdürlüğü tarafından gönderilen yazı cevabında davacının dernek yönetim kurulu yedek üyesi olduğu, 02.07.2021 tarihli beyanında dernekte çalıştığını beyan ettiği, ancak sigortalılığın ... şirket üzerinden gösterildiği, fiili olarak ... İnşaata para kazandırmak için dernekte çalışma gerçekleştirdiği, ... Şirketinde fiili çalışması olmadığını belirttiği, ... İnşaat Elektronik şirketinin işvereni ve derneğin ticari işletmesinin ortağı/başkanı ... olduğu, tanık anlatımları ile de bu husus doğrulandığı, dernekte çalışanların kazandıkları geliri şirkete aktardıkları belirtildiği anlaşılmakla dernek ile şirket arasında organik bağ olduğu anlaşıldığı ve bu durumda dava dışı derneğin HMK 124. maddesi gereğince davaya dahil edilmesi sağlandığı, Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2021/1778 Esas 2021/4563 Karar sayılı ilamı doğrultusunda Samsun Valiliğinden dernek yönetim kurulu başkan, asil üye, sekreter ve sayman listeleri, dernek tüzüğü, dernek denetmen raporları, divan raporu, karar defteri dahil tüm belgeler celp edilmiş, incelenediğinde davalı derneğin kuruluşundan itibaren kayıt altına alındığı derneğin kapasitesi, işin kapasitesi, çalışmanın niteliği ve süresi, kısmi ya da tam gün olup olmadığı belirtilmek suretiyle derneğe ait tüm kayıt, defter gibi belgeler dosya arasına alındığı, Sosyal Güvenlik Kurumu 14.02.2022 tarihli yazı cevabında dernek adına işlem gören işyeri sicil dosyası 14.04.2017 tarihinde kanun kapsamına alındığı ve sigorta bildirimi yapılmadığı tespit edildiği, 5253 sayılı Dernekler Kanunu'nun 19 uncu maddesince vermekle yükümlü olduğu beyannameleri üzerinden tespitine yönelik faaliyetleri, gelir giderleri, çalışanlarının sayısı gibi bilgileri kapsayan 2016 yılı beyannamesinin incelenmesi neticesinde, beyannamenin 4. sayfasında derneğin yalnızca 5 adet yarım zamanlı gönüllü çalışanı olduğu bulunulduğu tespit edildiği, Derneğin yetkililerince verilen 01.01.2017 31.12.2017 tarihleri arasındaki bilgileri kapsayan 2017 yılı beyannamesinin incelenmesinde, beyannamenin 4. sayfasında derneğin ücretli veya gönüllü herhangi bir çalışanının bulunmadığı yönünde beyan verildiği, Samsun Valiliği İl Dernekler Müdürlüğü tarafından tanzim edilen dernek denetleme raporunda üyeliğe kabul işlemlerinde üyelik işlemleri için başvuru dilekçesi alınmadığı çoğu üye için üyeliğe kabul kararı alınmadığı ve üyeliğin kabul veya reddine dair işlem yapılmadığı belirtildiği, denetmen raporunda işletmenin ev ev dolaşarak boyama kitabı satışını gönüllük esasına göre günlük 50 TL yevmiye ile satılan dergi adedi göre prim ödendiği, kişilerin sürekli olmadığı, geçici personel çalıştığı tespiti yapıldığı, yine dernekte ücretli çalışan olarak 05.04.2017 tarihinde Dursiye Mocik 'ın 05.04.2017 tarihinde işe başladığı ancak SGK'ya bildirim yapılmadığı belirtildiği, Samsun İlkadım İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından tanzim edilen 22.03.2021, 03.08.2021 ve 03.08.2021 tarihli tutanakta davacıyı taşıyan komşu işyerleri olmadığı, Giresun'da şubesi olduğu iddia edilen ... Mahallesi Hayat Sokak no:13/1 Merkez/Giresun adresinde işyeri bulunmadığı belirtildiği, 2019/92 Esas sayılı dosyasında komşu işyerlerinin tespiti amacıyla Samsun Vergi Dairesi başkanlığına müzekkere yazıldığı, yoklama fişinde Sayar İş Hanında bulunan komşu işyerleri tespit edildiği, Samsun Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlüğünden komşu işyerinde 11.02.2016 09.09.2017 tarihleri arasında çalışan sigortalı kişilerin kayıtları dosya arasına alınarak, talimat ile ifadelerine başvurulduğu davacıyı tanımadıklarını beyan ettikleri, Dernekte çalıştığını beyan eden bazı tanıklar davacıyı tanıdığını beyan etmişse de davacının işyerlerinden sigortalılık bildirimi olmadığı bu haliyle Yargıtay ilamlarında belirtilen koşulları sağlamadığı bu haliyle davacının çalışmalarının ispatlanıldığından bahsedilemeyeceği, dava dilekçesinde davacı vekili tarafından açıkça gönüllü satış personeli olarak belirtildiği, Samsun Valiliği tarafından yapılan denetimde de işyerinde çalışmaların gönüllük esasına göre olduğu davacı ile dernek arasında hizmet akdine dayalı koşulların oluştuğundan bahsedilemeceği, yukarıda da izah edildiği üzere davacının çalışmalarını bilen komşu işyeri de olmadığı, kolluk araştırmaları olumsuz sonuçlandığı, gerek iş bu dosyada gerekse de 2019/92 Esas sayılı dosyasında dinlenen tanık anlatımlarında ve Valilik tarafından verilen yazı cevabında Giresun ilinde derneğin şubesi olmadığı, dernek satışı için homeofis olarak kullanılan bir daire yer aldığı bu nedenle 2019/92 Esas sayılı dosyasında yapılan araştırmada komşu işyeri tespit edilemediği ve beyanlarına başvurulmadığı, dernek tüzüğünde ve kayıtlarında ismi geçen kişiler tanık olarak dinlenilmişse de bu kişilerin Kuruma bildirilmiş sigortalılığın olmadığından hükme esas alınamayacağı, Samsun 11. Asliye Ceza Mahkemesi kararı dosya içerisine alınmış ancak davacının çalışmaları yönünden ispata elverişli herhangi bir delil tespit edilemediğinden tüm dosya kapsamında davacının çalışmalarının hizmet akdi çerçevesinde gerçekleştirildiği ispatlanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davalı işyerinde 11.02.2016 09.09.2017 tarihleri arasında fiilen, sürekli olarak çalıştığının tespitini talep ettiği, davacının 13.06.2016 17.05.2017 tarihleri arasında hizmetlerinin bildirildiği ... İnşaat Elektronik ... Şirketi'nin uyuşmazlık konusu dönemdeki tüm bildirimlerin iptal edildiği, davacı çalışmasının ...'nde Giresun'da gerçekleştiğini ileri sürmüş ise de, bu derneğin Giresun'da şubesinin veya işyerinin bulunmadığı, komşu işyeri veya derneğin çalışanlarının tespit edilemediği, davacı hizmet akdine tabi çalışmasını ispat edemediğinden davanın reddine karar verilmesinin yerinde olduğu, Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; tanıkların davacının Giresun ilinde faaliyet gösterdiği, davacının davalı şirketin bünyesinde dahili davalı dernekte çalıştığı, davacının Şubat 2016 Eylül 2017 arasında çalıştığı, boyama kitabı, dergi, kalem satışı yaptığı, davacının kesintisiz ve sürekli çalıştığı beyanlarının bulunduğu iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının davalı işverenler nezdinde hizmet akdine dayalı olarak 11.02.2016 09.09.2017 tarihleri arasında çalıştığının tespitine ilişkindir.

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Temyiz yoluna başvuru harcı ve aşağıda yazılı temyiz harcının ilgilisinden alınmasına,

24.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.