Yargıtay 10. HD 2024/12133 E. 2024/13520 K.

MAHKEMESİ: Adana Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/158 E., 2024/1417 K.

KARAR: Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Adana 1. İş Mahkemesi

SAYISI: 2019/252 E., 2021/231 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ve tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ile davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 31.07.1998 tarihinde SSK nezdinde prim ödemelerinin başladığını, SGK tarafından müvekkiline tebliğ edilen 50801475 201.02.01 E. 374120 sayılı yazıda müvekkilinin 4/a'lı çalışmalarının belirtilen sürelerde 4/b ile çakıştığının tespiti yapılmış ve bu hususa ilişkin ayrıntılı döküm listesinin sunulması ile birlikte müvekkiline sigortalılık sürelerinin iptali ile ilgili işlem yapılacağının ihtar edildiğini, Kurumun hatalı ve Kanun'a aykırı tespitine karşı 06.05.2019 tarihinde itiraz ettiklerini ve taleplerinin reddedildiğini, bu sebeplerle davalı tarafından 4/a sigortalılığının iptaline yönelik yapılan işlemin iptaline ve müvekkilimizin 4/a kapsamında sigortalı olduğunun tespitine ve bu kapsamda sigortalı olarak devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 24.06.1998 tarihinde ... sicil numaralı ... Elektrik Aydınlatma İnş. Ltd. Şirketinde işe girdiğini ve aynı gün bu şirkete ortak olduğunu, 24.06.1998 tarihinden 02.11.2018 tarihine kadar iş yerinde çalıştığını bu tarihte ortaklıktan ayrıldığını, davacının bu iş yerinde 24.06.1998 02.11.2018 tarihleri arasında (4 a) kapsamında geçen çalışmalarının (4 b) kapsamında çalışma olarak değerlendirildiğini, bu nedenlerle davacının çalıştığı şirkete aynı gün hem işe girip hem de ortak olduğu sabit olmakla bu çalışmalarının Kanun'un açık hükmü gereği (4 b) kapsamında değerlendirilmesinde hukuka aykırı bir yön bulunmadığını, bu nedenlerle maddi ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla;

"1 Davanın kabulü ile

Davacının 24.06.1998 31.12.1999 ve 01.11.2000 02.11.2018 tarihleri arasında 4/1 a kapsamında sigortalı olduğunun tespiti ile aksi Kurum işleminin iptaline" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili, davacının çalışmalarının 5510 sayılı Kanun'un (4 1 b) maddesi kapsamında çalışmalar olduğunu, davanın kabulü yönündeki kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu iddia etmiş İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında "...Somut olayda, davacının 0101199410964 (4 a) sigorta sicil, 1732390295 (4 b) sigorta sicil numarasıyla kayıtlı olduğu, davacının 24.06.1998 tarihinde 1028822 işyeri sicil sayılı ... Elektrik Aydınlatma İnş. Ltd Şti. iş yerinde işe girdiği ve aynı gün bu şirkette ortak olduğu, 24.06.1998 tarihinden 02.11.2018 tarihine kadar işyerinde çalışmış olduğu, bu tarihte ortaklıktan ayrıldığı görülmüştür. Dava dışı ... Elektrik Aydınlatma İnşaat Taahhüt Ticaret Ltd Şti.nin davacı ve ... ortaklığında kurularak 24.06.1998 tarihinde Ticaret Siciline kaydedildiği 08.07.1998 tarih ve 4578 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin 433 sayfasında ilan edildiği, davacı söz konusu şirket ortaklığının Adana 1. Noterliğinin 25.10.2018 tarih ve 19212 sayısında kayıtlı limited şirket pay devri sözleşmesine göre ... Bacaksız'a devretmiş olduğu, bu kararın Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiği görülmüştür.

Davacının dava açmadan önce 06.05.2019 tarihinde Kuruma müracaat ettiği, Kurumca verilen 07.05.2019 günlü cevapda, davacının, şirket ortağı olduğu 24.06.1998 tarihinde 4/I b. Sigortalılık tescili gerekirken aynı gün, ortağı olduğu şirketten 4/I a. sigortalılık bildirimi yapılması karşısında, 4/I a. Sigortalılığı iptal edilerek 4/I b. sigortalısı sayılmasına karar verildiğinin bildirildiği anlaşılmaktadır.

5510 sayılı Kanun'un 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sayılanların kendilerine ait veya ortak oldukları işyerlerinden dolayı 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı bildirilemezler" düzenlemesinin yer aldığı, davacının 24.06.1998 tarihinde limited şirket ortaklığı başlamış olup, limited şirket ortakları ile şirket arasındaki ilişkinin hizmet akdi değil vekalet akdine dayandığı, davacının bu tarihten itibaren 4/b Bağ Kur sigortalısı sayılarak 4/a primlerinin 4/b sigortalılığına aktarılması yönündeki Kurum işleminin yerinde olduğu, davacı ile bildirimleri yapılan ve ortağı olduğu şirket arasındaki ilişkinin vekalet ilişkisi olması sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile davanın kabulüne karar verilmesi yerinde olmamıştır. (Yargıtay 10. HD 25.03.2024 tarih 2024/4465 Esas 2024/5393 Karar sayılı emsal kararında da belirtildiği gibi)

Bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1 b2 nci maddesi gereğince mahkeme hükmünün kaldırılarak anılan gerekçelerle yeniden hüküm vermek gerekmiştir." gerekçesiyle;

"HMK'nın 353/1 b.2 maddesi gereğince davalı kurum vekilinin istinaf talebinin kabulüne, yukarıda Esas ve Karar numarası yazılı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,

Davanın reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, davanın kabulüne karar verilmesi ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, tespit ve aksi yöndeki Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

19.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.