Yargıtay 10. HD 2024/11380 E. 2024/13518 K.

MAHKEMESİ: Adana Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2023/1199 E., 2024/512 K.

KARAR: Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Adana 2. İş Mahkemesi

SAYISI: 2021/178 E., 2023/64 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ve yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkili ...'ün Lübnan'da 02.01.1980 ile 16.06.1995 tarihleri arasında çalışması karşılığında yurt dışı borçlanma bedelinin ödendiğini iddia ederek, emekli aylığının kesilmesi işleminin teminatsız olarak ihtiyati tedbirin durdurulmasına 01.10.2021 tarihli borç bildirim belgesiyle ortadan kaldırılan emeklilik aylıklarının kesilmesi işleminin iptaliyle yeniden emeklilik aylığının bağlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, ...'ün 20.01.1986 02.04.1987 tarihleri arasında çalışma iznine sahip olduğunun belirtildiğini, yapılan inceleme sonunda Kurumca ...'e 09.11.2021 tarih ve 34726699 sayılı yazıyla İstanbul Lübnan Başkonsolosluğun'dan alınan belgenin borçlanmaya esas belge olmadığı gerekçesiyle hakkında herhangi bir işlemin yapılmadığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Davanın Konusuz Kalması Nedeniyle Karar Verilmesine Yer Olmadığına" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili, kurumca yapılan işlemlerin yasal mevzuata uygun olduğunu iddia ederek kurumun herhangi bir kusurun bulunmadığını savunarak mahkeme kararının Kurum lehine ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, "... Davacının davalı kuruma ibraz ettiği Lübnan devleti çalışma bakanlığının yazısı üzerine yurt dışı borçlanma talebinin kabul edilerek akabinde 01.09.2010 tarihinde yaşlılık aylığı bağlandığı, ancak sonrasında Lübnan dosyaları hakkında yapılan incelemeler üzerine, davacının da yaşlılık aylığının kesilerek borç çıkarıldığı anlaşılmıştır.

Yargılama devam ederken davalı kurumun 25.05.2022 tarihli yazısı ile davacının yurt dışı borçlanma işlemi geçerli sayılarak borun iptaline karar verildiği görülmüştür. Bu sebeple mahkemece davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmiştir.

Öte yandan, davalı Kurum tarafından davaya konu borcun, dava açıldıktan sonra ve ön inceleme duruşması yapıldıktan sonra iptal edildiği görülmekle, davanın konusuz kaldığı, ancak davanın açılmasına Kurum sebebiyet verdiğinden ve takibin iptal tarihine göre, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT ye göre, Kurum aleyhine vekalet ücreti ve yargılama gideri takdiri yerinde olup, aksi yöndeki Kurum istinaf talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Tarafların iddia ve savunmalarına, dosya kapsamına, hükmün dayandığı deliller ve kanuni gerektirici sebeplere, delillerin taktirinde isabetsizlik görülmemesine göre HMK 355 inci maddesi kapsamında kamu düzenine de aykırı bir husus bulunmayan mahkeme hükmüne karşı yapılan istinaf taleplerinin, HMK 353/1 –b1. maddesi gereğince esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, aleyhe vekalet ücreti ve yargılama gideri yükletilmemesi yönünden kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Davaya konu uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci ve 331 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

19.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.