Yargıtay 10. HD 2024/7911 E. 2024/13360 K.

MAHKEMESİ: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/1060 E., 2024/917 K.

KARAR: Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Manisa 3. İş Mahkemesi

SAYISI: 2019/369 E., 2022/24 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından süresinde istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, 2015 yılında Tarım Bağ Kur, askerlik borçlanması ve SSK çalışması nedeniyle 506 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığı bağlanan davacının, iki iş yerinden sigortalılık bildirimlerinin iptal edilmesi nedeniyle 2019 yılı Ağustos ayı itibariyle aylığı iptal edilen davacıya aylığının kesilmesi nedenlerinin bildirilmediğini, müvekkilinin 2015/2 ayında bu günlerin iptal edilmesi için dilekçe verdiğini, 2012 yılında iptal edilen 165 günlük sürenin 2015 yılındaki tahsis talebinde değerlendirilmeyip 4 yıl sonra aylığın iptal edilmesinin hakkaniyete uygun olmadığını, müvekkilinin son çalışmasının 4/a olduğunu Kurum işleminin hatalı olduğunu beyan ederek 01.09.2015 tarihinde aylığa hak kazandığına, aylığın yeniden bağlanması gerektiğine, ödenmeyen aylıkların yasal faizi ile tahsiline, borç tahakkkuk işeminin iptaline ve tahsilatların yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, davacının bir kısım çalışmalarının denetmen raporu ile iptal edilmesi üzerine davacının hizmet birleştirmeye tabi son 3.5 yılda 1260 gün hizmet süresi bulunmadığından yaşlılık aylığı şartları oluşmaması sebebiyle daha önce tahsis edilen yaşlılık aylığının başlangıç tarihi itibari ile iptal edildiğini, yersiz olarak ödenen aylıklar için de borç kaydı oluşturulduğunu, 5510 sayılı Kanun'un 59/2 nci maddesi uyarınca denetmen raporunda belirtilen hususlar çerçevesinde davacının çalışmalarının kendisine ait olmaması, kendi beyanları ile de çalışmaların kendisine ait olmadığını bildirmesi ve yaşlılık aylığı şartlarının oluşmaması sebebi kesilen yaşlılık aylığına dair Kurum işlemlerinde usul ve yasaya aykırı bir husus olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İzmir SGK İL Müdürlüğü Denetmeni ... ... tarafından tanzim edilen 2019/EG 42 sayılı 15.04.2019 tarihli denetmen raporu doğrultusunda davacının 1441790.35.23 sayılı işyerinden bildirilen 17.05.2012 – 30.10.2012 tarihleri arası 165 günlük 506 sayılı Kanun'a tabi hizmetinin iptali ile yaşlılık aylığı koşullarını 01.09.2015 tarihi itibariyle kaybetmesi ve aylıkların 5510 sayılı Kanun'un 96 ncı maddesi bağlamında yersiz ödeme kabul edilerek davalı Kurumca iadesi bağlamındaki işlemin yerinde olduğu kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk bilirkişi ...'ın raporunda Kurumu haklı gördüğünü ancak yaş ve tecrübe olarak daha tecrübeli olan ikinci bilirkişi ... İlgün'ün davacının emeklilik koşullarını tamamladığını ve aylığının kesilmemesi gerektiğine dair görüş bildirdiğini, ikinci bilirkişi raporuna itibar etmeyerek davanın reddine karar veren Mahkemenin bunun gerekçesini açıklamamış olduğunu, ilk bilirkişi raporunda 01.12.2008 tarihindeki 1 günün değerlendirilmediğini, 2009/2,3 ve 4 aylara ilişkin hizmetlerin Tarım Bağ Kur ile çakışması nedeniyle silinmesine dair ilk rapordaki kanaatin de yerinde olmadığını, Kurumun müvekkilinden sürekli dilekçeler aldığını, çakışan sürelerde 5510 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesinin hükümlerinin uygulanacağını, önce başlayan 2008'deki sigortalılığa göre 4/a kabul edilmesi gerektiğini, ikinci bilirkişinin 4/a olarak son yedi yılda 1.285 gün hesapladığını beyanla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan incelemede, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların, sıralanan gerekçeler ışığında yerinde olmadığı, özellikle, 6111 sayılı Kanun ile değişiklikten önceki 5510 sayılı Kanun'un 53'üncü maddesi kapsamında davacının, 02.12.2008 tarihinden itibaren 5510 sayılı Kanun'un 4/1 b.4 bendi kapsamında tarımsal faaliyette bulunmasına istinaden zorunlu sigortalılığının başladığından, 2009/2,3 ve 4 aylarındaki çakışan 5510 sayılı Kanun'un 4/1 a maddesi kapsamındaki sigortalılığının esas alınamayacağı, davacının, 2928 sayılı Kanuna göre son 7 yıllık hizmet süresi içerisinde en çok 5510 sayılı Yasanın 4/1 b.4 maddesinde düzenlenen tarım Bağ Kur hizmet süresi olduğundan, 506 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığı bağlanamayacağı, davacının, tahsis talebine istinaden, 01.10.2019 tarihinde yaşlılık aylığı bağlandığı dikkate alındığında, ayrıca, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf dilekçesi aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık,yaşlılık aylığının kesilmesi ve borç tahakkuku işlemlerinin iptali ile yaşlılık aylığının yeniden bağlanması, ödenmeyen aylıkların yasal faizi ile birlikte ödenmesi, yersiz yapılan kesintilerin iadesi gerektiğinin tespiti istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un ilgili hükümleridir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

19.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.