Yargıtay 10. HD 2023/11894 E. 2024/13139 K.

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI: 2022/573 E., 2023/317 K.

KARAR: Kısmen Kabul

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklı sigortalıların tazminat istemlerine ilişkin açılan davadan dolayı yapılan yargılamada Dairemizce verilen bozma kararına uyan Mahkemece davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararının davacılar vekilleri ve davalılardan ... Gıda San. Tic. A.Ş. ve Asiller Uluslararası Nak. Gıda İnş. Malz. Petrol Ürün. Tic. Paz. İth. İhr. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin davalılar ... ve ... Gıda San. ve Tic. A.Ş.'nin piliç yakalama, yükleme ve taşıma işlerinde çalışmaktayken, diğer davalı asiller Uluslararası Nak. Ltd. Şti. arasındaki anlaşma uyarınca 09.06.2007 tarihinde Erzurum ili Alaca köyünde bulunan ... Eşsiz isimli şahsın tavuk çiftliğinde bulunan piliç yüklenmesi ve Erzincan'daki kesimevine taşınması esnasında taşıma işlerinde kullanılan ... plakalı kamyon ile taşıma yaptığı sırada kamyonun devrilmesi neticesinde ölümlü ve yaralanmalı trafik kazasının meydana geldiğini, kaza sırasında kamyon şöförü ... 'nın vefat ettiğini, müvekkillerinin ise yaralandığını, olayla ilgili olarak Tercan Cumhuriyet Savcılığının inceleme yaptığını, müvekkillerinin yeşil kartlı olduklarını ve çalışmış oldukları davalılar ... ve ... Gıda San. ve Tic. A.Ş.'nin müvekkillerinin sigortalarını yapacaklarını söyleyerek oyaladıklarını, her iki davalının asıl işveren alt işveren sıfatıyla müvekkillerini çalıştırdıklarını, normal şartlarda Erzincan ve bağlı ilçeleri dışında yükleme ve taşıma işleri yaptırılmayan müvekkillerinin daha önce de bir defa gönderdikleri Erzurum'a ikinci defa müvekkillerinin işveren ... Gıda San. ve Tic. A.Ş. tarafından işten çıkarılacakları yönünde baskı ile gitmeleri yönünde zorlandıklarını, kaza nedeniyle müvekkillerinin vücutlarının değişik bölgelerinde kırık, çıkık ve ezilmeler nedeniyle müvekkillerinin ölümden döndüklerini ve büyük bir travma geçirdiklerini, ancak davalılar ... ve ... Gıda San. ve Tic. A.Ş. tarafından müvekkillerine maddi ve manevi her türlü yardımda bulunacaklarını ve zararlarını karşılayacaklarını vaat ederek şikayetçi olmamalarını söylediklerini, ancak müvekkillerini oyalayarak vaat ettikleri gibi gerçekçi yardımlarda bulunmayarak İş Bankası Erzincan Şubesinde müvekkilleri adlarına açtıkları hesaplara kısım kısım cüzi paraları yatırdıklarını, kaza yapan davalı Asiller Uluslararası Nak. Ltd. Şti.'ye ait ... plakalı kamyonun diğer davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi tarafından sigortalı olduğundan müvekkillerinin uğramış olduğu maddi zararlardan sorumlu olduklarını, kaza tarihinden itibaren müvekkillerinin vücutlarında meydana gelen hasar nedeniyle hiçbir işte çalışamadıklarını ve geçimlerini sağlayamadıklarından çevrelerinin yardımları ile ailelerine baktıklarını beyan ederek, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydı ile müvekkillerinin 09.06.2007 tarihli iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığı iddiasıyla müvekkili ... lehine 2.500 TL uğramış olduğu zararlar, 2.500 TL çalışma gücü kaybı nedeniyle olmak üzere toplam 5.000 TL maddi tazminat ile 5.000 TL manevi tazminatın, müvekkili Sigortalı ... lehine ise 2.500 TL uğramış olduğu zararlar ve 2.500 TL çalışma gücü kaybı nedeniyle toplam 5.000 TL maddi ve 5.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek faiziyle beraber hüküm altına alınması gerektiğini, manevi tazminat alacaklarının sadece ... Şirketi ve ...’tan, maddi tazminat alacaklarının ise tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

2.Davacılar vekili ıslah dilekçesiyle müvekkili ... için maddi tazminat isteminin, geçici iş göremez kaldığı süre ile sınırlı olmak üzere 2.503,61 TL olarak hüküm altına alınmasını, müvekkili ... için ise geçici iş göremez kaldığı süre için 3.904,58 TL ve sürekli iş göremezlik dönemi için 93.519,60 TL'ye artırılmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Gıda San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; husumet itirazında bulunarak, davacıların diğer davalı ...'ın işçileri olduğunu, müvekkili şirket işçileri olmadığını, bu nedenle müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili şirket ile diğer davalı ... arasında kaza tarihini de kapsar mahiyette canlı piliç yakalama ve yükleme sözleşmesinin 3.8.maddesine göre vuku bulabilecek iş kazalarından diğer davalı ...'ın sorumlu olacağının hükme bağlandığını, ayrıca 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 26 ncı maddesine göre meydana gelen iş kazasında, kazanın davalı Asiller Uluslararası Nakliyat Gıd. İnş. Malz. Petr. Ürün. Tic. Paz. İth. İhr. Ltd. Şti.'ye ait ... plakalı kamyon şöförü ... ...'nın % 100 kusuru nedeniyle meydana geldiğini, bu nedenle ... ...'yı istihdam eden bu işverenin de istihdam eden sıfatıyla kusurlu olduğunu, müvekkili şirketin kusurunun bulunmadığını, ayrıca davacıların görevleri olmadığı halde kamyona bindiklerini, kamyon sahibinin şirkete ait olmak kaydıyla hatır taşımacılığı sorumluluğunun olduğunu, davacıların manevi tazminat taleplerinin fahiş miktarda olduğunu beyan ederek açılan davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı Asiller Uluslararası Nakliyat Gıd. İnş. Malz. Petrol Ürün. Tic. Paz. İth. İhr. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki ve husumet itirazında bulunarak müvekkili ile davacılar arasında düzenlenen ve işçi ve işveren konumlarını gösteren herhangi bir iş sözleşmesinin olmadığını, meydana gelen trafik kazasının Tercan ilçesi Asliye Hukuk Mahkemesi yargı sınırları içerisinde meydana geldiğini ve davanın yetkisiz Mahkemede açıldığını, ayrıca davacıların müvekkili şirkete ait ... plakalı araca kendi iradeleri ile bindiklerini, iş akdi nedeniyle binmediklerini, davacıların yaralandıkları ve müvekkili şirketin de sürücünün ölümü nedeniyle kazanın oluşumunda müvekkili şirketin de maddi ve manevi zarar gördüğünü, talep edilen tazminat oranlarının hiçbir haklı yasal dayanağının bulunmadığını ve tazminat miktarının fahiş miktarda olduğunu beyan ederek açılan davanın esasa girilmeden yetkisizlik kararı verilerek davanın Tercan Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesini ve müvekkili şirketin hiçbir kusurunun bulunmaması nedeniyle husumetten ve esas yönden reddini talep etmiştir.

3.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; kendisinin C.P. Şirketiyle fason çalışan tavuk çiftliğinin bulunduğunu ve sözleşmesinin olduğunu, bunun dışında herhangi bir bağının bulunmadığını, C.P. Şirketinin tavuk yüklemelerinde elemanların servis işini yaptığını, elemanların işi bıraktıktan sonra kendisinden yükleme konusunda C.P. Şirketinin istemi üzerine yardımcı olduğunu, yükleme işini yapacak olan şahısların Erzincan Merkez Bölge kümeslerini bilmedikleri için birkaç hafta servis işini yaptığını ve kümeslere götürdüğünü, C.P. Şirketinin ödemede sıkıntı yaşadığı ve elden ödeme yapmadığı için kendi faturası üzerinden ödeme yapılmasını istekleri için kendi faturası üzerinden birkaç gün servis yapmak ve ücretini ödemesi için piliç yükleme sözleşmesini kendi üzerine yaptıklarını ve faturalarının kullanıldığını ve ayrıca 10.000,00 TL miktarında teminat senedi alındığını, kamyon yüklenmesi talimatlarını veren şahısların ... Selvi ve Şükrü olduğunu, Erzurum ekibinin işi bıraktığından dolayı oradaki kümeslerin bir an önce yüklenmesi talimatını C.P. Şirketinin Erzincan Bölge Müdürü Vecdet Kocaosmanoğlu'nun talimat verdiğini ve Erzincan bölgesi dışında diğer bölgelerde yükleme işini yapılmasını istediğini, söz konusu işçilerin şirketin talimatı ile sözleşmeye aykırı olarak Erzurum'a gönderildiğini, Erzurum bölgelerindeki yüklemelerin kendi bilgisi dışında olduğunu, ekip başı ...'nın bütün itirazlara rağmen ısrarla şöför ... ... atlı şöförün kullandığı kaza yapan aracın yüklenmesini istediğini, ...'nın daha önceleri de ara ara kamyonlara bindiğini, kaza tarihinde de ...'nın, ... İdalı ile birlikte ... ...'nın kullandığı kamyona bindiklerini ve kamyonun hareketinden 10 dakika sonra da kazanın olduğunu öğrendiğini ve olay yerine gittiğini beyan etmiş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

4.Davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan dava nedeniyle yapılan tüm tebligatların Tebligat Kanunu'na aykırı biçimde poliçeyi düzenleyen acenteye yapıldığını, davadan 04.1.2013 tarihinde haberdar olduklarını ve teblig tarihinin 04.11.2013 tarihi olarak kabul edilmesi gerektiğini, kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde trafik poliçesi ile sigortalı olduğunu ve müvekkili şirketin sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında üçüncü kişler nezdinde meydana gelen gerçek zarardan sorumlu olduğunu, davaya konu trafik iş kazası nedeniyle SGK tarafından aylık bağlanması halinde yapılan ödemelerin müvekkili şirkete rücu edileceğinden mükerrer ödeme olmaması için yapılan ödemelerin tazminat ödemelerinden mahsup edilmesini, dava öncesinde yapılan başvuru üzerine davacı ...'ya 26.04.2010 tarihinde İş Bankası Erzurum Şubesi vasıtasıyla toplam 13.336,00 TL ödeme yapıldığını, yapılan bu ödeme nedeniyle müvekkili şirketin herhangi bir hukuki sorumluluğunun kalmadığını, davacı ...'nın ise kalıcı maluliyete maruz kalmadığını beyan ederek açılan davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemenin 04.07.2015 tarih 2008/432 2015/129 E K sayılı kararı ile açılan davanın kısmen kabul, kısmen reddine; 5.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan (..., ... Gıda, Asiller Uluslararası Nakliyat) alınarak davacı ...'ya verilmesine, tespit edilen bu bedele kaza tarihi olan 09.06.2007'den itibaren yasal faiz uygulanmasına, 2.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan (..., ... Gıda, Asiller Uluslararası Nakliyat) alınarak davacı ...'ya verilmesine, tespit edilen bu bedele kaza tarihi olan 09.06.2007'den itibaren yasal faiz uygulanmasına, 80.187,60 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'ya verilmesine, (sigorta şirketi yönünden sigorta limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla) belirlenen bedele kaza tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, davalı sigorta şirketi yönünden ise 2.500,00 TL'nin dava tarihinden geri kalan miktar yönünden ise ıslah tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, 3.904,58 TL geçici iş göremezlik tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'ya verilmesine, (sigorta şirketi yönünden sigorta limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla) belirlenen bedele kaza tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, davalı sigorta şirketi yönünden ise 2.500,00 TL'sinin dava tarihinden geri kalan miktar yönünden ise ıslah tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, 2.503,61 TL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'ya verilmesine, (sigorta şirketi yönünden sigorta limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla) belirlenen bedele kaza tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, davalı sigorta şirketi yönünden ise 3,61 TL'sinin dava tarihinden geri kalan miktar yönünden ise ıslah tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, davacı vekilinin diğer taleplerinin reddine dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1.Mahkemenin 04.07.2015 tarih ve 2008/432 2015/129 E K sayılı kararının süresi içinde davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 05.02.2019 tarih ve 2017/4237 E. 2019/633 K. sayılı ilamıyla; davalı ... lehine hükmedilen tazminatlar yönünden karar onanırken, davalı ... lehine hükmedilen tazminatlar yönünden davalılar arasındaki kusur durumunun ilerde açılabilecek rücu davasında tartışılabileceği mümkün bulunduğundan bozma sebebi yapılmadığı belirtildikten sonra, somut olayda, davacı ...'de meydana gelen iş gücü kayıp oranının belirlenmesinde yukarıda belirtilen prosedür izlenmeden sadece Adli Tıp 3. İhtisas Kurulu tarafından belirlenen % 36,2 oaranındaki iş gücü kayıp oranına göre sonuca gidildiği, 5510 sayılı Kanun'un 95 inci maddesinde belirtildiği şekilde davacı ...'de iş kazası sonucu oluşan sürekli iş göremezlik oranını belirleyen karar almak ve çıkacak sonuca göre davalıların sorumlu olduğu yeni bir hesap raporu almak ve fakat alınacak bu raporda hükme esas teşkil eden hesap raporundaki verileri dikkate almak, davacı ...'e Kurum tarafından bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin rücu edilebilir kısmı ile sigorta ödemesinin tenzili sonucunda taraflar lehine oluşan usulü kazanılmış haklara riayet ederek rapor neticesine göre bir karar verilmesi yönünden kararın bozulduğu anlaşılmıştır.

2.Mahkemece bozmaya uyarak verilen 20.01.2021 tarih ve 2019/181 2021/12 E K sayılı kararda; açılan davanın kısmen kabul, kısmen reddine, 5.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan (..., ... Gıda, Asiller Uluslararası Nakliyat) alınarak davacı ...'ya verilmesine, tespit edilen bu bedele kaza tarihi olan 09.06.2007'den itibaren yasal faiz uygulanmasına, 2.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan (..., ... Standart Gıda, Asiller Uluslararası Nakliyat) alınarak davacı ...'ya verilmesine, tespit edilen bu bedele kaza tarihi olan 09.06.2007'den itibaren yasal faiz uygulanmasına, 80.187,60 TL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'ya verilmesine, (sigorta şirketi yönünden sigorta limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla) belirlenen bedele kaza tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, davalı sigorta şirketi yönünden ise 2.500,00 TL'sinin dava tarihinden geri kalan miktar yönünden ise ıslah tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, 3.904,58 TL geçici iş göremezlik tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'ya verilmesine, (sigorta şirketi yönünden sigorta limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla) belirlenen bedele kaza tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, davalı sigorta şirketi yönünden ise 2.500,00 TL'sinin dava tarihinden geri kalan miktar yönünden ise ıslah tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, 2.503,61 TL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'ya verilmesine, (sigorta şirketi yönünden sigorta limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla) belirlenen bedele kaza tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, davalı sigorta şirketi yönünden ise 3,61 TL'sinin dava tarihinden geri kalan miktar yönünden ise ıslah tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, davacı vekilinin diğer taleplerinin reddine, dair karar verilmiştir.

3.Mahkemenin 20.01.2021 tarih ve 2019/181 2021/12 E K sayılı kararının süresi içinde davalılardan ..., ... Gıda San. Tic. A.Ş. ve Asiller Uluslararası Nak. Gıda İnş. Malz. Petrol Ürün. Tic. Paz. İth. İhr. Ltd. Şti. vekilleri tarafından süresi içerisinde temyiz başvurusunda bulunulması üzerine Dairemizin 17.05.2022 tarih ve 2021/8763 E. 2022/7232 K. sayılı ilamıyla; davacı ... lehine hükmedilen maddi ve manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının kesinlikten reddine, davacı ... lehine hükmedilen maddi ve manevi tazminata yönelik sair temyiz itirazlarının reddi ile davacı sigortalı ...’ya 09.06.2007 tarihinde uğradığı iş kazası nedeniyle geçici iş göremez kaldığı süre için ödenmiş olan ödenek (geçici iş göremezlik ödeneği) ile sürekli iş göremezlik oranı üzerinden bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerini SGK’dan sormak, usuli kazanılmış hakları da gözeterek 31.03.2014 tarihli hesap raporunda tespit edilen tazminat alacağından mahkemece verilen ilk kararda tenziline karar verilen sigorta şirketi ödemesi ile bu ödenek ve gelirin rücuya kabil kısmını da tenzil ederek, temyiz etmeyen davalı yönünden davacı lehine oluşan usuli kazanılmış ... da gözeterek sonucuna göre davalıların tazminat alacaklarından sorumlulukları hakkında bir karar verilmesi yönünden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

4. Mahkemece bozmaya uyarak verilen 04.04.2023 tarih ve 2022/573 E. 2023/317 K. sayılı kararda özetle; "Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda gerekli araştırmalar yapılmış bilgi ve belgeler dosyaya kazandırılmış dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir. ... yönünden Somut olayda İlk Derece Mahkemesince verilen 20.01.2021 tarihli kararda davacılardan ... yönünden karar kesinleştiğinden aynı şekilde hüküm kurulmuştur. Davacı sigortalı ... yönünden yapılan incelemede 09.06.2007 tarihinde uğradığı iş kazası nedeniyle geçici iş göremez kaldığı süre için ödenmiş olan ödenek (geçici iş göremezlik ödeneği) ile sürekli iş göremezlik oranı üzerinden bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerini SGK’dan sorularak, usuli kazanılmış hakları da gözetilmiş, davacının sürekli işgöremezlik zararının bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin

rücuya tabi bölümünün tenzili sonrasında tamamen karşılandığı, geçici iş göremezlik ödemesi yönünden ise sigorta şirketi tarafından ödeme yapılmış olduğu bu nedenle davacının karşılanmamış

zararı bulunmadığı anlaşıldığından bu taleplerin reddine karar verilmiştir. Davacı ... yönünden oluşan maluliyet oranı, maluliyetin davacının bundan sonraki yaşamına etkileri gözetilerek, tazminatın zenginleşme aracı olmaması gerekliliği, takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olması gerektiği ve davacı vekilinin talebi dikkate alınarak hükmedilen manevi tazminat talebinin davalılardan tahsiliyle davacıya verilmesi gerektiği kanaatine varılarak karar verildiği" gerekçeleriyle "açılan davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile 2.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan (..., ... Gıda, Asiller Uluslararası Nakliyat) alınarak davacı ...'ya verilmesine, tespit edilen bu bedele kaza tarihi olan 09.06.2007'den itibaren yasal faiz uygulanmasına, 2.503,61 TL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'ya verilmesine, (sigorta şirketi yönünden sigorta limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla) belirlenen bedele kaza tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, davalı sigorta şirketi ıslah tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, 5.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan (..., ... Gıda, Asiller Uluslararası Nakliyat) alınarak davacı ...'ya verilmesine, tespit edilen bu bedele kaza tarihi olan 09.06.2007'den itibaren yasal faiz uygulanmasına, davacı ...’nın sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı taleplerinin reddine" dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalılardan ... Gıda San. Tic. A.Ş. ve Asiller Uluslararası Nak Gıda İnş. Malz. Petrol Ürün. Tic. Paz. İth. İhr. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın davalı ... ... ve Sigorta Şirketi yönünden ileri sürülmeyen sebeplerden bozulduğunu, ikinci bozmanın Sigorta Şirketince yapılan ödemenin mahsubu noktasında olduğunu, değişen asgari ücretlerin rapora yansıtılması gerektiğini, malulen emeklilik nedeniyle maaş farkının dikkate alınması gerektiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... Gıda şirketi vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacılardan ... yönünden hükmedilen 5.000 TL manevi tazminata itiraz ettiklerini, dosyada mübrez delillerce de sabit olduğu üzere, müvekkil şirketin yaşanan olayda hiçbir sorumluluğu bulunmadığını, yaşanan olayda müvekkil şirketin hiçbir sorumluluğu olmamasına rağmen, Mahkemece ilgili gerekçeli kararda müvekkil şirkete de sorumluluk atfedilmesinin tamamen hukuki dayanaktan yoksun ve haksız olduğunu, bu kapsamda öncelikle husumet yokluğu sebebiyle müvekkil şirket yönünden sorumluluk doğmamış olduğunu, aynı zamanda dava tarihinde asgari ücret, TL kuru, emsal ücretler ve alım gücü ile mukayese yapıldığında ... yönünden hükmedilen 5.000 TL manevi tazminat (kabul anlamına gelmemekle beraber) çok yüksek olup yasa ve emsal Yargıtay kararlarına aykırı olduğundan kararın bozulmasını talep etmiştir.

3.Davalı Asiller Uluslararası Nakliyat şirketi vekili temyiz dilekçesinde özetle; yetkili Mahkemede yargılama yapılmadığını, davacıların maddi manevi tüm zararlarının karşılandığını; şöyle ki açılan dava üzerinde davacılar arasında herhangi bir iş sözleşmesi dahi bulunmadığı aşikar olup, gelinen noktada yapılan kaza neticesinde müvekkil davalı şirketinde mağdur konumuna geldiğini, müvekkiline atfedilecek sorumluluk olmadığını, 17.03.2023 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinin göz önüne alınması gerektiğini, istinaf başvurusu sonucu bozulan karar münasebetiyle istinaf harcının taraflarına iade edilmemiş olup iadesine karar verilmesi gerektiğini, ATK 2. Üst Kuruldan rapor alınmamasının hatalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, sigortalıların iş kazası neticesinde sürekli iş göremezliğe uğrmaları nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir

2. İlgili Hukuk

"Temyiz incelemesinin kapsamı" açısından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin atfı ile 1086 sayılı Kanun'un 428, 439 uncu maddeleridir. "Tazminat miktarının tayin ve tespiti" açısından kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan kanun hükümleri gözetildiğinde 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 332 ve 98 inci maddeleri ile giderek aynı Kanun'un 41,42,43,44,45 ve 47 nci maddeleri, öte yandan yargılama sırasında yürürlüğe giren ve kamu düzeni kapsamında uygulanma imkanı olan 6101 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 2 ve 7 inci maddeleri gereğince uygulanma imkanı bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 55 ve 420 nci maddesi hükümleridir. "İş Sağlığı ve Güvenliğine ilişkin alınacak tedbirler" açısından işyerinin nitelik ve kapsamına göre olay tarihinde yürürlükte bulunan 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77 nci maddesi ile 04.12.1973 tarih ve 7/7583 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlükte bulunan İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü maddeleridir. "Usuli kazanılmış hak" açısından 04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı ve 09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ile "Bilirkişi Raporuna İtiraz etmemekle oluşan usuli kazanılmış hak açısından" 6100 sayılı HMK'nın 281 inci maddesi ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18.02.2021 tarih ve 2018/10(21) 94 E. 2021/111 K. sayılı ilamında da benimsenen ilkelerdir.

3. Değerlendirme

A) Davalılar ... Gıda şirketi ve Asiller Uluslararası Nakliyat şirketlerinin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;

1.6100 sayılı HMK’nın geçici 3 üncü maddesinde, bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce aleyhine temyiz yoluna başvurulmuş olan kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar 1086 sayılı Kanun'un 26.09.2004 tarih ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 427 ila 444 üncü madde hükümlerinin uygulanmasına devam olunacağı açıkça düzenlenmiştir.

2.21.07.2004 gün ve 25529 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak, öngördüğü istisnalar dışındaki hükümleri yayım tarihinde yürürlüğe giren, 14.07.2004 tarih ve 5219 sayılı "Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" ve ayrıca 5236 sayılı Kanun; katsayı artışı da uygulanmak suretiyle bu kanunların yürürlük tarihinden sonra yerel mahkemelerce verilen hükümler yönünden 2023 yılı için 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427 nci maddesindeki temyiz (kesinlik) sınırını 12.950,00 TL olarak değiştirmiştir.

3.Öte yandan dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

4.Somut olayda Mahkemece verilen 04.04.2023 tarihli kararda davacılar lehine hükmedilen maddi ve manevi tazminatların, birbirlerinden bağımsız birer dava olarak temyiz (kesinlik) sınırının altında bulunduğu anlaşılmakla, davalılar ... Gıda Şirketi ve Asiller Uluslararası Nakliyat Şirketlerinin temyiz dilekçelerinin miktar itibarıyla kesinlik nedeniyle reddine karar verilmiştir.

B) Davacı ... vekilinin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;

Davacı ... vekilinin müvekkili lehine 2.503,61 TL maddi ve 5.000 TL manevi tazminat talebinde bulunduğu, Mahkemece verilen 04.07.2015 tarihli ilk kararda maddi istemin tam, manevi tazminat isteminin ise Asiller Uluslararası Nakliyat Şirketi, ... Standart Gıda şirketi ve ... yönünden kısmen kabulü ile 2.000 TL olarak hüküm altına alındığı ve davalılar vekillerinin temyiz itirazları üzerine (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 05/02/2019 tarih ve 2017/4237 E 2019/633 K sayılı ilamıyla; Davalı ... lehine hükmedilen tazminatlar yönünden kararın onandığı, Mahkemenin işbu temyize konu edilen kararında işbu davacı yönünden davacı ...'nın onanan tazminat alacağı ile ilgili hüküm kurulmaması gerekirken, hatalı değerlendirme ile aynı miktarlara hüküm kurulduğu bu yönüyle davacı vekilinin müvekkili ... için daha önce onanan hüküm fıkralarını temyize getirmekte hukuki yararı bulunmadığı anlaşılmakla bu yöne ilişkin temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

C) Davacı ... vekilinin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve bozmaya uymakla taraflar lehine oluşan usuli kazanılmış haklara, temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelerle, temyiz edenlerin sıfatlarına, temyiz kapsam ve nedenlerine göre; davacı ... vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. 'Usuli kazanılmış hak' olarak tanımlayacağımız bu olgu; Mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirir. (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulunun 12.07.2006 tarihli, 2006/9 508 E., 2006/521 sayılı kararı).

3.Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur. (04.02.1959 tarihli ve 13/5 sayılı YİBK).

4.Somut olayda Mahkemece verilen 20.01.2021 tarih ve 2019/181 2021/12 E K sayılı ilamla davacı ...'nın maddi tazminat istemi ile ilgili "80.187,60 TL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'ya verilmesine, (sigorta şirketi yönünden sigorta limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla) belirlenen bedele kaza tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, davalı sigorta şirketi yönünden ise 2.500,00 TL'nin dava tarihinden geri kalan miktar yönünden ise ıslah tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına," karar verildiği, iş bu kararın davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi tarafından temyiz edilmediği böylelikle davacının işbu davalıya karşı hüküm altına alınan maddi tazminat hükmü yönünden usuli kazanılmış hakkının oluştuğu halde, bozma kararı sonrasında yazılı şekilde davalı sigorta şirketi yönünden de davanın reddine karar verilmiş olması usuli kazanılmış hakka aykırı olmuştur.

5.Bu durum karşısında, Mahkemece yapılacak iş davacı ...'nın davalı Sigorta Şirketi yönünden kazandığı usuli kazanılmış hakları gözeterek maddi tazminat istemi ile ilgili usulün uygun bir karar vermekten ibarettir.

6.O halde davacı ... vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları gözetilerek mahkeme hükmü bozulmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalılar ... Gıda Şirketi ve Asiller Uluslararası Nakliyat Şirketlerinin temyiz itirazlarının miktar itibariyle kesinlikten REDDİNE,

2. Davacı ... vekilinin temyiz itirazlarının hukuki yarar yokluğundan REDDİNE,

3. Davacı ... vekilinin HUMK'nun 428/1. bendi gereğince sair temyiz itirazlarının reddiyle, Mahkeme kararının usuli kazanılmış hakka aykırılık gözetilerek BOZULMASINA,

4. Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililerine iadesine,

5. Dosyanın kararı veren Mahkemeye gönderilmesine,

17.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.