Yargıtay 10. HD 2024/6551 E. 2024/12606 K.

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI: 2022/340 E., 2023/389 K.

KARAR: Kısmen Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, davalılar ... A.Ş. ve SGK vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde; 01.07.1996 ile 12.06.2006 tarihleri arasındaki 9 yıl, 11 ay, 18 günlük davalı şirkete iş akdi ile bağlı olarak çalışmasının tespititne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü süre, yetki, husumet, hukuki yarar ve zamanaşımı itirazlarıyla birlikte, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 2016/256 Esas 2021/283 Karar kararıyla davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ile davalılardan Kurum ve . Konf. Tek. San. Tic. A.Ş. vekillerince temyiz talebinde bulunmuştur.

2. Daire kararında; " ... davanın davacının 01.07.1996 12.06.2006 tarihleri arası davalı işverenler nezdinde geçen ve Kuruma eksik bildirilen çalışmalarının tespiti istemine ilişkin olduğu, Mahkememizce, bozma kararları üzerine, yazılı şekilde istemin kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, bu sonuca eksik araştırma ve inceleme sonucu varıldığı, davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Kanun'un 79 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/8 inci maddeleri gereği bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliğinin kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği, Yargıtay'ın ve Dairelerinin yerleşmiş içtihadı gereği olduğunu, bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediğinin yöntemince araştırılması gerektiği, yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilmeyen sigortalıların, çalışmalarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse bu çalışmaların Kurumca dikkate alınacağının belirtildiği, bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı, kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı, eksiksiz bir şekilde belirlenmesi gerektiği, daha sonra çalışma olgusunun varlığının özel bir duyarlılıkla araştırılması gerektiği, çalışma olgusunun her türlü delille ispat edilebilirse de, çalışmanın konusu, niteliği, başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözlerinin değerlendirilmesi, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmesi gerektiği, bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusunun hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmesi gerektiğini, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.09.1999 gün 1999/21 510 527, 30.6.1999 gün 1999/21 549 555 3.11.2004 gün 2004/21 480 579 sayılı kararlarının da bu doğrultuda olduğu, dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacı beyanında, 1996 2001 arası . Konf. Teks. San. ve Tic. A.Ş. nezdinde, 2001 2006 arasıda ... Tekstil San. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti. nezdinde kesintisiz çalıştığını iddia ettiği, davacı adına 01.07.1996 20.09.2001 tarihleri arası . Konf. Teks. San. ve Tic. A.Ş. tarafından, 21.09.2001 2006/7. aylar arasında ... Tekstil San. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından kısmi bildirim yapıldığının anlaşıldığı, davacının 2004 – 2005 döneminde dosya kapsamında ücret pusulaları mevcut olduğu, bu dönemlerde eksik gün bildirimi olması karşısında imzaların davacıya sorulması, kendisine ait olup olmadığı belirlenerek kendisine ait ise imzalı pusulaların dikkate alınması gerektiği, imza inkarı söz konusu ise ve de bu imza inkarı, inceleme sonucu imzaların geçersiz olduğu belirlemesi yapılır ise, bu hususun değerlendirilip sonucuna göre karar verilmesi gerektiği, ... "şeklindeki gerekçe ile karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalılar ... Şirketi ve SGK vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar ... Şirketi ve SGK vekillerinin temyiz dilekçesinde; eksik inceleme sonucu hüküm kurulduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti noktasında bulunmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı 79 uncu maddesi, 5 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddeleridir.

3. Değerlendirme

1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalılar ... Şirketi ve SGK vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

09.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.