Yargıtay 10. HD 2024/10302 E. 2024/12584 K.

MAHKEMESİ: İş Mahkemesi

SAYISI: 2022/478 E., 2024/357 K.

KARAR: Kısmen kabul

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum ve davalı ... Yayın..A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı, 1983 ile 1990 yılları arasında davalı işverenler nezdinde kesintisiz çalıştığını belirterek eksik bildirilen hizmetinin tespitine karar verilmesini talep etmiş, davacı vekili, 06.04.2021 tarihli celsede, talep başlangıcının 01.06.1984 tarihi olarak kabulünü talep ettiklerini beyan etmiştir.

II. CEVAP

Dahili davalı şirket tasfiye memuru, tespiti istenen dönemde şirketlerinde üniversite öğrencilerinin parttime olarak çalıştırıldığını, çalıştıkları şekilde sigortaya bildirdiklerini, bu nedenle açılan davayı kabul etmediğini, ... ile aynı anda bir kaç şirket kurduklarını, daha sonra ayrıldıklarını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Yay. Org.ve Gıda San. Tic. A.Ş., davanın reddini istemiştir.

Davalı Kurum vekili, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 6.04.2021 tarihli, 2019/78 Esas, 2021/167 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile A 278274.34.03 sicil numaralı davalı işverene ait ... Basın Yay. Org.ve Gıda San. Tic. A.Ş. unvanlı işyerinden Kuruma bildirilenler dışında; 01.06.1984 31.10.1984 tarihleri arasında 150 gün ve günlük 817,50 TL kazançla,1985/1 döneminde 20 gün ve günlük 890,00 TL kazançla,1985/2 döneminde 20 gün ve günlük 890,00 TL kazançla,1985/2 döneminde 60 gün ve günlük 948,00 TL kazançla, 1985/3 döneminde 5 gün ve günlük 948,00 TL kazançla,1985/3 döneminde 90 gün ve günlük 1.380,00 TL kazançla, 01.01.1986 31.03.1986 tarihleri arasında 70 gün ve günlük 1.380,00 TL kazançla olmak üzere toplam 415 gün daha,

B ... sigorta sicil numaralı dahili davalı işverene ait " Kitsa Kitap Sanayi Ticaret A.Ş." unvanlı işyerinden Kuruma bildirilenler dışında; 01.04.1986 31.12.1986 tarihleri arasında 230 gün ve günlük 1.380,00 TL kazançla, 01.01.1987 30.06.1987 tarihleri arasında 140 gün ve günlük 1.540,00 TL kazançla, 01.07.1987 31.12.1987 tarihleri arasında 160 gün ve günlük 2.475,00 TL kazançla, 01.01.1988 30.06.1988 tarihleri arasında 140 gün ve günlük 2.475,00 TL kazançla, 01.07.1988 31.12.1988 tarihleri arasında 160 gün ve günlük 4.200,00 TL kazançla, 01.01.1989 31.03.1989 tarihleri arasında 70 gün ve günlük 4.200,00 TL kazançla olmak üzere toplam 900 gün daha sigortalı olarak çalıştığının tespitine,

C 278274.34.03 sicil numaralı davalı işverene ait ... Basın Yay. Org. ve Gıda San. Tic. A.Ş. unvanlı işyerinden Kuruma bildirilenler dışında; 01.04.1989 30.06.1989 tarihleri arasında 70 gün ve günlük 4.200,00 TL kazançla, 01.07.1989 31.07.1989 tarihleri arasında 30 gün ve günlük 4.784,00 TL kazançla, 01.08.1989 31.12.1989 tarihleri arasında 130 gün ve günlük 7.500,00 TL kazançla, 01.01.1990 30.09.1990 tarihleri arasında 225 gün ve günlük 7.500,00 TL kazançla olmak üzere toplam 455 gün daha sigortalı olarak çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 30.06.2021 tarihli, 2021/1273 Esas, 2021/1190 Karar sayılı kararı ile bu açıklamalar altında tarafların iddia ve savunmalarına, dosya kapsamına, hükmün dayandığı deliller ve kanuni gerektirici sebeplere, delillerin taktirinde isabetsizlik görülmemesine göre istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Dairemizin 14.03.2022 tarihli, 2021/10458 Esas, 2022/3494 Karar sayılı kararı ile daha önce dinlenen bordro tanıklarından detaylı şekilde sorularak ve dönem bordrosunda kayıtlı sigortalılar arasından kanaat edinmeye yeterli sayıda tanık resen tespit edilip dinlenerek, davacının işyerinde tam olarak ne iş yaptığı, çalışmasının ne şekilde gerçekleştiği, işyerinin ansiklopedi, okul kitabı gibi kitapların basım ve satımı, pazarlanması ile mi iştigal ettiği, davacının işyerinde mi yoksa dışarıda pazarlama yaparak mı çalıştığı araştırılarak çalışmasının tam süreli olup olmadığının tespit edilmesi, davacının, davalı işverence, 01.11.1984 ile 30.09.1990 tarihleri arasında bir kısım hizmetinin davalı Kuruma bildirildiği, davanın 18.03.2013 tarihinde açıldığı anlaşılmakla, davacı adına işe giriş bildirgesinin verildiği 01.11.1984 tarihi öncesine ilişkin hizmet tespiti istemi açısından hak düşürücü sürenin irdelenmesi gerektiği belirtilerek kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kısmen kabulüne, davacının 01.11.1984 tarihi öncesi taleplerinin hak düşürücü süre nedeniyle reddine, 278274.34.03 sicil numaralı davalı işverene ait ... Basın Yay. Org.ve Gıda San. Tic. A.Ş. unvanlı işyerinden Kuruma bildirilenler dışında;

1985/1 döneminde 20 gün ve günlük 890,00 TL kazançla,

1985/2 döneminde 20 gün ve günlük 890,00 TL kazançla,

1985/2 döneminde 60 gün ve günlük 948,00 TL kazançla,

1985/3 döneminde 5 gün ve günlük 948,00 TL kazançla,

1985/3 döneminde 90 gün ve günlük 1.380,00 TL kazançla,

01.01.1986 31.03.1986 tarihleri arasında 70 gün ve günlük 1.380,00 TL kazançla olmak üzere toplam 265 gün daha, c 381402.34.03 sigorta sicil numaralı dahili davalı işverene ait " Kitsa Kitap Sanayi Ticaret A.Ş" unvanlı işyerinden Kuruma bildirilenler dışında;

01.04.1986 31.12.1986 tarihleri arasında 230 gün ve günlük 1.380,00 TL kazançla,

01.01.1987 30.06.1987 tarihleri arasında 140 gün ve günlük 1.540,00 TL kazançla,

01.07.1987 31.12.1987 tarihleri arasında 160 gün ve günlük 2.475,00 TL kazançla,

01.01.1988 30.06.1988 tarihleri arasında 140 gün ve günlük 2.475,00 TL kazançla,

01.07.1988 31.12.1988 tarihleri arasında 160 gün ve günlük 4.200,00 TL kazançla,

01.01.1989 31.03.1989 tarihleri arasında 70 gün ve günlük 4.200,00 TL kazançla olmak üzere toplam 900 gün daha sigortalı olarak çalıştığının tespitine,

d 278274.34.03 sicil numaralı davalı işverene ait ... Basın Yay. Org. ve Gıda San. Tic. A.Ş. unvanlı işyerinden Kuruma bildirilenler dışında;

01.04.1989 30.06.1989 tarihleri arasında 70 gün ve günlük 4.200,00 TL kazançla,

01.07.1989 31.07.1989 tarihleri arasında 30 gün ve günlük 4.784,00 TL kazançla,

01.08.1989 31.12.1989 tarihleri arasında 130 gün ve günlük 7.500,00 TL kazançla,

01.01.1990 30.09.1990 tarihleri arasında 225 gün ve günlük 7.500,00 TL kazançla olmak üzere toplam 455 gün daha sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum ve davalı ... Basım Yayın.. A.Ş. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, yeterli inceleme yapılmadığını, davalı ... Basım Yayın...A.Ş. vekili, çalışmanın ispatlanamadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının 01.06.1984 1990 tarihleri arasında çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 ncu maddeleridir.

3. Değerlendirme

4. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

5. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı Kurum ve davalı ... Basım Yayın...A.Ş. vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı Kurum ve davalı ... Basım Yayın...A.Ş. vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

09.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.