Yargıtay 10. HD 2024/9848 E. 2024/12374 K.

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/2767 E., 2024/993 K.

KARAR: Esastan red

İLK DERECE MAHKEMESİ: Bakırköy 18. İş Mahkemesi

SAYISI: 2021/144 E., 2022/259 K.

Taraflar arasındaki prime esas kazancın tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 10.12.2005 18.03.2014 tarihleri arasında davalı şirkette çalıştığını, davacının Bakırköy 32. İş Mahkemesinin 2016/775 E. sayılı dosyası ile davalı işyerine işçilik alacakları davası açtığını, bu dava kapsamında işçilik alacaklarına hükmedildiğini ve kararın kesinleştiğini, Bakırköy 3.İcra Müdürlüğünün 2018/7557 E. sayılı dosyasında ilamın icraya konup ödendiğini, Yargıtay kararlarının, mahkeme kararına istinaden yapılan ücret niteliğindeki ödemelerin iş akdi devam ederken yapılmış ise ödendiği ayın kazancına, eğer hizmet akdinin mevcut olmadığı bir tarihte yapılmış ise prime esas kazancın tabi olduğu en son ayın kazancına dahil edilerek en son ayın kazancına dahil edileceğini; davacının kesinleşen işçi alacağı dosyasındaki ücret niteliğindeki alacakları dikkate alınarak prime esas fark kazancının olduğunun ve miktarının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinden özetle; zamanaşımı itirazında bulunduklarını, hak düşürücü süre geçtiğini, davacının iddialarının mesnetsiz olduğunu, davacının iddialarını kesin deliller ile ispat etmesi gerektiğini, davacının kesinleşen alacak davası ilamı kapsamında prime esas fark kazancını talep ettiğini, ancak prime esas fark kazancının varlığını kabul etmediklerini belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili dilekçesinde özetle; davacı tarafça, Kuruma başvuru dava şartının yerine getirilmediğini, davacının iddialarının, Kurum kayıtlarına eş değer ve yazılı belgeler ile ispatlanması gerektiğini, fer'i müdahil sıfatıyla yer alma talebinde bulunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacı ...'nın, ... işyeri sicil numaralı ve FPS Turkey Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş. ünvanlı işyerinden ayrılmadan önceki son ay olan 2014 yılı Mart ayı içerisindeki 01.03.2014 18.03.2014 dönemine ait sigorta primine esas brüt kazancının anılan döneme ilişkin SPEK tavan matrahı olan 6.961,50TL olduğunun (tavan matrahı üzerinden hesaplanan 6.961,50TL brüt kazançtan, 01.03.2014 18.03.2014 dönemi yönünden Kuruma bildirilen 1.625,60TL'nin mahsup edildikten sonra ortaya çıkan prime esas kazanç fark bedelin 5.335,90TL olduğunun) tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle "eksik inceleme ile hazırlanan rapor esas alınarak karar verilmesi bozmayı gerektirir. Sadece tanık anlatımlarına dayalı olarak davacı lehine tespitte bulunmuş olup, tanık anlatımları hüküm kurmaya yeterli değildir. Tanıklar Yargıtayın aradığı nitelikte değildir. Tanık beyanı dışında resmi delillere itibar edilmeden hüküm kurulmuştur. Rapor cevap dilekçemiz dikkate alınmadan hazırlanmıştır. Kurum yasal hasım olduğu halde diğer davalıyla birlikte Kurum aleyhine müştereken ve müteselsilen yargılama ve vekalet ücretine hükmedilmesi usul kanuna aykırıdır.'' gerekçesiyle kararın kaldırılıp davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı Şirket vekili istinaf dilekçesinde özetle; ''Davacının hak düşürücü süre nedeniyle ve işbu itirazımız yerinde görülmese dahi zamanaşımına uğraması nedeniyle yerinde olmayan taleplerinin, bilirkişi raporunda hesaplamaya dahil edilmesi hukuka aykırıdır. İstinaf talebimize konu davadaki husumetin, davaya konu edilen 10.12.2005 01.01.2012 dönemlerinde davacının işvereni bulunan diğer tüm gerçek / tüzel kişilere yöneltilmesi, söz konusu işverenlerin de işbu dava kapsamında dinlenmesi, delillerinin incelenmesi gerekmekteyken; husumet yönünden eksiklikler tamamlanmaksızın İlk Derece Mahkemesince karar verilmesi usul ve kanuna aykırıdır. Yargıtayın bu hususta yerleşik ... gelmiş içtihatlarında da, talebe konu hizmet süresinin geçtiği tüm işverenlerin prime esas kazancın tespiti davalarında hasım gösterilmemesi durumunda, eksik inceleme nedeniyle bozma kararı verilmektedir; Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin E. 2021/7076 K. 2021/10100 sayılı ve 13.09.2021 tarihli içtihadı ile Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin E. 2020/12005 K. 2021/11034 sayılı ve 27.09.2021 tarihli içtihadı emsaldir. İlk Derece Mahkemesi kararına esas alınan bilirkişi raporu, salt işçilik alacakları davasında verilen karar doğrultusunda hazırlanmış olması nedeniyle de eksik inceleme ürünüdür. Eksik inceleme ürünü olan bilirkişi raporunun hükme esas alınması hatalı olmuştur. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin E. 2020/3047, K. 2021/6677 sayılı ve 20.5.2021 tarihli kararında da işçilik alacaklarına ilişkin davada yapılan araştırmaların, dinlenen tanıkların ve verilen kararın bu dava bakımından kesin delil niteliğinde olmadığı belirtilmiştir. İşçilik alacakları davası neticesinde hükmedilen alacakların SPEK.'de değerlendirilmesiyle SPEK miktarı yükseltilmesinde davacının hiçbir hukuki yararı bulunmamaktadır. Ayrıca kararda fazla mesai ücreti de hesaba katılarak belirlenen son ay SPEK miktarı tespitinde hukuki yarar bulunmamaktadır. Fazla çalışma alacağının prime esas fark kazanç hesabında dikkate alınması usul ve kanuna aykırı olduğundan hatalı kararın kaldırılması gerekir.'' gerekçeleriyle kararın usulden ve esastan reddini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflarca yasal süre içerisinde bildirilen ve uyuşmazlığın esasına etki eden tüm delillerin celp edildiği, Kuruma başvuru dava şartının yerine getirildiği, esas yönünden yapılan değerlendirmede, taraflar arasında görülen Bakırköy 32.İş Mahkemesinin 2016/775 Esas, 2018/392 Karar sayılı ilamının istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği, buna göre davacı lehine 557,48TL net genel tatil ücreti alacağı, 3.664,06TL net hafta tatil ücreti alacağı, 7.745,63TL net yıllık izin ücreti alacağı ve 17.284,25TL net fazla mesai ücretine hükmedildiği, anılan hükmün kesinleşmiş işçi alacağı yönünden Bakırköy 3.İcra Müdürlüğünün 2018/7557 E. sayılı dosyası ile icra takibi yürütüldüğü, konuya ilişkin yasal mevzuat ve Yargıtay yerleşik içtihadına göre icra takip dosyasında yapılan ödemenin davacının davalı işyerinde son sigortalı çalışmasının olduğu 2014 yılı mart ayındaki aylık kazancına dahil edilebileceği, anılan döneme ilişkin SPEK tavan miktarı 6.961,50 TL olduğu, bu nedenle SPEK tavanı gözetilerek üst sınırdan prime esas toplam kazancın tespit edilmesi gerektiği anlaşıldığından, sübut bulan davanın kabulü ile davacı ...'nın, 1027196 işyeri sicil numaralı ve FPS Turkey Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş. ünvanlı işyerinden ayrılmadan önceki son ay olan 2014 yılı Mart ayı içerisindeki 01.03.2014 18.03.2014 dönemine ait sigorta primine esas brüt kazancının anılan döneme ilişkin SPEK tavan matrahı olan 6.961,50TL olduğunun, ( tavan matrahı üzerinden hesaplanan 6.961,50TL brüt kazançtan, 01.03.2014 18.03.2014 dönemi yönünden Kuruma bildirilen 1.625,60TL'nin mahsup edildikten sonra ortaya çıkan prime esas kazanç fark bedelin 5.335,90TL olduğunun ) tespitine dair İlk Derece Mahkemesi tarafından yeterli inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulduğu, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğu anlaşılmakla, davalı şirket vekilinin ve davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesindeki benzer gerekçelerle kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesindeki benzer gerekçelerle kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, prime esas kazançlarının tespitini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 77 nci, 5510 sayılı Kanun'un 80 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve özellikle, Kurum cevabi yazısı, Kurum kayıtları ve dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.