Karar Detayı

MAHKEMESİ: Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2021/2946 E., 2023/1927 K.

KARAR: Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Bartın 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI: 2019/104 E., 2021/249 K.

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen maddi ve manevi tazminat istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kabulüne birleşen davanın kısmen kabulüne, karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili ve davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince tarafların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacılar vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin eşi ...'in davalı işverene ait Büyükkıran köyü Düz mevkiindeki tuğla fabrikasında işçi olarak çalışmakta iken 08.08.2018 tarihinde meydana gelen iş kazasında tuğla otomasyon makinesine başının sıkışması sonucu hayatını kaybettiğini, ölümle sonuçlanan iş kazasının otomasyon makinesini kullanan operatörün makine operatörlüğü sertifikasına sahip olmaması ve bu konuda mesleki eğitim almamış olması; kazaya neden olan otomasyon makinesinin çalışanların güvenliği için riskli olan tehlikeli bölgesine yaklaşmayı önleyecek uygun tedbirlerin alınmamış olması sonucu meydana geldiğini, davalı işverenin iş emniyeti ve iş güvenliği ile ilgili tedbirleri almamış olmasından, gözetim ve denetim yetersizliğinden, iş ve çalışma organizasyonunu rasyonel bir şekilde sağlayamamasından dolayı ölümle sonuçlanan iş kazasının meydana gelmesinde tamamen kusurlu olduğunu, müvekkilinin eşinin bu zamansız ve ani ölümden giderilmesi mümkün olmayan acı duyarak manevi zararlara uğradığını, ayrıca tek maddi desteğinden yoksun kalacak halde ve geleceğe yönelik maddi zararlara maruz kaldığını, uğranılan maddi ve manevi zararların giderilebilmesi için manevi tazminatın tümüne ilişkin talep ve dava hakları ile maddi tazminattan fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak ve davalı işverenin sorumlu olduğu kusur karşılığı olmak üzere müteveffanın eşi için şimdilik 10,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren hesap edilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen 2021/55 Esas sayılı dava dilekçesinde özetle; müvekkillerin murisi ..., davalı şirkete ait iş yerinde işçi olarak çalışmakta iken 08.08.2018 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu hayatını kaybettiğini, ölümle sonuçlanan iş kazasının meydana gelmesinde ... işçiye atfı kabil hiçbir kusur ve ihmalkar davranış söz konusu olmadığını, davalı işverenin gerekli iş güvenliği tedbirlerini almadığını, istihdam ettiği diğer şahısların kusurlu ve ihmalkar davranması nedeni ile ölümle sonuçlanan iş kazasının meydana gelmesinde kusurlu olduğunu, müvekkillerin bu kaza sonunda eş ve babalarını kaybettiğini, zamansız ve ani ölümden giderilmesi mümkün olmayan acı duyarak manevi zararlara uğradıklarını, ayrıca davacı ... tek maddi desteğinden yoksun kalarak geleceğe yönelik maddi zarara maruz kaldığını, uğranılan maddi ve manevi zararların giderilmesi için maddi tazminattan fazlaya dair talep ve dava ... saklı kalmak ve davalının kusuru karşılığı olmak üzere, müteveffanın; eşi ... için 76.961,38 TL maddi 100.000,00 TL manevi, kızları ... 75.000,00 TL manevi, ... 75.000,00 TL manevi, ... 75.000,00 TL manevi, ... 75.000,00 TL manevi, ... 75.000,00 TL manevi, oğlu ... 75.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 76.961,38 TL maddi ve 550.00,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline, ayrıca aralarında fiili ve hukuki bağ sebebi ile de işbu davamızın Bartın 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 2019/104 E. sayılı dosyası ile birleştirilerek yürütülmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı

vekili cevap dilekçesinde özetle, kazanın oluşumunda müvekkili şirketin bir kusuru bulunmadığını, müteveffanın kazanın olduğu bölüme girmekle ve çalışmakla görevli olmadığını ve yasak olduğunu, bu bölgeye ancak makine operatörünün girebileceğini, bu konuda müteveffanın sözlü olarak uyarıldığını ve kendisine verilen iş sağlığı ve güvenliği eğitiminde özellikle bildirildiğini, müteveffanın defalarca uyarılmasına rağmen o bölgeye girerek uyarıları hafife aldığını, Yargıtayın yerleşmiş içtihatlarına göre müteveffanın ağır kusuru durumunda manevi tazminata hükmedilemeyeceği ve müterafik kusuru durumunda çok az bir miktara hükmedilir denildiğini, davacının müteveffanın eşi olduğunu ve SGK'dan gelir bağlandığını, müteveffanın eşinden başka destekten yoksun kalacak mirasçısı bulunmadığını, SGK tarafından bağlanan gelir ile maddi zararının tamamının karşılanmış olacağını, SGK'dan bağlanan gelir sorularak ve peşin sermaye değerinin belirlenmesi gerektiğini, davacının maddi tazminat talebinin reddi gerektiğini belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "....Tarafların itirazlarının irdelenerek itirazları karşılayacak şekilde hem de SGK ilk peşin sermaye değerine ilişkin müzekkere cevabı dikkate alınarak ek rapor alınmak üzere dosyanın aynı aktüerya hesap uzmanı bilirkişiye tevdii edildiği, bilirkişi ...'un dosyaya ibraz ettiği ek raporda sonuç olarak; ...'in vefatı nedeniyle davacı eşi ... için destekten yoksun kalma tazminatının 76.971,38 TL olduğunu bildirdiği anlaşılmıştır. ... ...'in ölümüyle sonuçlanan iş kazası için hem asıl dosya hem de birleşen dosyada esas olmaz üzere yapılan yargılama ile dosyaya kazandırılan; kusur heyeti tarafından hazırlanan kusur raporu hem dosyadaki SGK teftiş iş raporu ile uyumlu ve benzer olduğu hem de hukuka uygun ve denetlenebilir olduğu için hükme esas alınmıştır.

Dosya kapsamında kusur raporu ile birlikte hesaplama yapması için aktüerya bilirkişi raporu aldırılmış ve 08.01.2021 tarihli rapor hukuka uygun ve denetlenebilir olduğu için hükme esas alınmıştır.

Hükme esas alınan bilirkişi raporlar ve tüm dosyaya kapsamı ile birlikte sabit bulunduğu üzere ... ...'in eşi davacı ...'in yaşanan iş kazası sebebi ile 76.971,38 TL maddi zararı olduğu tespit edilmiştir. Maddi tazminat yönünden asıl dava ve birleşen davada talep gibi maddi tazminat karar altına alınmıştır.

Manevi tazminat yönünden; hakimin manevi tazminat yönünden takdir hakkını kullanırken ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, davacının sürekli iş göremezlik oranı, işçinin yaşı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması, hükmedilecek tutarın manevi tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda olması gerektiği de söz götürmez ve yine 22.06.1966 gün 1966/7 7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde de açıklandığı üzere zarar görenin müterafik kusurunun varlığı halinde bu durumun manevi tazminatın takdirinde gözönünde bulundurulması gerekir. Somut olayda, tarafların sosyal ekonomik halleri, iş kazasının meydana geldiği tarih, tarafların kusur durumları, yaşanan iş kazası sebebi ile işçinin ölüm olayının meydana gelmesi bir bütün olarak gözetildiğinde, davacı eş için 75.000,00 TL, diğer davacı çocuklar için 50.000,00 TL manevi tazminat karar altına alınmış ve fazlaya ilişkin talep reddedilmiştir...." gerekçesiyle;

"A ) Asıl dosya 2019/104 E. dava dosyası yönünden;

Davanın kabulü ile

10,00 TL maddi tazminatın iş kazası tarihi olan 08.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı ...'e verilmesine,

B )Birleşen 2021/55E 2021/108K sayılı birleşen dava dosyası yönünden;

Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile

Maddi tazminat yönünden; 76.961,38 TL maddi tazminatın iş kazası tarihi olan 08.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı ...'e verilmesine, (Hükmün A fıkrası 1. kararı gereği mükerrer faiz uygulanmamak kaydıyla)

Manevi tazminat yönünden;

75.000,00 TL manevi tazminatın iş kazası tarihi olan 08.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

50.000,00 TL manevi tazminatın iş kazası tarihi olan 08.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

50.000,00 TL manevi tazminatın iş kazası tarihi olan 08.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

50.000,00 TL manevi tazminatın iş kazası tarihi olan 08.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

50.000,00 TL manevi tazminatın iş kazası tarihi olan 08.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

50.000,00 TL manevi tazminatın iş kazası tarihi olan 08.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

50.000,00 TL manevi tazminatın iş kazası tarihi olan 08.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine." karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle;

Kusur raporunda murise izafe edilen kusur oranını kabul etmediklerini, iş kazasının meydana gelmesinde işverenin tam kusurlu olduğunu, müvekkillerinden ... lehine hükmedilen maddi tazminat miktarının az olduğunu, müvekkilleri lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının çok az olduğunu belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;

Müvekkiline atfedilen kusuru kabul etmediklerini,kusur raporunu hazırlayan bilirkişilerin tarafsızlık ilkesine aykırı olduğunu, hükmedilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "..İstinaf yasa yoluna başvuran davacılar ve davalı taraf maddi tazminat hesabının hatalı olduğu ileri sürülmüştür. İşçinin geliri, iş görebilirlik çağı, iş görmezlik ve karşılık kusur oranları, Sosyal Sigortalar tarafından bağlanan ilk peşin sermaye değeri gibi tüm verilere göre yapılan maddi tazminat hesaplamasında hata bulunmadığı, 60 yaş sonrası için yapılan hesaplama ile SGK tarafından davacıya bağlanan gelirlerin rücu edilebilecek miktarın tazminattan mahsup edilmesinde hata bulunmadığı, hesaplamanın Yargıtay içtihatlarına ve dosya kapsamına uygun olduğu, İlk Derece Mahkemesince hesap bilirkişisi tarafından tanzim edilen raporun hükme esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.... Davacı takdir edilen manevi tazminatın az olduğunu, davalı ise fazla olduğunu iddia etmiştir. Manevi zarar adı ile talep edilecek ve Mahkemece hükmedilecek manevi tazminat tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. Bu ilkeler ışığında, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın oluş şekli, maluliyet oranı ve olay tarihi dikkate alındığında davacı için takdir edilen manevi tazminat miktarında hata bulunmamaktadır..." gerekçesiyle, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYiZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Taraf vekilleri temyiz dilekçelerinde istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararı temyiz etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddeleri ile 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13 ve 16 ncı maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanun'un 4 üncü maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme

A)Davacılar vekili ve davalı vekilinin manevi tazminat hükümlerine yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde:

1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

3. Somut olayda; Bölge Adliye Mahkemesinin 11.10.2023 tarihli karar itibari ile kesinlik sınırının 238.730,00 TL olup talep edilen manevi tazminat istemlerinden her bir davacı için kısmen kabul ve kısmen reddolan tutarların ayrı ayrı ve maddi tazminat hükmünden bağımsız birer dava olarak anılan kesinlik sınırı altında kaldığı anlaşılmakla davacılar ve davalı vekillerinin manevi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde kesinlikten reddine karar verilmiştir.

B)Davacılar vekili ve davalı vekilinin maddi tazminat hükümlerine yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde:

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde temyiz sebepleri ve kapsamına göre, taraf vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR: **

Açıklanan sebeple;

1.Davacılar vekili ile davalı vekilinin manevi tazminat hükümlerine yönelik temyiz itirazlarının miktardan REDDİNE,

2.Davacılar vekili ile davalı vekilinin maddi tazminat alacağı yönünden yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı fazla yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.