Yargıtay 10. HD 2024/11675 E. 2024/12357 K.

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI: 2022/16 E., 2024/144 K.

KARAR: Kısmen Kabul

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı ... vekili ile feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının ... Mah. ... Sok. No:5 ...” adresinde bulunan davalı işyerinde 20.12.2002 tarihinde işçi olarak çalışmaya başladığını, iş sözleşmesinin davalı şirket tarafından haksız, dayanaksız ve tek taraflı olarak 30.09.2014 tarihinde feshedilinceye kadar aralıksız ve kesintisiz sürdüğünü, hizmet döküm cetvelinde değişik zamanlarda işe girdi çıktığı yapıldığının, müvekkilinin bu çalışma dönemi içerisinde sadece 22.02.2006 – 14.05.2007 tarihleri arasında askerde olduğu dönemde ve 27.10.2010 – 15.02.2011 tarihleri arasında başka bir şirkette çalıştığı dönemde davalı şirkette çalışmadığını, hizmet döküm cetveli incelendiğinde değişik zamanlarda işten girdi çıktı yapıldığını ve büyük çoğunlukla çalışmalarının gösterilmediğini, yine ay içerisinde her gün çalışmasına rağmen bazı ayların çalışma günlerinin eksik gösterildiğini, müvekkilinin 20.12.2002 – 30.09.2014 tarihleri arasında (22.02.2006 – 14.05.2007 tarihleri arasında askerde olduğu dönem ve 27.10.2010 – 15.02.2011 tarihleri arasında başka bir şirkette çalıştığı dönem haricinde) aralıksız, kesintisiz ve sürekli olarak davalı şirkette çalıştığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

1 Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; öncelikle zamanaşımı definde bulunduklarını, esasa ilişkin olarak da; davacının çalışmaya başladığını iddia ettiği tarihlerde davalı şirketin mevsimlik olarak faaliyet gösterdiğini, davacının babası olan ...’nın da hizmet tespiti davası bulunduğunu, ancak davacının babası ile aralarında ortaklık sözleşmesi olduğunu, davacının müvekkil şirket nezdinde çalıştığını iddia ettiği süreçte başka bir işyerinde davalı şirket ortağı ...'a ait bahçede tarım işinde yevmiye ile çalıştığını ve yevmiyesini de aldığını belirterek davanın reddini istemiştir.

2 Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının haksız davasının reddi ile yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesini istemiştir.

3 Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı itirazında bulunduklarını, yapılan işin mevsimlik olduğunu ve davacının çalıştığı sürelerin de Kuruma bildirildiğini, davacının babası ile ...’ın koyun ortakçısı olduklarını, davacının Kiraz yolundaki çiftlikte ihtiyaç olduğunda mevsimlik ağaç budanması gibi işlerde yevmiye usulü ile çalıştırıldığını, davacı tarafın sunduğu puantaj defterlerinin de bu yevmiye usulü ile çalışılan günlere ilişkin olduğunu, davacının sürekli çalışması olmadığını, ihtiyaç halinde yevmiye ile çalıştığını beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 25.02.2020 tarihli kararı ile "1 Davacının davalı Gençler Tarım Ürünleri ve San. Tic. Ltd. Şti'ye açtığı davasının reddine,

2 Davacının davalı ... aleyhine açtığı davasının kısmen kabulü, kısmen reddi ile

A )20.12.2002 26.10.2010 tarihleri arasındaki çalışmalara yönelik talebinin hak düşürücü süre yönünden reddine,

B )Davacı ... TC Kimlik Nolu, ... Sigorta Sicil nolu ...'nın ... T.C. kimlik no.lu davalı ...'a ait Köfündere Mevkii Ödemiş Kiraz yolu Ödemiş/İzmir adresinde bulunan çiftlik işyerinde 16.02.2011 18.07.2013, 20.07.2013 30.09.2014 tarihleri arasında asgari ücret üzerinden toplam 1304 gün çalıştığının tespitine” karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 25.02.2020 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ... vekili ile feri müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 23.11.2020 tarihli kararıyla; Ödemiş 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinden verilen 25.02.2020 tarih, 2019/994 Esas ve 2020/170 Karar sayılı kararının kaldırılmasına yönelik davacı vekili, davalı ... vekili ve feri müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurularının 6100 sayılı Kanun'un 353/1 b.1 hükmü gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 23.11.2020 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili, davalı ... vekili ile feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, "...davacı tarafça 20.12.2002 – 30.09.2014 tarihleri arasındaki (22.02.2006 – 14.05.2007 tarihleri arasında askerde olduğu dönem ve 27.10.2010 – 15.02.2011 tarihleri arasında başka bir şirkette çalıştığı dönem haricinde) çalışmasının sürekli olduğu belirtilerek, davalı ...’a ait şirket işyerindeki çalışmalarının tespiti talep edilmiş, Mahkemece davanın kısmen kabulüyle davalı şirket yönünden davanın reddine, davacının davalı ...'a ait Köfündere Mevkii Ödemiş Kiraz yolu Ödemiş/İzmir adresinde bulunan çiftlik işyerindeki çalışmaları yönünden ise; davalı ...’a davacı tarafça ibraz olunan 23.01.2017 tarihli dilekçe ile HMK’nın 124 üncü maddesi gereğince husumet yöneltildiği dikkate alınarak, bu işyerinden ayrılma tarihi olan 26.10.2010 tarihinden önceki çalışmalara yönelik talebin 5 yıllık hak düşürücü süre nedeniyle reddine, buna karşılık davacının davalı ...’a ait çiftlik işyerinde 16.02.2011 18.07.2013, 20.07.2013 30.09.2014 tarihleri arasında asgari ücret üzerinden geçen hizmetlerinin tespitine karar verilmiş ise de mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

İnceleme konusu davada; davacının davasının başlangıçta davalı ... Tarım Ürünleri ve San. Tic. Ltd. Şti'ne karşı başlatıldığı, ancak mahkemece 19.01.2017 celsede verilen ara karar ile HMK 124 üncü madde çerçevesinde, davacı vekiline iki haftalık süre içerisinde davasını ...'a yöneltmesi için dilekçe sunmak üzere süre verildiği ve bu süre içerisinde dilekçeyi sunduğu takdirde dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve dosyadaki bilirkişi raporunun duruşma günü ile birlikte ...'a tebliğine yönünde karar oluşturulduğu, bunun üzerine 23.01.2017 tarihli dilekçe ile davacı vekilinin HMK 124/3 üncü maddesi uyarınca, davanın ...'a yöneltilmesi konusunda dilekçe verdiği, kendisine husumet yöneltilen ...’ın ise dava dilekçesinde davalı konumunda gösterilen şirketin ortağı ve yöneticisi durumunda olduğu, aynı zamanda davacının bir kısım çalışmalarının bulunduğu iddia olunan Köfündere Mevkiindeki çiftliğin de sahibi olduğu, buna göre talep konusu tarih aralığında davacının hizmetlerinin geçtiği işyerleri bakımından, işyerleri arasında organik bağ bulunduğu da dikkate alındığında HMK 124 üncü maddesi anlamında husumet yöneltilen davalı ... yönünden dava konusu talepler bakımından dava tarihine göre hak düşürücü sürenin irdelenmemesi hususu hatalı bulunmuştur.

Mahkemece yapılacak iş, davacının çalıştığını iddia ettiği dönemde gerek davalı şirkete ait işletmede, gerekse davalı ... adına çiftlik işyerinde çalışıp çalışmadığı yönünde kapsamlı bir araştırma yaparak, her iki işyerinden de yeterli bordro tanığının beyanlarına başvurmak, özellikle davalı ... adına çiftlik işyerine ait Kurum kayıtları getirtilerek, varsa bordro tanıklarının, bordro tanığı bulunmaması durumunda ise Kurumda kayıtlı çevre çiftliklerden bildirimi bulunan kamu tanıklarının ve yine çevresel araştırma ile tespit olunacak diğer komşu işyeri sahiplerinin, çalışanlarının ifadelerine başvurmak, ayrıca davacı tarafça çiftlik işyeri ile ilgili olarak sunulan puantaj defterlerinde adı geçen kişilerin kimlik bilgilerini araştırmak suretiyle tespit edilecek işyeri çalışanlarının beyanlarını almak, giderek çiftlik işyerinde yapılan işin mahiyeti ve kapsamı zabıta marifeti ile belirlemek suretiyle davacının her iki işyerindeki çalışmasının varlığı ve süresi tereddütsüz bir şekilde ortaya konulduktan sonra ise yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde hak düşürücü süre irdelenmek suretiyle talep konusu dönemdeki çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde kanıtladıktan sonra sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davasının kısmen kabulü ile davacı ... T.C. Kimlik Nolu ...'nın, davalı ... TC Kimlik Nolu, ...'ın Köfündere Mevkii Ödemiş Kiraz Yolu Ödemiş/İzmir adresinde bulunan Sosyal Güvenlik Kurumunda tescilsiz çiftlik işyerinde, 12.12.2003 17.12.2003, 01.12.2004 14.09.2005, 05.10.2005 21.02.2006, 25.05.2007 30.09.2007, 01.01.2008 31.05.2009, 02.06.2009 26.10.2010, 16.02.2011 18.07.2013, 20.07.2013 30.09.2014 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle toplam 2513 gün çalıştığı, 2513 günlük çalışmasının ...'ya bildirilmediğinin tespitine, fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1 Davalı ... vekili temyizi, davacının iddiasının ispatlayamadığını, Mahkemece 16.05.2022 tarihli Kolluk Araştırma tutanağının dikkate alınmadığını, 2001 yılında Zeytinyağ Fabrikasının kapatıldığını, davacının çiftlikte hangi zamanda ne iş yaptığının ortaya konulamadığını, davacının babası ...ile ... Fotbolcu'nun davalarının da reddedildiğini, davacının babasının Koyun ortakçısı olması sebebiyle çiftlikte kaldıklarını, bozma sonrası dinlenen tanık beyanlarının yetersiz olduğunu, 23.01.2017 tarihli dilekçe ile davalı ...'a davanın yöneltildiğini, bu tarihe göre hak düşürücü sürenin dikkate alınması gerektiğini beyan etmektedir.

2 Feri müdahil Kurum vekili temyizi, dosyaya sunulan bilirkişi raporunun varsayım ve tahminlere dayandığını, bilirkişi raporunun tamamen tanık anlatımlarına dayalı hazırlandığını, hiçbir yazılı belgeye dayanılmadığını, davacının iddiasını somut delillerle ispatlanamadığını, dosyadaki tanık anlatımlarının çalışma olgusunun ispatı yönünden yeterli olmadığını, tanık anlatımlarının dikkate alınarak tespit yapılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının 20.12.2002 – 30.09.2014 tarihleri arasında davalılara ait işyerinde geçen çalışmalarına ilişkin hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı ... vekili ile feri müdahil Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

04.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.