Yargıtay 10. HD 2024/9250 E. 2024/12336 K.

MAHKEMESİ: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/2949 E., 2024/1520 K.

KARAR: Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Ankara 5. İş Mahkemesi

SAYISI: 2016/300 E., 2022/332 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde; müvekillinin 2004 yılında davalı işyerinde tanker şoförü olarak çalışmaya başladığı 30.09.2016 tarihinde kendisine hakaret edilmesi üzerine iş sözleşmesini feshettiğini ancak açtığı alacak davasında hizmetinin bildirilmediğini öğrendiğini ileri sürerek nizalı dönemde davalı yanında hizmet akdine dayalı olarak geçen çalışmalarının tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davalı şirkette çalışmadığı ve iddialarının gerçek olmadığı, şirkette nevi değişikliği yapılmadığı, kuruluşundan beri aynı olduğu, ıslah dilekçesi ile taraf değişikliğini kabul etmedikleri belirtilerek, davanın reddini savunmuştur.

2.Fer'i müdahil Kurum vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davanın kamu düzenine ilişkin olduğunu bu nedenle savunmanın re'sen genişletilmesi gerektiği ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tanık beyanları, hastane kayıtları ve toplanan deliller ile davanın kısmen kabulüne, davacının davalı iş yerinde Kuruma bildirilen süreler hariç 01.06.2005 23.01.2007 tarihleri arasında kesintisiz ve asgari ücret ile çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı ... Petrol Nak. İnş. Gıda Hub. Oto Yed. Par. A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; cevap dilekçesini tekrarlayarak, Mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu ileri sürerek Mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile incelenen kararın;dinlenen tanık beyanları, trafik ceza tutanakları ve TPAO'ya giriş çıkış kayıtlarından davacının davalı yanında çalıştığı, her ne kadar davacı 01.11.2006'da emekli olmuş ise de bu tarihten sonraki çalışmaların SGDP tabi çalışma olduğu hususunun Kurum tarafından infazda dikkate alınabileceği gözetilerek, istinaf edenin sıfat ve nedenlerine göre yapılan inceleme sonucu kurulan hükme ilişkin mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı görülmekle davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf istemlerinin 6100 sayılı HMK 353/1 b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçeleri ile aynı gerekçeler ile kararın bozulmasını istemiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili; istinaf gerekçeleri ile aynı gerekçeler ile kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2 5510 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi 3 üncü fıkrası (a) bendinde; bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten sonra ilk defa sigortalı olan kişilerden yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi hariç olmak üzere bu Kanuna göre veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmaya başlayanların yaşlılık aylıkları, çalışmaya başladıkları tarihi takip eden ödeme dönemi başında kesileceği düzenlenmiştir. Bu düzenleme uyarınca, 5510 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 01.10.2008 tarihinden sonra ilk defa sigortalı olanlardan yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra çalışmaya başlayanların aylıkları kesilecektir.

3 Ancak, 5510 sayılı Kanun'un "Sosyal güvenlik destek primine ilişkin geçiş hükümleri" başlıklı geçici 14 üncü maddesi ile bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten önce sigortalı olanlar hakkında sosyal güvenlik destek primine tabi olma bakımından bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümlerin uygulanmasına devam edileceğine dair amir hüküm getirilmiştir. 5510 sayılı Kanun'la yürürlükten kaldırılan 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nda ise "yaşlılık aylığı alanların yeniden çalışmaları" başlıklı 63 üncü maddesinin; (A) bendinde yaşlılık aylığı almakta iken çalışmaya başlayanların yaşlılık aylıklarının bu çalışma olgusuna dayalı ve onunla sınırlı olarak kesilmesi gerektiği, (B) bendinde; tekrar sigortalı bir işte çalışma halinde, sigortalı adına sosyal güvenlik destek primi ödenmesi suretiyle, yaşlılık aylığının ödenmesine devam olunacağı hükümlerinin düzenlendiği, söz konusu maddenin son fıkrasında ise, yaşlılık aylığı almakta iken tekrar çalışmaya başlayan sigortalıya, 506 sayılı Kanun'un 63 üncü maddesinin (A) ya da (B) bendinden yararlanmak için bir tercih ... tanındığı anlaşılmaktadır.

3. Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere,uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hakim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre temyiz eden taraf vekillerinin aşağıda kalan paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.İnceleme konusu dosyada; tahsis talebine istinaden davacıya 16.10.2006 tarihinde yaşlılık aylığı bağlandığı, yaşlılık aylığı almakta iken 24.01.2007 30.09.2016 tarihleri arasında davalı işveren şirket ve dava dışı 1169757 işyeri sicil no.lu işverenler yanından SGDP (kod 2) ile bildiriminin yapıldığı,davalı işveren yanından 21.01.2010 31.01.2010 tarihleri arasında uzun vadeli sigorta kollarına tabii işçi olarak (1 kodu) ile bildiriminin yapıldığı, açtığı dava ile de 2004 2016 arasında eksik bildirilen günlerin tespitini talep ettiği, Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilerek 01/06/2005 23/01/2007 tarihleri arasındaki çalışmaların tespitine karar verildiği, istinaf isteminin ise gerekçesinde belirtilmek suretiyle davacının 01.11.2006'da emekli olduğu, bu tarihten sonraki çalışmaların SGDP tabi çalışma olduğu hususunun Kurum tarafından infazda dikkate alınabileceği gözetilerek esastan reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece verilen karar eksik incelemeye dayalıdır. İnceleme konusu eldeki davada, 16.10.2006 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanan davacının hizmet tespitine karar verilen uyuşmazlık konusu dönem yönünden 16.10.2006 sonrası için sosyal güvenlik destek primine tabi çalışma ... bulunduğu sabittir. Mahkemece davacının talebi net bir şekilde açıklattırılmalı, yaşlılık aylığı bağlanma tarihi olan 17.10.2006 23.01.2007 dönemi yönünden isteminin, 506 sayılı Kanun’un 63/A maddesi kapsamında yaşlılık aylığı kesilerek tüm sigorta kollarına tabi çalışma tespiti mi yoksa, 63/B kapsamında sosyal güvenlik destek primine tabi çalışmanın tespiti mi olduğu hususu aydınlatılmalı ve yukarıda yapılan açıklamalar ışığında bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve kanuna aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin yatırılan temyiz harcın istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.