Yargıtay 10. HD 2024/7958 E. 2024/12310 K.

MAHKEMESİ: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2024/1053 E., 2024/1606 K.

KARAR: Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Ankara 3. İş Mahkemesi

SAYISI: 2023/407 E., 2024/43 K.

Taraflar arasındaki tahsis, menfi tespit ve alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 7438 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu İle 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile verilen haklardan yararlanmak üzere 05.03.2023 tarihinde iadeli taahhütlü mektupla davalı idareye başvurduğunu, yapılan başvuru Emekli Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun hükümlerine göre süresi içerisinde değerlendirilmediğini ve emekli talebinin reddedildiğini, davalı idarenin başvuruyu 6 ay sonra reddettiğini, bu 6 aylık süre içinde de prim borcu doğduğunu ve bu borcun da ödenmesini de talep ettiğini, müvekkilinin 5434 sayılı Kanun'a göre emeklilik için yeterli hizmet süresine sahip olduğunu beyanla; emeklilik başvurusunun reddi işleminin iptali ile 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'na göre aylık tashih ve ödenmeyen parasal hakların, emekli ikramiyesinin yasal faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; uyuşmazlığın çözümü idari yargının görev alanına girdiği gerekçesiyle yargı yolu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi tarafından verilen görevsizlik kararının kaldırılarak yeniden yargılama için yerel mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Somut olayda; 5510 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 01.10.2008 tarihinden önce Emekli Sandığı iştirakçisi olan davacıya emekli aylığı bağlanmasına ilişkin istemin çözümünün idari yargının görev alanına girdiği anlaşıldığından mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı dikkate alınarak davacı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1 b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir." gerekçesiyle istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, davanın fiili hizmet zammı dikkate alınarak yaşlılık aylığı bağlanmasına ilişkin olduğunu, menfi tespit istemlerinin de bulunduğunu, iş mahkemelerinin görevli olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, yaşlılık aylığı bağlanması, menfi tespit ve alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 114 üncü maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5434 sayılı Kanun hükümleri, 2829 sayılı Kanun kapsamı, 5510 sayılı Kanun'un 101 inci ve geçici 4 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Dosya kapsamı incelendiğinde, davacının tahsis talebi üzerine, davalı Kurum tarafından 1479 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılığından dolayı prim borcu çıkartılarak, bu borcun ödenmesi halinde kendisine emekli aylığının bağlanacağının bildirilmesi sonrası işbu davanın açıldığı anlaşılmakla, her ne kadar İlk Derece Mahkemesince İdare Mahkemeleri görevli olduğundan bahisle yazılı şekilde karar verilmiş ise de, menfi tespit yönünden değerlendirmenin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

2.Davalı Kurum, tahsis talebi üzerine 2829 sayılı Kanun kapsamında değerlendirme yaparak Bağ Kur sigortalılık süreleri yönünden prim borcunun ödenmesini talep etmiş, davacı tarafça da bu işlemin yerinde olmadığı belirtilerek dava açılmıştır. Kurumun prim borcunu istemesi ve davacının bu işlemin yerinde olmadığını iddiasını inceleyecek mahkemenin 5510 sayılı Kanun'un 101 inci maddesi kapsamında iş mahkemeleri olduğu belirgindir.

3.Bu nedenle İlk Derece Mahkemesince, 5434 sayılı Kanun kapsamında aylık bağlanması yönünden tefrik kararı verilip tefrik edilen dosya hakkında yargı yolu uyuşmazlığı nedeniyle ret kararı verilmeli, prim borcunun bulunmadığına ilişkin menfi tespit talebi yönünden ise işin esasına girilerek elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik incelemeyle yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

3.Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.