Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Adana Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/3179 E., 2022/310 K.

vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ: 03.11.2017

KARAR: Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Adana 1. İş Mahkemesi

SAYISI: 2021/2 E., 2022/205 K.

Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle; davacının 25.05.2017 tarihinde 3600 gün ve yaş şartını tamamladığından kuruma emeklilik tahsis talebinde bulunduğunu, kurum tarafından Tarım Sigortalılığı devam ederken sehven Ek 5 sigortalılığın başlatıldığının tespit edildiğini belirterek talebin reddedildiğini, davacının Ek 5 sigortalı olarak aylık 30 günden ödemiş olduğu primlerin 15 güne indirilerek Ek 5 sigorta işe giriş çıkışlarının sistemden silindiğini belirterek davacının 11.09.2012 25.05.2017 tarihleri arasında Ek 5 tarım sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP

Davalı SGK vekili tarafından: davacının Tarım sigortalılığı devam ederken Ak 5 başurusu bulunduğundan Ek 5 tarım sigortası iptal edildiğini, kurumun yaptığı işlemde bir hukuka aykırılık bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Tapu müdürlüğünden gelen cevapta davacı adına ... İlçesi'nin ... Mahallesi'nde 166 m²'lik ahşap ev olduğu, nüfus kaydından gelen cevapta davacının 15.11.2006 yılından beri ... Mahallesi'nde yaşadığı, Saimbeyli İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'nden gelen cevapta davacının çiftçi kayıt sistemi üzerinde herhangi bir kaydının olmadığı, yine ... Mahallesi Muhtarlığı'ndan gelen cevapta davacının 15.11.2006 yılından beri ... Mahallesi'nde yaşadığı, Milli Emlak Şefliği'nden gelen cevapta davacı adına herhangi bir kayda rastlanmadığı anlaşılmıştır. Kural olarak tarım ve orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışanların Ek5 maddesi kapsamında sigortalı olabilecekleri belirtilmiştir. Somut olayda ise uyuşmazlık davacının 11.09.2012 21.05.2017 tarihleri arasında tarım sigortalısı olarak çiftçilik mi yaptığı yoksa Ek5 maddesi kapsamında yevmiyeli olarak mı çalıştığı noktasında toplanmaktadır. Her ne kadar davalı kurum davacının Ek5 sigortalılığını iptal etmiş ise de davacının yaşadığı evden başka tarım yapabileceği taşınmaz bulunmaması, yine kaymakamlıktan kiraladığı veya ecrimisil ödediği tarım arazisi olmadığı, yine çiftçi kayıt sisteminde herhangi bir kaydının bulunmaması, davacının 2006 yılından beri ... Mahallesi'nde yaşamış olması, dinlenen kamu tanıkları ... beyanında davacının tarım işçisi olarak çalıştığını ifade etmesi, tanık ... beyanında davacının 2012 2017 yılları arasında günlük tarım işçisi olarak çalıştığını ifade etmesi, tanık ...'ün beyanında davacının köyde yevmiye ile tarım işçisi olarak çalıştığını ifade etmesi, ayrıca kaldırma kararından önce talimat mahkemesi aracılığıyla 20.06.2018 tarihinde dinlenen ...'ün beyanında da davacının başka tarlalarda günlük yevmiyeyle çalıştığını ifade etmesi, yine aynı tarihte beyanı alınan ...'ün de davacının kendi adına taşınmazı olmadığını, başka tarlalarda yevmiye usulüyle çalıştığını ifade etmesi nedeniyle davacının 11.09.2012 21.05.2017 tarihleri arasında kendi adına tarım arazisi olmadığı gibi dinlenen tanıkların da davacının günlük yevmiyeci olarak çalıştığını beyan ettiklerinden davacının geçimini günlük yevmiyeli işlerde çalışarak sağladığı, çiftçilik yapmadığı kanaatine varılarak davacının 11.09.2012 21.05.2017 tarihleri arasında Ek 5 kapsamında sigortalı olduğunun tespitiyle aksi kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

Davacının 25.05.2017 tarihli tahsis talebinde ise mahkememizce davacının 11.09.2012 21.05.2017 tarihleri arasındaki Ek5 sigortalılık günleri tekrar kabul edildiği için davacının toplamda 3613 gün primi olduğu, 506 sayılı kanunun geçici 81/c maddesi kapsamında da 55 yaş 3600 gün prime tabi olduğu, davacının tahsis talebi tarihi itibariyle 01.04.1954 doğumlu olması nedeniyle yaş koşulunu fazlası ile karşıladığı, davacının tekrardan Ek5 kanunu kapsamında sigortası iade edildiği için de 3613 gün prim günü olduğundan prim koşulunu da sağladığından davacıya tahsis talebini takip eden 01.06.2017 tarihinden itibaren aylık bağlanması gerektiği gerekçesiyle;

Davanın kabulü ile,

Davacının 11.09.2012 21.05.2017 tarihleri arasında Ek5 Tarım sigortalısı olduğunun tespiti ile aksi kurum işleminin iptaline, davacıya 01.06.2017 tarihi itibariyle aylık bağlanması gerektiğinin tespitine, karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davalı SGK Vekilinin İstinaf Sebepleri

Mahkeme kararının eksik inceleme ile verildiğini, usul ve yasaya aykırı olduğunu istinaf sebebi olarak ileri sürmüştür.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesi;

Somut olayda; dava konusu dönemde tarım işlerinde hizmet akdiyle süreksiz çalıştığı Kurumun kabulünde olan ve 01.05.2006 tarihinde başlayan 2925 sayılı Kanun kapsamında sigortalılığı başlayan davacının, 02.05.2012 31.08.2012 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun'un 4/a maddesi kapsamında sigortalı olması nedeniyle 2925 sayılı Kanun'un 6/son maddesi gereğince 01.09.2012 tarihinden itibaren 2925 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olması gerektiğine ilişkin Kurum işlemi anılan Kanun'un lafzına uygun olup; (Yargıtay HGK'nin 04.04.2012 tarih ve 2012/73 Esas 2012/285 Karar ve Yargıtay 10. HD'nin 06.11.2012 tarih ve 2012/19118 Esas 2012/20668 Karar sayılı ilamlarında benimsendiği üzere) 2012 yılına ait 2925 sayılı Kanun sigortalılığı kapsamındaki primleri 28.02.2013 tarihine kadar ödememiş/ödeme iradesi göstermemiş olması nedeniyle aynı Kanun'un 6/a maddesi gereğince 2925 sayılı Kanun kapsamında sigortalılığının 01.01.2013 tarihi itibariyle sona erdirilerek 02.01.2013 25.05.2017 tarihleri arasında ise 5510 sayılı Kanun'un Ek 5. madde kapsamında sigortalılığın geçerli olduğunun kabul edilmesi gerektiği belirgin olduğu,

Ancak, 01.09.2012 01.01.2013 tarihleri arasında kalan döneme yönelik olarak;

2925 sayılı Kanun kapsamında sigortalılığının sona ermesinden sonra prim gün sayısı yönünden lehine olan, 5510 sayılı Kanunun Ek 5. madde kapsamında sigortalı olma isteğinde bulunan davacıyı, 01.09.2012 tarihinden itibaren 2925 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olarak kabul etmek aynı Kanunun 6. maddesinin amacına uygun olmayacaktır. Diğer taraftan, tüm bilgi ve belgeler elinde olmasına karşın, yaşlılık aylığı bağlanması talebinde bulunduğu tarihine kadar 5510 sayılı Kanun'un Ek 5. madde kapsamındaki sigortalılığının primlerini tahsil ederek, yaşlılık aylığı talebinde bulunması üzerine, davacının hayatını devam ettirmesi bakımından büyük öneme sahip olan bir konuda yaşlılık aylığı bağlanmasını zorlaştıracak, belki yaşlılık aylığı bağlanmasını mümkün olmayacak şekilde sigortalı üzerinde aşırı ve orantısız bir yüke sebep olan ve hakkın özüne dokunur şekilde ölçülülük ilkesini ihlal eden Kurum işleminin iyi yönetişim ilkesine uygun olmadığı gibi, bu durumun 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 2. maddesinde yazılı dürüstlük kuralına da uygun olmadığı ve bunun olumsuz sonuçlarına davacı sigortalının katlanmasını beklemenin de yukarıda belirtilen kanunların amacına uygun olmayacağı,

Yapılan tüm açıklamalar çerçevesinde tüm dosya kapsamı dikkate alınmak sureti ile 01.09.2012 28.02.2013 tarihleri arasında kalan dönemde de 5510 sayılı Kanunun Ek 5. maddesi kapsamında sigortalı olarak kabul edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Davacının Ek 5 sigortalılığının iptaline dair Kurum işleminin iptali ile 506 sayılı Kanunun Geçici madde 81 (c) bendine göre yaşlılık aylığı bağlanma şartlarını taşıdığı anlaşıldığı gerekçesiyle;

Davalının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1 b 1 maddesi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı kurum vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuşlardır.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, 5510 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesi kapsamındaki sigortalılığın tespiti ve aylık bağlanması istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 1 ve 6 ıncı maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un Ek 5 ve Geçici 29 uncu maddeleri

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...