Karar Detayı

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2021/965 E., 2023/893 K.

KARAR: Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 14. İş Mahkemesi

SAYISI: 2018/375 E., 2020/302 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili ve feri müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili; davacının davalı işverene ait işyerinde 01.10.2015 – 31.05.2018 tarihleri arasında çalıştığının ve sigortalılık başlangıç tarihinin 01.10.2015 tarihi olarak ve 31.05.2018 tarihine kadar çalışma günlerinin her ay 30 gün üzerinden olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP

Davalı vekili; davacının davalıya ait işyerinde 01.10.2015 09.07.2018 tarihleri arasında çalıştığını, davacı ile davalı işveren arasında imzalanan iş sözleşmesi incelendiğinde ayda 8 gün çalıştığının görüleceğini, 01.12.2016 tescil tarihinden geçerli olmak üzere davacının müdür olarak seçildiğini, davalı şirketin ... Şubesini haftada iki gün kontrol edip, gerekli acil işlerin yapılması için davacının görevlendirildiğini, davacının tek görevinin haftada iki gün gelerek şubede işleri kontrol etmek olduğunu, şirket sahibinin oğlu Hasan Karagül’ün en başından beri haftanın üç günü ... Şubesinde görev yaptığını, onun olmadığı zamanlarda davacının işbaşı yaptığını, davacının davalı şirket bünyesinde çalışırken .... Turgutlu/... adresinde tavukçuluk ve kesim üzerine faaliyet gösteren davacının eşi Zekiye Deveci’ye ait olan şirket bünyesinde sigortasız olarak çalıştığını beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

Fer’i müdahil Kurum vekili, davanın hak düşürücü süreye uğradığını, davacının iddiasını yazılı belgeler bağlamında somut ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi, yapılan yargılama sonunda, toplanan deliller, tanık anlatımları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; işletme müdürü olarak çalıştığı anlaşılan davacı ...’nin, davalı işveren Kesimhane Hayvancılık ve Tarım Ürünleri San.Tic.Ltd.Şti.ne ait ... sicil sayılı işyerinde; 01.10.2015 – 31.05.2018 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak tam ve devamlı çalıştığı kanaatine varılmakla, davanın kabulü ile davacının davalı işveren Kesimhane Hayvancılık ve Tarım Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti'ne ait ... sicil sayılı işyerinde, 01.10.2015 31.05.2018 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak ayda 30 gün üzerinden olmak üzere 960 gün çalıştığını, 256 günlük çalışmasının Kuruma bildirildiğinin, 704 günlük çalışmasının bildirilmediğinin tespitine karar vermiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile feri müdahil Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

İstinaf kanun yoluna başvuran davalı vekili, İlk Derece Mahkemesinin müvekkili şirketin çalışma şekli hakkında araştırma yapmadığını, davacının 30 gün çalıştığının kabulünün şirketin işleyişine aykırı olduğunu, davacının imzaladığı ve hükümde geçen SGK belgelerinin davacının imzaladığı belirsiz süreli iş sözleşmesine göre üstünlük sağlamayacağını, taraflar arasındaki geçerli, hukuka uygun ve davacı tarafça imzalanmış iş sözleşmesine neden itibar edilmediğinin hükümden anlaşılamadığını, davacının şirket müdürü olduğu ve kanundan doğan ayrı bir yükümlülüğü olduğunun gözardı edildiğini, kararın davacı tanık beyanlarına göre oluşturulduğunu, davacının müvekkili şirket bünyesinde çalışırken başka bir şirkette daha çalıştığını beyanla, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İstinaf kanun yoluna başvuran fer'i müdahil Kurum vekili, davanın hak düşürücü süreye uğradığını, davanın tanık beyanlarıyla dahi ispatlanamadığını, beyanlar arasında çelişkiler bulunduğunu, iddianın ispatlanamadığını beyanla, İlk Derece Mahkemesi kararının bozularak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesi; davalı işveren Kesimhane Hayvancılık ve Tarım Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. adına tescilli ... sicil sayılı işyerinden 03.03.2009 – 04.04.2014, 16.09.2015 23.09.2015 tarihleri arasında adına tam gün üzerinden, uyuşmazlık konusu 01.10.2015 31.05.2018 tarihleri arasında (6) kodu ile ayda 8 gün üzerinden sigortalılık bildirimleri gerçekleştirilen davacının, uyuşmazlık konusu dönemle çakışacak şekilde sigortalılığının bulunmadığı, davacının davalıya ait işyerinde 03.03.2009 – 04.04.2014, 16.09.2015 23.09.2015 tarihleri arasında tam süreli çalışmakta iken, şirket genel kurulu tarafından alınan kararla, şirket işlerinin yürütülmesi için şube müdürlüğüne, "... şubesinin münferiden atacağı tek imza ile her konuda temsil ve ilzam etmesine" yetki verilerek bu kez kısmi süreli iş sözleşmesi ile aylık 8 gün üzerinden istihdam edilmek üzere imzalanan sözleşmeye dayanılarak çalışmaya başladığı, çalışmasının geçtiği şubenin münferiden atacağı imza ile her konuda temsile yetkili kişisi olduğu dikkate alındığında, sözleşme içeriğinin gerçek iradesini yansıtmadığının kabule olanak bulunmadığı gibi, sözleşmede aylık 8 günlük çalışma hükmü ile haftalık çalışmanın 45 saati aşamayacağına dair hükmünün çelişki yaratmadığı, sözleşmede haftalık iki günlük çalışma öngörülmediği gibi hizmet döküm cetveline göre ücretlerin de buna göre ödendiği ve müdür olarak buna itirazının bulunmadığı gözetildiğinde, davanın reddi yerine yanılgılı değerlendirme sonucunda davanın kabulüne karar veren İlk Derece Mahkemesi kararının hatalı olduğu, sonuç itibarıyla, 6100 sayılı Kanun'un 355 inci maddesinde yer alan, incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı, ancak, kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde bunun kendiliğinden gözetileceği yönündeki düzenleme çerçevesinde yapılan incelemede, istinaf kanun yoluna başvuran davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf dilekçelerinde yer verdikleri itirazların yukarıda sıralanan gerekçeler ışığında yerinde olduğu, ancak bu hatanın giderilmesinin yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği dikkate alınarak; HMK 353/1 b.2 maddesi uyarınca belirlenen aykırılık düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerektiğinden, davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile ... 14. İş Mahkemesinin 28.12.2020 tarih, 2018/375 Esas ve 2020/302 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1 b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; verilen kararın hatalı olduğundan bahisle temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava; davacının davalı işverene ait işyerinde 01.10.2015 – 31.05.2018 tarihleri arasında çalıştığının ve sigortalılık başlangıç tarihinin 01.10.2015 tarihi olarak tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinde; aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi işveren tarafından verilmeyen veya çalışmaları Kurum tarafından tespit edilemeyen sigortalıların, çalıştıklarını, hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içerisinde iş mahkemesine başvurarak, alacakları ilam ile ispatlamaları halinde, mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayılarının dikkate alınacağı düzenlenmiştir.

3.Değerlendirme

İlgili yasalarda hizmet tespiti davasında ispat yönteminin ne şekilde olması gerektiğine dair herhangi bir açıklama bulunmadığından, kamu düzenine ilişkin bu tür davalarda taraflar her türlü delile dayanabileceği gibi mahkemece kendiliğinden araştırma ilkesine göre delil toplanabilir ve inceleme yapılabilir. Bu davaların kamu düzenine ilişkin olduğu da gözetilerek davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığı yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmelidir. Bu nedenle fiili çalışma olgusunun somut şekilde ispatlanabilmesi için sadece taraf delilleriyle yetinilmeyip mahkemece re'sen araştırma yapılmalıdır.

Dosya kapsamında yer alan belirli süreli kısmi iş sözleşmesinin davacının her gün gelmediğine dair tutulan işveren devamsızlık tutanaklarıyla çelişmesi karşısında, iş yerinin kapasitesi yapılan işin mahiyeti de araştırılarak belirlenmek suretiyle oluşan çelişki giderilmeli ve davacının çalışmasının tam kısmi süreli olup olmadığı hususu toplanan tüm deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1 Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,11.10.2023 gününde oy birliğiyle karar verildi.