Karar Detayı

MAHKEMESİ: İş Mahkemesi

SAYISI: 2019/451 E., 2021/393 K.

HÜKÜM/KARAR: Kısmen kabul

Taraflar arasında Mahkemece görülen iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı ve davalılar ...Sigorta A.Ş. ile ...Yapı İnş… Ltd.Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava ve birleşen dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalılardan ...'ın firmasında kamyon şoförü olarak 09.08.2008 tarihinde 900,00 TL maaş ile işe girdiğini, müvekkilinin asıl olarak davalılardan ...'ın işyerinde işe başladığını, ancak kazadan sonra yapılan araştırmada davalı ...'a bağlı ...Yapı İnş ve Madencilik Ltd. Şti.'nde sigortalı olarak gösterildiğini, müvekkilinin ... plaka nolu kamyon ile ...'a ait yol çalışmasında harfiyat taşırken aracın freninin arızalandığını ve tamir için sanayiye gidip aracın frenlerine baktırıldığını, şantiyeye dönüldüğünde 6 kepçe harfiyat alındığını, bunun yaklaşık 40 tona tekabül ettiğini, aracın yük kapasitesinin yaklaşıl olarak 25 ton olduğunu, araca sürekli olarak daha fazla yük taşımak için kapasitesinin üzerinde taşıma yaptırıldığı için sık sık fren arızası meydana geldiğini, müvekkilinin yükü aldıktan sonra hareket edip yol aşağı geldiğinde freninin tutmadığını fark ettiiğini, yavaşlatmak için defalarca frene bastığını ancak kamyonu durduramadığını, kamyonun iyice hızlandığını, kazanın meydana geldiği yerin aşağı doğru meyilli olduğu için ve araç üzerinde aşırı yük olduğu için kamyonun iyice süratlendiğini ve gelen virajla birlikte yoldan çıkıp yol kenarına çarptıktan sonra takla atıp hurda haline geldiğini, davalı işverenin araçların periyodik bakımlarını yaptırmadığını, kamyona kapasitesinin üzerinde yük yüklediği için % 100 kusurlu olduğunu, müvekkilinin vücut fonksiyonlarının % 92 sini kaybettiğini, yatalak hale geldiğini, bir daha çalışamadığını, müvekkilinin tek başına yaşayamaz hale geldiğini beyan ederek fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere 15.000,00 TL maddi tazminatın, 50.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde bahsi geçen ... plaka sayılı aracın müvekkili şirkete 31.05.2008 2009 tarihleri arasında ... nolu Trafik Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, bu poliçeden sorumluluğunun sigortalının kusuru oranında olmak üzere bedeni zararlarda kişi başına azami 125.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, manevi tazminat taleplerinin poliçenin kapsamı dışında olduğunu, müvekkili şirketin dava açılmasına sebebiyet vermesi söz konusu olmadığını, bu nedenle şirket faiz, masraf ve vekalet ücretinden sorumlu olmadığını beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

2.Davalı Üstyapı İnşaat ve Madencilik Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davada sözü edilen iş kazasının Divriği yetki alanında olduğunu, müvekkili şirket ile davalı ...'ın ikametgah adreslerinin ... olduğunu, bu nedenle davanın yetkisiz mahkemede açıldığını beyan ederek yetki itirazında bulunduğunu, davacının müvekkili şirket işçisi olmadığını, davalılardan ...'ın işçisi olduğunu, davacının müvekkili şirket ile ilgili hiçbir bağlantısının olmadığını beyan ederek müvekkili aleyhine açılmış olan davanın husumet yokluğundan reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 28.02.2014 tarihli ve 2010/198 Esas, 2014/164 Karar sayılı kararı ile;

1 Davanın kısmen kabulüne, kısman reddine,

a)92.702,88 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

b)40.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 11.10.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...Yapı İnşaat ve Madencilik Ltd. Şti ile Alirıza Olcay 'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ile davalılardan ...Yapı İnş. Mad. Ltd. Şti. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. (Kapatılan) 21.Hukuk Dairesi'nin 17.03.2015 tarih ve 2014/15879 esas 2015/5445 karar sayılı ilamında özetle; yerel mahkememin maddi ve manevi tazminatı belirlenmesi sırasında davacının yardıma muhtaç % 100,00 oranında sürekle iş göremezliğinin bulunduğunu kabul ettiği, oysa davacıda belirlenen sürekli iş göremezlik oranının % 100,00 ve yardıma muhtaç olduğuna ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü Maluliyet ve Sağlık Kurulları Daire Başkanlığı’nın 14.06.2010 tarihli kararlarında, sürekli iş göremezlik durumunun 15.06.2011 tarihinde kontrolünün gerektiğinin belirtildiği, sigortalıda oluşan sürekli iş göremezlik oranının, sigortalıya bağlanan gelirin peşin sermaye değeri ile tazminatın miktarını doğrudan etkilediği, diğer bir deyişle, sigortalıya bağlanacak gelir ve hükmedilecek tazminatın miktarını doğrudan etkilemesi nedeniyle, işçide oluşan meslekte kazanma güç kayıp oranının hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeksizin saptanması gerektiği, hal böyle olunca, davacının sürekli iş göremezlik oranındaki kontrol kaydının kalkıp kalkmadığı araştırılmaksızın kontrol kayıtlı sürekli iş göremezlik oranının tazminatın belirlenmesinde esas alınmasının usul ve yasaya aykırı olduğu, yapılacak işin, sigortalıda oluşan meslekte kazanma güç kayıp oranının değişip değişmediği yöntemince araştırılmak ve sonucuna göre bir karar verilmesinden ibaret olduğu belirtilerek mahkeme kararı bozulmuştur.

3. Bozma kararına uyan Mahkemenin 05.12.2018 tarihli ve 2015/429 Esas, 2018/531 Karar sayılı kararı ile; davacının maddi tazminat talebinin kabulü ile; asıl ve birleşen dava için taleple bağlılık kuralı gereğince 340.438,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 11.10.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili( davalı ... şirketinin sigorta poliçesi limitiyle sınırlı olarak) ile davacıya ödenmesine, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 40.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 11.10.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili( davalı ... şirketinin sigorta poliçesi limitiyle sınırlı olarak) ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

4.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

5. (Kapatılan) 21.Hukuk Dairesi'nin 10.10.2019 tarih ve 2019/1263 Esas 2019/5983Karar sayılı ilamında özetle; dava dilekçesinde manevi tazminat talebinin davalı ... dışındaki davalılara yönetildiği, davalı ...Ş.'den manevi zararın tahsili yönünde herhangi bir talebin bulunmadığı, hal böyle olunca, davacı lehine hükmedilen manevi tazminat tutarından davalı ...Ş.'yi de sorumlu tutmak suretiyle talebin aşılmasının isabetsiz olduğu, yapılacak işin, davacının dava dilekçesindeki beyanı ile bağlı kalınarak ve tarafların usulü kazanılmış hakları da değerlendirilmek suretiyle belirtilen hususlar gözetilerek manevi tazminat istemi yönünden karar vermekten ibaret olduğu belirtilerek mahkeme kararı bozulmuştur.

B. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma kararına uyularak yargılama devam edildiği ve bozma ilamı doğrultusunda manevi tazminat yönünden davalı ...Ş yönünden hüküm kurulmadığı, davalı ... şirketinin poliçe limiti olan 125.000,00 TL'den sorumlu tutulduğu, bu yüzden yargılama giderlerinin buna göre hesaplandığı gerekçesiyle;

1 Davacının maddi tazminat talebinin kabulü ile;

Asıl ve birleşen dava için taleple bağlılık kuralı gereğince 340.438,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 11.10.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili( davalı ... şirketinin sigorta poliçesi limitiyle sınırlı olarak) ile davacıya ödenmesine,

2 Davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile;

40.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 11.10.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...Yapı İnşaat Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalılar ...Sigorta A.Ş. ile ...Yapı İnş… Ltd.Şti. vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; ... 10. İş Mahkemesi Hakimliği'nin 2019/ 451 E. 2021/ 393 K sayılı kararı ile tüm davalılar yönünden kesinleşmiş maddi tazminat kısmının hüküm ve gerekçe kısmını değiştirerek, ...Sigorta A.Ş. bakımından maddi tazminat sorumluluk miktarını 125.000 TL ye indirdiğini, Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşen kararda tüm davalılar bakımından maddi tazminat miktarı olan 340.438,00 TL nin müştereken ve müteselsilen tahsiline denildiğini, yargılama giderleri ve vekalet ücreti bakımından da sorumluluğun 340.438,00 TL üzerinden hesaplandığını, ... 10. İş Mahkemesi'nin son kararı ile Yargıtay kararına uyduğunu belirtmesine rağmen, karara aykırı yeni bir hüküm verdiğini, kararın kanuna aykırı olup bozulması ya da düzeltilmesi gerektiğini, davalı ...Ş.'nin kötü niyetli olup, dosya borcunu ödememek için sürekli dava açtığını, kesinleşmiş mahkeme kararının icrasını durdurmaya çalıştığını, davalı ... şirketinin manevi tazminat konusunda lehine karar verildiğinden temyizde hukuki yararı da bulunmadığını beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ...Yapı Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozma sebebi irdelenmeksizin karar verildiğini, davacının % 100 maluliyeti ile bakıma muhtaç olma durumunun yeniden yapılan sağlık kontrolü ile değerlendirilmediğini, maluliyet oranının tespiti için Yüksek Sağlık Kurulu ve ATK’dan rapor alınmasını istediklerini, ancak taleplerinin karşılanmadığını, ücretin fahiş olarak ele alındığını, brüt ücret üzerinden hesap yapılmasının hatalı olduğunu, ilk peşin değerli gelir ve geçici iş görmezlik ödeneklerinin % 50 oranında mahsup edilmesinin hatalı olduğunu, tamamen mahsup edilmesi gerektiğini, husumet itirazlarının değerlendirilmediğini, davacının ... çalışanı olduğunu, kendileri ile bağlantısı olmadığını, Yargıtay 15. Hukuk Dairesi tarafından benzer davalarda kendilerinin sorumlu olmadığının belirtildiğini, olay ile kendileri arasında illiyet bağı olmadığını, manevi tazminat miktarının hakkaniyete aykırı olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

3.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; olayda kendilerinin sorumluluğu olmadığını, ZMMS kapsamında poliçesinin 3.kişilerin maddi zararlarını karşılamaya yönelik olduğunu, sigortalının kendi kusuru ile yaralanmasına sebep olması sebebi ile ZMMS kapsamında olmadığını, dava konusu olayın trafik iş kazası olması sebebi ile dosyanın trafik ihtisas dairesine gönderilmesi gerektiğini, kendilerinin ZMMS kapsamında işverenin kusurunu karşılamak zorunda olmadıklarını, SGK tarafından bildirilen maluliyet oranına göre hüküm kurulamayacağını, her durumda müvekkili aleyhine dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken kaza tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğunun 125.000 ,00TL poliçe teminat limiti ile sınırlı olduğu hususuna hükümde yer verilmesi gerektiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı HMK Geçici 3/2 maddesi delaletiyle uygulama imkanı bulan 26/9/2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 1086 sayılı HUMK’nun 427 ilâ 444 ncü maddeleri, 6101 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanun 2 nci maddesi gereğince uygulanma olanağı bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 5 nci maddesi ve iş kazasının tespit tarihi itibariyle yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alındığında 818 sayılı Borçlar Kanunun 41, 42, 43, 44, 46 ve 47 nci maddeleri ile 332 nci maddesi, 4857 sayılı İş Kanunun 77 nci maddesi, 5510 sayılı Kanunun 21 nci maddesi.

3. Değerlendirme

4. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

5. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz kapsam ve nedenlerine göre, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davacı ve davalılar ...Sigorta A.Ş. ile ...Yapı İnş… Ltd.Şti. vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

2. Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgililere yükletilmesine,

3. Dosyanın kararı verene Mahkemeye gönderilmesine,

10.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.