Karar Detayı

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2021/2103 E., 2023/723 K.

KARAR: Esastan red

İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 13. İş Mahkemesi

SAYISI: 2020/156 E., 2021/312 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı sigortalı hak sahibi eşi ...'nın resmiyette evli oldukları tarihte 17.06.2012 tarihinde vefat ettiğini, müvekkiline, hak sahibi ...’nın yasal eşi olması nedeniyle kanuna ve usule uygun olarak aylık bağlandığını, 10.01.2019 tarihine kadar aylıklarının ödendiğini, davalı Kurum tarafından, müvekkilinin vefat eden eşi ile boşanmış olduğu gerekçesiyle aylıklarının kesildiğinin beyan edildiğini, müvekkili ile müteveffa eşi hakkında 17.06.2012 tarihinde kesinleşmiş bir boşanma ve nüfus kayıtlarına işlenmiş bir boşanma hükmünün bulunmadığını, müvekkili ile eşi ...’nın ... 6. Aile Mahkemesinin 2011/890 Esas, 2012/347 Karar ilamı ile 06.03.2014 tarihinde kesinleşmiş kararı ile boşandıklarını, dava dışı ...’nın 17.06.2012 tarihinde vefat ettiğinin kayıtlarla sabit olduğunu, müvekkili ile hak sahibi ...'nın vefat tarihinde evli olduklarını, bu bağlamda dul aylığı bağlanmasının hukukun ve yasanın gereği olduğunu, davalı SGK Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Bağımsız ve Hizmet Akdiyle Çalışanlar Emeklilik Daire Başkanlığı’nın 10.01.2019 tarihli ve 1526073 sayılı müvekkilinin aylıktan kesildiğine dair işleminin usul ve kanuna aykırı olduğunu iddia ederek müvekkilinin usul ve yasaya aykırı olarak davalı Kurum tarafından 10.01.2019 tarihli yazısı yapılan aylık kesme işleminin iptaline, aylığın kesildiği tarih olan 10.01.2019 tarihinden itibaren davacıya ödenmesi gereken dul aylıklarının mahkeme kararı kesinleşinceye kadar tahakkuk ettikleri her aydan itibaren işleyecek yasal faiziyle hesap edilerek ödenmesine, şimdilik 5.000 TL için hüküm kurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya ait Kurum kayıtlarının tetkiki ile Kurum tarafından gönderilen görüş yazışına göre, ...’nın 17.06.2012 tarihinde vefat etmesi nedeniyle eşi olan davacıya 3/1526073 tahsis numarası ile ölüm aylığı bağlandığını, ...’nın vefatından önce davacı ile aralarında boşanma davası açıldığı ve ... 6. Aile Mahkemesinin 08.05.2012 tarih, 2011/890 E., 2012/347 K. sayılı kararı ile boşandıkları ayrıca ... 6. Aile Mahkemesinin 26.09.2013 tarih, 2011/890 E.. 2012/349 K. sayılı kararı ile davacının mirasçı olamayacağının hükme bağlandığını, müvekkili Kurum tarafından davacının aylıkları kesilerek yersiz ödenen 01.07.2012 30.10.2018 süresine ilişkin 97.750,86 TL borç kaydı yapıldığını, müvekkili Kurumun yapmış olduğu işlemlerde hiçbir hukuka aykırılığın bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, "davanın reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Yerel Mahkeme kararının kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1 b.1 maddesi gereğince esastan reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili özetle; kararının bozularak davanın kabulüne karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının mütevaffa eşinden dolayı almış olduğu aylıktan kesme işleminin iptaline, aylığın kesildiği tarihten itibaren ödenmesi gereken dul aylıklarının mahkeme kararı kesinleşinceye kadar tahakkuk ettikleri her aydan itibaren işleyecek yasal faiziyle hesap edilerek ödenmesine karar verilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

Eldeki davada, davalı kurum tarafından, dava dışı muris ...’nın 17.06.2012 tarihinde vefat etmesi nedeniyle eşi olan davacıya 3/1526073 tahsis numarası ile ölüm aylığı bağlandığı, ... 6. Aile Mahkemesinin 08.05.2012 tarihli kararıyla (Esas No: 2011/890, Karar No: 2012/347), davacı ... İle ...’nın boşanmasına karar verildiği ve yine ... 6. Aile Mahkemesinin 26.09.2013 tarihli kararıyla (Esas No: 2011/890, Karar No: 2012/347), ...’nın akciğer kanseri olup bakıma muhtaç olduğu dönemde davacı ...’nın müşterek evden ayrıldığı, eşinin yanında olmadığı ve bu şekilde kusurlu olduğunun ve mirasçı olamayacağının tespitine dair verilen kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 23.01.2014 tarihli ve 2013/26553 2014/1275 sayılı kararı ile onanmasına karar verilmiş olup, onama ilamının 06.03.2014 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır. Davalı Kurumun 10.01.2019 tarihli ve 1526073 sayılı yazısında; davacıya, ... Aile Mahkemesinin 2012/347 sayılı kararı ile 2301006749742 sicil numaralı müteveffa eşi ...'dan boşandığının tespit edildiği gerekçesiyle aylıklarının söz konusu mahkeme kararına istinaden iptal edildiği, 97.750,86 TL asıl borç, 26.09.2019 tarihi itibariyle 32.473,87 TL faiz olmak üzere 130.224,73 TL borç tahakkuk ettirildiği bildirilmekle, somut uyuşmazlığa konu Kurum işleminin davacıya 01.07.2012 30.10.2018 döneminde bağlanan aylıkların iptali ile yersiz ödenen aylıkların geri alınmasına ilişkin olduğu, buna karşılık davacının talebinin Kurum işleminin iptali ile aylığının bağlanması istemine ilişkin olduğu açıktır. Mahkemece, davacıya dul aylığının bağlandığı 17.06.2012 tarihinde, davacı ile müteveffa eşi arasında kesinleşmiş bir boşanma kararının olmaması nedeniyle 5510 sayılı Kanun'un 35 inci maddesi uyarınca ölüm tarihi olan 17.06.2012 tarihini takip eden ay başından itibaren davacıya dul aylığının bağlanması gerekse de boşanma kararının ve davacının kusurlu olması nedeniyle mirasçı olamayacağına dair İlk Derece Mahkemesi kararının, Yargıtay tarafından onanması ve bu kararların 06.03.2014 tarihinde kesinleşmesi nedeniyle, davacının 06.03.2014 tarihini takip eden ödeme dönemi başından itibaren dul aylığının kesilmesi gerektiği, davacının 17.06.2012 06.03.2014 tarihleri arasında dul aylığına hak kazandığı, davalı Kurum tarafından bu döneme ilişkin ödenen aylık tutarının davacıdan tahsilinin yerinde olmadığı gerekçede belirtilmesine rağmen davanın reddine karar verilerek, gerekçe ile çelişki yaratacak şekilde hüküm kurulması bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

5.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.