Karar Detayı

MAHKEMESİ: İş Mahkemesi

SAYISI: 2021/780 E., 2023/125 K.

DAVA TARİHİ: 27.01.2016

KARAR: Ret

Taraflar arasındaki İlk Derece Mahkemesinde görülen Kurum işleminin iptali istemli davadan dolayı verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine dair karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 27.02.2002 tarihinde tarım işlerinde süreksiz çalışması nedeniyle sigortalı olmak için yaptığı başvuru üzerine davalı ... (SGK/Kurum) tarafından 01.03.2002 tarihinden itibaren 2925 sayılı Kanun kapsamında sigortalı kabul edildiğini, primlerini süresinde ve düzenli olarak ödediğini, ancak davalı Kurumun davacının yılda 180 gün kabul edilen sigortalılığını süreksiz tarım işlerinde çalışmadığından bahisle iptal ettiğini, 2925 sayılı Kanun gereği söz konusu olan sigortalılığın bir nevi isteğe bağlı sigortalılık olduğunu, bu nedenle çalışmanın sürekli olup olmadığı, hizmet akdi ile veya fiilen çalışılıp çalışılmadığı hususlarının araştırılmasına gerek olmadığı gibi 10 yıl boyunca primler tahsil edildikten sonra sigortalılığın iptalinin hakkaniyete aykırı olduğunu ileri sürerek Kurum işleminin iptaline ve müvekkilinin 01.03.2002 tarihinden başlayan sigortalılık süresinin geçerli olduğunun ve bu tarihten itibaren sigortalı sayılması gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesinde; davacının 27.02.2002 tarihli müracaatı üzerine 2925 sayılı Kanun kapsamında sigortalılığının başlatıldığını, ... Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından yapılan adres güncellemesi sırasında davacının ...’da ikamet ettiğinin anlaşıldığını, 2925 sayılı Kanun sigortalılarının başvurdukları ilde ikamet etmeleri, adresini değiştirenlerin ise yeni adreslerinde tarımsal faaliyette bulunup bulunmadıklarının araştırılması gerektiğini, bu nedenle müvekkili Kurum tarafından yapılan denetimler sonucunda hazırlanan 2012/463 sayılı rapora istinaden davacının müracaat ettiği adreste hiçbir zaman tarımsal faaliyette bulunmadığı tespit edildiğinden sigortalılığının başlangıç tarihi itibariyle sonlandırıldığını, yapılan işlemde hata bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Özetle; davanın kabulüne, dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekilince temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Özetle; “...2925 sayılı Kanun'un; amacını belirleyen 1 inci maddesi "Bu Kanun'un amacı, tarım işlerinde hizmet aktiyle süreksiz olarak çalışanların bu kanunda yazılı şartlarla sosyal güvenliğinin sağlanmasıdır." hükmünü, kapsamını belirleyen 2 nci maddesi ise "...süreksiz olarak tarım işlerinde hizmet aktiyle çalışanlar istekte bulunmaları kaydıyla bu Kanununa göre sigortalı sayılırlar." hükmünü içermekte, 4 üncü maddesi ise sigortalı sayılmayacakları belirlemiş olup anılan maddelerden de anlaşılacağı üzere, her ne kadar 2925 sayılı Kanun, isteğe bağlı olarak sigortalılıktan bahşediyor ise de, bu Kanuna göre tarım sigortalısı sayılabilmek için Kanun'un 1, 2 ve 3 üncü maddeleri uyarınca bir hizmet aktinin varlığına ihtiyaç vardır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 10 uncu maddesinde süreksiz iş; ”Nitelikleri bakımından en çok otuz iş günü süren işlere süreksiz iş, bundan fazla devam edenlere sürekli iş denir.” şeklinde düzenlenmiştir. Somut olayda; davacının yaptığı işlerin niteliği gereği süreksiz iş olup olmadığı, davacının hizmet akdine bağlı olarak işveren yanında çalışıp çalışmadığı, işvereninin kim olduğu, yaptığı işleri kendi adına ve hesabına yapıp yapmadığı belirlenmeli, sonucuna göre karar verilmelidir” gerekçesi ile mahkeme kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozma Kararına Karşı Direnilerek Verilen Karar

Özetle; "1 Mahkememiz önceki kararında direnilmesine,

2 Davacının 01.03.2002 tarihinden 01 Eylül 2012 tarihine kadar 2925 sayılı Kanun'a tabi sigortalı sayılması gerektiğinin tespiti ile aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline

," karar verilmiştir.

C. Hukuk Genel Kurulu Tarafından Direnme Kararına Karşı Verilen Karar

Özetle;"... somut olay değerlendirildiğinde; 2925 sayılı Kanun’a tabi sigortalı olmak isteğe bırakılmış ise de, tarım işlerinde hizmet akdiyle süreksiz bir çalışma olmadan sigortalı olmanın mümkün bulunmadığı, başka bir anlatımla 2925 sayılı Kanun’a tabi sigortalılığın gerçek çalışmaya dayalı bir sigortalılık türü olduğu ve Kanun’un 1., 2 ve 3 üncü maddelerindeki hükümlere göre bir hizmet akdinin varlığının gerektiği dikkate alındığında; davacının tanık anlatımlarında belirtilen hayvancılık ve arıcılık faaliyetlerinin niteliği ile süreksiz olup olmadığı, bu işleri kendi adına ve hesabına mı yoksa, hizmet akdi ile bir işverene bağlı olarak mı yerine getirdiği, işverenin kim olduğu hususlarının araştırılıp belirlenmediği, bu nedenle Mahkeme kararının eksik araştırma ve incelemeye dayandığı, hükmüne uyulan bozma kararı gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği sonucuna varılmıştır. Hâl böyle olunca; davacının yaptığı işlerin niteliği gereği süreksiz iş olup olmadığı, hizmet akdine bağlı olarak işveren yanında çalışıp çalışmadığı, işvereninin kim olduğu, yaptığı işleri kendi adına ve hesabına yapıp yapmadığı belirlenmeli, sonucuna göre karar verilmelidir. O hâlde Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulması gerekirken, önceki hükümde direnilmesi doğru olmamıştır" gerekçesiyle karar bozulmuştur.

D. İlk Derece Mahkemesince Hukuk Genel Kurulu Kararı Tarafından Verilen Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla özetle; "Davanın reddine", dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili özetle; Yerel Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri

3. Değerlendirme

4. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

5. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgilisinden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

05.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.