Karar Detayı

MAHKEMESİ: İş Mahkemesi

SAYISI: 2020/117 E., 2023/92 K.

KARAR: Ret

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen iş kazası olduğunun tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davalılar ... ve ... yönünden davanın kabulüne, davalı ... yönünden davanın pasif dava ehliyeti yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili, davalılar ... ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı ...'a ait ....../... adresindeki villa inşaatında kalıp ustası olarak çalışırken 10.07.2012 tarihinde, zemine düşmesi sonucu yaralandığını, kazadan sonra işe başlatılmadığı ve sigortası yapılmadığı için iş kazasının soruşturulması için Kuruma başvurduğunu, Kurumun sigortasız çalışırken kaza geçirdiğinden dolayı öncelikle hizmet tespiti davası açılması gerektiğini bildirerek, iş kazası soruşturması yapmadığını ileri sürerek, davacının maruz kaldığı kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Birleşen ... 13. İş Mahkemesinin 2020/733 E. 2021/17 K. sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, dava dışı ...'ın işveren, davalı ...'ın işveren vekili olarak yaptığı Temelli Yenihisar Mah. 1285 Ada 7 parsel Sincan ... adresindeki villa inşaatında kalıp ustası olarak çalışırken 10.07.2012 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu yaralandığını, kazaya ilişkin olarak işveren ... ve SGK aleyhine ... 33. İş Mahkemesinin 2020/117 E. sayılı dosyası ile iş kazası tespiti davası açıldığını, anılan dosyada verilen iş kazasının tespitine yönelik hükmün "Davalı ... yönünden işverenlik sıfatının araştırılarak davaya dahil edilmesi gerektiği" gerekçesiyle Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 06.11.2019 tarihli ve 2018/608 E. 2019/8226 K. sayılı ilamı ile bozulduğunu, bozma sonrası 03.12.2020 tarihli celsede, ...'a husumet yöneltmek amacıyla taraflarına süre verildiğini, davalı işveren vekili ... yönünden de olayın iş kazası olduğunun tespiti için işbu davayı açma zorunluluğunun doğduğunu, ... 33. İş Mahkemesinin 2020/117 E. sayılı dosyası ile evrak üzerinde yapılacak inceleme sonucu ...nın 166/1 gereğince tensiben birleştirilmesini ve davacının 10.07.2012 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki, derdestlik, husumet, hak düşürücü süre, husumet ilk itirazları ve zamanaşımı definde bulunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının ev hanımı olduğunu, inşaat işi için müteahhit ... ile anlaştığını, davacının ...’ın işçisi olduğunu, davalının çalışanı olmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 25.05.2017 tarihli ve 2016/1126 E. 2017/288 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı SGK Başkanlığı vekili, Kurum işlemlerinin yerinde olduğunu, herhangi bir hata bulunmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

Davalı ... vekili, kazanın davalının yurtdışında olduğu bir tarihte meydana geldiğini, davalının SGK'da işyeri kaydı olduğu gerekçesiyle aleyhine hüküm kurulduğunu, davalı bina inşaatının güvenliğini bizzat sağlayamayacağından, sadece binanın güvenliği için bekçi güvenlikçi konumunda kişileri çalıştırdığını, davacının davalının çalışanı olmadığını, davacının müteahhit ...'ın talebiyle ve müteahhit ...'a ödeyeceği paralara mahsuben davacıya ödeme yaptığını, işyerinde işin yürütümünden müteahhit sorumlu olup, eser sahibi olarak davalının sorumluluğu bulunmadığını, davalının eser sahibi, dava dışı ... işveren müteahhit olduğunu, bu nedenle sıfat itirazının kabul edilmemesinin hukuka aykırı olduğu, davacı tanıklarının bu muğlak ve esasen arada alt işveren üst işveren münasebeti olmadığını belirten ifadelerine rağmen davanın kabulünün hukuka aykırı olduğunu, tüm deliller değerlendirilerek bilirkişi incelemesi yapılmadan karar verilmesinin yerinde olmadığı, tanıklarının ifadelerine itibar edilmediğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 21.11.2017 tarihli ve 2017/1788 E. 2017/1842 K. sayılı kararı ile; dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması ve Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmesi üzerine, davalı SGK Başkanlığı vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

Daire kararında; "Eldeki davanın, 10.07.2012 tarihinde davalı ...’a ait villa inşaatında villanın 2.katında 4 4,5 metre yüksekte dış cephede kalıp çakan davacının zemine düşmesi şeklinde meydana gelen olayın iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkin olduğu ve sadece villanın sahibi ...’a karşı açılmış olduğu, mahkemece işverenlik sıfatının kime veya kimlere ait olduğu yönünde araştırma ve belirleme yapılmaksızın davanın kabulüne karar verildiği, somut olayda, meydana gelen kazanın iş kazası olduğu belirgin olmakla bu yönde karar verilmesi isabetli ve yerinde ise de; dosyada yer alan bilgi ve belgelerin karar vermeye elverişli görünmediği, dosya içeriğinden, işverenlik sıfatı konusunda yeterli araştırma yapılmadan, davacının ve diğer tanık beyanlarının işe ... tarafından alındığı ve ücretlerinin yine ... tarafından verildiğinin beyan edilmesi karşısında, davalı ... ile dava dışı ... isimli müteahhit arasındaki dava konusuna dair iş ilişkisinin niteliği ve davacının hangi işveren veya işverenler nezdinde çalıştığı açıkça tespit edilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulduğu anlaşılmakla, somut olayda, ... ile ... arasındaki ilişkinin asıl işveren alt işveren ilişkisi mi hizmet akdi mi yoksa istisna akdi mi olduğu irdelenmeli, davalının ve dava dışı ...'ın işverenlik sıfatları ve aralarındaki ilişki tereddüte mahal bırakmayacak şekilde araştırılarak, kazanın olduğu tarihte davacının hangi işveren yada işverenler nezdinde çalıştığı belirlenmeli, davalı işveren dışında başka bir işveren yanında çalıştığı tespit edilirse hak alanını ilgilendirdiğinden tespit edilen işverene, HMK. 124 üncü maddesi dikkate alınmak suretiyle husumet yöneltmesi için mehil verilmeli; gösterecekleri bütün deliller toplandıktan sonra, yapılacak değerlendirme sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğu" belirtilerek hüküm bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 21.03.2023 tarihli ve 2020/117 E. 2023/92 K. sayılı kararı ile bozma ilamına uyularak yapılan yargılama ile davacı vekilince bozma sonrası ...'a karşı ... 13. İş Mahkemesinde dava açıldığı, daha sonra davanın ...'a yöneltildiği, bozma ilamı doğrultusunda ... ile ... arasındaki ilişkinin irdelendiği, işyerinin ... adına tescilli olduğu, Mahkemece dinlenen tanıklardan Mahir Kaya ve ...'ın, ...'ın inşaatın elektrik işlerini aldığını beyan ettikleri, ...'ın ayrıca inşaatla ...'ın ilgilendiğini, onun yetkili olduğunu ve işçileri ...'ın bulduğunu ifade ettiği, ...'ın ise, daha önce inşaatta çalışan kalıp işçileri ayrılınca kendisinin yeni kalıp işçilerini bulduğunu ve ...'dan aldığı parayı işçilere dağıttığını beyan ettiği, dosyaya davalı ...'nın anahtar teslim işi verdiğini kanıtlar nitelikte sözleşme sunulmadığı, ev hanımı olmasının işveren tescili yaptırmasına engel olmadığı gibi kendi adına inşaat ruhsatı da aldığı, ...'la yapılan anlaşmanın elektrik işleriyle ilgili olmasına rağmen diğer inşaat işlerinin takibi ve işçi teminini de kapsadığı, bu nedenle ... ve ... arasında alt işveren üst işveren ilişkisinin bulunduğu kanaatine varıldığından, davacının ...'a ait villa inşaatında 10.07.2012 tarihinde kaza geçirdiği de sabit olduğundan, iş kazası olduğunun tespitine karar vermek gerektiği, ...'ın ise sadece işçi teminine aracılık etmiş olması nedeniyle işveren sıfatının bulunmadığı gerekçeleriyle,

1 Birleşen ... 13. İş Mahkemesinin 2020/733 sayılı ... aleyhine açılan davanın pasif dava ehliyeti yokluğundan usulden reddine,

2 Davalı ... ve davalı ... aleyhine açılan davanın kabulü ile davacı ...'ın 10.07.2012 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalılar ... ve ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili, bozma kararı doğrultusunda birleştirme talepli olarak davalı ...'a husumet yöneltilmiş ise de yapılan yargılama sırasında dosyaya celbedilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden davaya konu iş kazasının meydana geldiği işyerinde işveren vekilinin ... olduğunun anlaşıldığı ve 10.03.2021 tarihli dilekçe ile HMK m.124/4 uyarınca taraf düzeltim dilekçesi verildiği, mahkemece birleşen dosya davalısı (HMK m.124 uyarınca davalı olmaktan çıkarılan) ... lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek, hükmün bu yönüyle bozulmasını istemiştir.

2.Davalı ... vekili, kazanın davalının yurtdışında olduğu bir tarihte meydana geldiğini, davalının SGK'da işyeri kaydı olduğu gerekçesiyle aleyhine hüküm kurulduğunu, davalı bina inşaatının güvenliğini bizzat sağlayamayacağından, sadece binanın güvenliği için bekçi güvenlikçi konumunda kişileri çalıştırdığını, davacının davalının çalışanı olmadığını, davacının müteahhit ...'ın talebiyle ve müteahhit ...'a ödeyeceği paralara mahsuben davacıya ödeme yaptığını, işyerinde işin yürütümünden müteahhit sorumlu olup, eser sahibi olarak davalının sorumluluğu bulunmadığını, davalının eser sahibi, dava dışı ... işveren müteahhit olduğunu, bu nedenle sıfat itirazının kabul edilmemesinin hukuka aykırı olduğu, davacı tanıklarının bu muğlak ve esasen arada alt işveren üst işveren münasebeti olmadığını belirten ifadelerine rağmen davanın kabulünün hukuka aykırı olduğunu, tüm deliller değerlendirilerek bilirkişi incelemesi yapılmadan karar verilmesinin yerinde olmadığı, tanıklarının ifadelerine itibar edilmediğini belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

3.... vekili, davalının söz konusu inşaatta işveren yahut işveren vekili olmayıp inşaatın elektrik işlerini yapan işçi olduğunu, davacının mahkeme huzurunda verdiği ifadesinde davalının işçisi olmadığını beyan ettiğini, davalının sırf işçileri buldu ve ücretleri dağıttı diye işveren yahut işveren vekili olarak değerlendirilmesinin kabul edilemez olduğunu, davalı ile diğer davalı ... arasında eser sözleşmesi veya taşeronluk sözleşmesine dair herhangi bir sözleşme bulunmadığını, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının, davalılar nezdinde çalışırken 10.07.2012 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi.

3. Değerlendirme

4. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

5. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekili, davalılar ... ve ... vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıdaki temyiz giderinin temyiz eden ilgililerine yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

03.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.