Yargıtay 10. HD 2023/10142 E. 2023/8859 K.

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/3056 E., 2023/2025 K.

HÜKÜM/KARAR: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 20. İş Mahkemesi

SAYISI: 2021/44 E., 2021/277 K.

Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının davalıya ait işyerinde çalışmaya başladığı 24.01.1981 tarihinin sigorta başlangıç tarihi olarak tespitini talep etmiş; 16.05.2016 tarihli duruşmada sigorta başlangıç tarihinin 01.02.1981 olarak tespitini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde,çalışma olgusunun yöntemine göre kanıtlanması gerektiğini, davanın hak düşürücü sürede açılmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın kabulü ile davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 01.02.1981 tarihi olarak tespitine, davacının 08.03.2016 havale tarihli dilekçesinde davalı ... aleyhine açtığı davayı takip etmediğini beyan ettiği anlaşıldığından davalı ... aleyhine açılan davanın açılmamış sayılmasına, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde, davanın hak düşürücü sürede açılmadığını, yöntemince kanıtlanmadığını, Kurumun feri müdahil olması ve dava açılmasına sebebiyet vermemesi nedeniyle aleyhine yargılama giderine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur. kararın eksik inceleme ile verildiğini, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının 01.02.1981 tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 2 inci, 9 uncu,108 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme

1.Sigortalılığın başlangıcı, hizmet sözleşmesine dayalı olarak en az 1 günlük çalışmayı gerektirmekte olup; davacının, 2037 sicil numaralı ... unvanlı işyerinde, 01.02.1981 tarihinde asgari ücretle 1 gün çalıştığının tespitine şeklinde hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

2. Taraf ehliyeti dava şartıdır, davanın her aşamasında hâkim tarafından incelenebilir, taraflar da davanın sonuna kadar bunu ileri sürebilirler. Bu itibarla, davanın taraflarından birinin ölmesi halinde alınacak mirasçılık belgesine göre mirasçılarının davaya katılmaları sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekir. Bu nedenle, davaya ölen tarafa karşı veya onun tarafından devam edilmesine imkan yoktur. Ölü kişi adına hüküm kurulamaz. Yalnız öleni ilgilendiren yani mirasçılara geçmeyen haklara ilişkin davalar tarafın ölümü ile konusuz kalır. Yalnız ölen tarafı ilgilendirmeyen, yani mirasçıları da ilgilendiren, mirasçıların malvarlığı haklarını etkileyen davalar tarafın ölümü ile konusuz kalmaz. Bu davalara, ölen tarafın mirasçıları tarafından veya ölen tarafın mirasçılarına karşı devam edilir.

Eldeki davada, davalı işveren ...'ın davadan önce 24.01.2009 tarihinde vefat ettiği ancak davacının vefat eden işverene karşı davayı takip etmediğini beyan etmesi üzerine, taraf ehliyeti olmayan ölü kişi hakkında davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

3.Ne var ki bu konunun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

İlk Derece Mahkemesi hükmünün

1. (2) no.lu paragrafının silinerek yerine, " ...davacının ..........,sicil numaralı ... unvanlı işyerinde, 01.02.1981 tarihinde asgari ücretle 1 gün çalıştığını tespiti ile sigortalılık başlangıç tarihinin 01.02.1981 tarihi olduğunun tespitine,"

2. (3) nolu paragraf olan "Davacının 08.03.2016 havale tarihli dilekçesinde ... aleyhine açtığı davayı takip etmediğini beyan ettiği anlaşıldığından; ... aleyhine açılan davanın açılmamış sayılmasına, "ibarelerinin hükümden çıkarılmasına,

ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.