Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İş Mahkemesi

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde hizmet tespiti davasında davanın kabulüne dair verilen kararın davalı ve fer'i müdahil kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı fer'i müdahil kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının 01.06.2003 – 31.05.2016 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Fer'i müdahil Kurum vekili, davacının 09.06.2014 tarihinden itibaren 5510 sayılı Kanun'un 4/1 b maddesi kapsamında zorunlu sigorta kapsamına alınma talebinde bulunarak, zorunlu sigorta primi ödemeye başladığını, ayrıca davacı adına Kurumda 2015 yılında kapsama alınan yolcu taşımacılığı işyerinin bulunduğunu, davacının 01.06.2003 – 01.02.2007 tarihleri arasında dava dışı işyerlerinden çalışma bildirimlerinin bulunduğunu, ancak bu çalışmalarının söz konusu işyerlerinin sahte işyeri veya şüpheli işyeri olması nedeniyle davacının fiilen bu işyerlerinde çalışmadığı belirlenerek, adına yapılan çalışma bildirimlerinin iptal edildiğini, bu nedenlerle, davacının, davalıya ait işyerinde 01.06.2003 – 31.05.2016 tarihleri arasında kesintisiz ve aralıksız çalıştığının tespitini istemekte ise de, 5510 sayılı Kanun'un 4/1 b maddesi kapsamında zorunlu sigorta primi ödemesi karşısında kesintisiz ve aralıksız çalıştığı iddiasının yersiz olduğunu, davacının iddiasını yazılı belgeler bağlamında somut ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı vekili, davada 5 yılık hak düşürücü sürenin söz konusu olduğunu, davacının, 2003 2006 tarihleri arasında farklı iş kollarında çalıştığını, 01.02.2007 08.06.2014 tarihleri arasında bilfiil ve kesintisiz olarak müvekkiline ait ticari takside şoför olarak çalıştığını ve prim ödemelerinin eksiksiz olarak yapıldığını, davacının 09.06.2014 tarihi itibariyle 5510 sayılı Kanun'un 4/1 b kapsamında zorunlu Bağ Kur sigortalısı olduğunu, bu nedenle, 09.06.2014 31.05.2016 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun'un 4/1 a maddesi kapsamında çalışma iddiasının yerinde olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 29.11.2017 tarih, E.2016/294, K.2017/464 sayılı kararıyla;

"1 Davanın kabulü ile;

59584159994 T.C.kimlik ve 3501199506592 s.s. numaralı davacı ...’nin, davalı işveren ...’ye ait 1297486.35 sicil sayılı “35 T 6318 plaka sayılı Ticari Taksi İşletmesi” işyerinde;

01.06.2003 – 08.06.2014 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 3968 gün çalıştığı,

2648 günlük çalışmasının Kuruma bildirildiği,

1320 günlük çalışmasının bildirilmediğinin tespitine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili, davacının başvurusunun hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini, davacının 01.02.2007 08.06.2014 tarihleri arasında müvekkile ait ticari takside bilfiil çalıştığını ve primlerinin kesintisiz ödendiğini, ancak davacı tarafın 01.06.2003 01.02.2007 tarihleri arasında müvekkil nezdinde çalıştığı yönündeki iddiasının gerçeğe aykırı olduğunu, davacının bu dönemde farklı işyerlerinde çalıştığının SGK kayıtları ve tanık beyanları ile sabit olduğunu, usul ve esas yönünden haksız ve hukuka aykırı kararın ortadan kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Fer'i müdahil kurum vekili, davacının çalıştığı yer olarak belirlenen işyerinin sahibinin davacının halası olduğunu, davacının çalışmasının fiilen olup olmadığının belirlenmesi gerektiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 20.09.2019 tarih ve E.2018/555, K.2019/1217 sayılı kararı ile istinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; HMK 355 inci maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan incelemede; dava dosyasındaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere, vakıa ve hukuki değerlendirme ile yukarıda belirtilen gerekçe kapsamında ve özellikle, 35 T 6318 plakalı ticari taksi işletilirken davacı adına kesilen trafik para cezası tutanaklarının tarihleri ve davalı işveren tarafından davacıya verilen ... 22.Noterliği'nin 20.02.2003 tarih 2259 yevmiye nolu ticari taksinin kullanılması sırasında karşılaşılabilecek sorunların çözümüne yönelik verilen vekaletname dikkate alındığında, her ne kadar eldeki davada, kamu tanığı tespit edilememiş ise de, dosyada delil olarak sunulan bu belgelerin davacı tanıkların beyanlarının hükme esas alınmasında üstünlük sağladığı, bu nedenle mahkemece dosyada delillerin değerlendirilmesinde herhangi bir isabetsizliğinin görülmediği, verilen kararın yerinde olduğu belirgin olup, ayrıca, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından; davalı vekili ve fer'i müdahil vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 16.11.2022 tarih ve E.2022/9546, K.2022/14328 sayılı kararında; "Eldeki davada, davacının 01.02.2007 08.06.2014 tarihleri arasındaki sigorta bildirimlerinin davalı adına kayıtlı işyerinden tam ve kesintisiz olarak bildirildiği, 09.06.2014 31.05.2016 tarihleri arasındaki dönemde ise davacının 1479 sayılı Kanun kapsamında zorunlu Bağ Kur sigortasının bulunduğu, davacı vekilinin bilahare sunduğu dilekçe ile 09.06.2014 tarihinden sonrası için hizmet tespiti talebinde bulunmadığını açıkladığı anlaşılmakla; uyuşmazlık konusu 01.06.2003 01.02.2007 tarihleri arasında davacının davalı adına kayıtlı 1297486 sicil numaralı taksi işletmesi işyerinde sürekli ve kesintisiz şekilde hizmet akdine tabi şoför olarak çalışıp çalışmadığı noktasında toplanmaktadır.

Mahkemece, davacı adına işe giriş bildirgesi düzenlenen 01.06.2003 tarihinden 01.02.2007 tarihine kadar olan dönemde hizmet tespitine karar verilmişse de bu dönemde davacının 01.07.2005 01.08.2006 tarihleri arasındaki bir kısım çalışmalarının başka işverenler tarafından bildirimlerinin yapıldığı, bu bildirimlerinin 227003.35 sicil numaralı Türker Demirkapı, 1074843.35 sicil numaralı ... Kitapevi Ltd. Şti. ve 1103455.35 sicil numaralı ... Mob. Malz. Ltd. Şti. işyerlerinden yapıldığı ve dava dışı işyerlerinin sahte veya şüpheli işyerleri olarak kayıtlı oldukları anlaşıldığından; söz konusu sigorta bildirimlerinin iptal edilip edilmedikleri araştırılarak iptal edilmediyse bu dönemler yönünden mükerrer sigortalılık verildiği hususu gözetilerek, bu çalışmalarla ilgili olarak davacının beyanı alınmalı, gerçek çalışmaya dayalı olup olmadıkları, gerçek değilse iptalini talep edip etmediği sorularak iptali isteniyorsa bu işverenlerin de hak alanını ilgilendirdiğinden davaya dahil edilerek ve davacının çalışma süresi ve kapsamı belirlenerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir." gerekçesiyle söz konusu karar bozulmuştur.

B.İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Yargıtay bozma ilamına uygun olarak davacının güncel HDC kaydı dosya arasına alınmış, davacının uyuşmazlık dönemi olan 01.06.2003 01.08.2006 tarihleri arasında;

227003.35 sicil sayılı Türker Demirkapı,

1074843.35 sicil sayılı ... Kitapevi Ltd. Şti,

1103455.35 sicil sayılı Ulu Arsan Mob. Malz.Ltd.Şti unvanlı işyerlerinden bildirim bulunduğu,

Davacının HDC sinde bu iş yerlerinden yapılan tüm bildirimlerin iptal kaydı ile iptal olunduğu,

Davacı vekilinin, 06.02.2023 tarihli beyan dilekçesi ile; " Müvekkilin 01.07.2005 01.08.2006 tarihleri arasındaki dönemde davalı dışındaki işverenler tarafından (227003.35 sicil numaralı Türker Demirkapı, 1074843.35 sicil numaralı ... Kitapevi Ltd. Şti. ve 1103455.35 sicil numaralı ... Mob. Malz. Ltd. Şti. işyerlerinden) SGK'ya bildirilen günlerle ilgili olarak dava dışı işverenlerden bir talebi yoktur. Zaten bu günler SGK tarafından şüpheli bulunmuş ve iptal edilmiştir. Müvekkilin HDC'sinde 0 (sıfır) olarak görünmektedir. Bu konuda bir ihtilaf yoktur. Müvekkilin dava dışı bu iş yerlerinde bir çalışması yoktur. " beyanında bulunduğu, dava vekilinin 14.04.2023 tarihli duruşmada da;" 06.02.2023 tarihli beyanımızı tekrar ediyoruz. Bozma ilamında bahsi geçen 01.07.2005 01.08.2006 tarihleri arasında müvekkilim davalı yanında çalışmıştır. Başka bir yer de çalışmamıştır. Zaten bu iş yerinden yapılan bildirimler iptal edilmiştir." beyanında bulunduğu anlaşılmıştır.

Bozma nedeni yapılan; 01.06.2003 01.08.2006 tarihleri arasında bildirimde bulunan; 227003.35 sicil sayılı Türker Demirkapı,1074843.35 sicil sayılı ... Kitapevi Ltd. Şti, 1103455.35 sicil sayılı Ulu Arsan Mob. Malz. Ltd. Şti. unvanlı iş yerlerinden yapılan bildirimlerin davacının güncel HDC kaydında "iptal" kaydı ile iptal edildiği açıkça belli olmaktadır, davacı vekili 06.02.2023 tarihli beyan dilekçesi ile bu iş yerlerinde çalışmadığını, davalı yanında çalıştığını beyan ettiğinden ve çakışan iş yerlerinden yapılan bildirimler iptal edildiğinden söz konusu iş yerlerinin davaya dahil edilmesi yoluna gidilmediği" gerekçesiyle;

"Davanın kabulüne,

59584159994 T.C.kimlik ve 3501199506592 s.s. numaralı davacı ...’nin, davalı işveren ...’ye ait 1297486.35 sicil sayılı “35 T 6318 plaka sayılı Ticari Taksi İşletmesi” işyerinde;

01.06.2003 – 08.06.2014 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 3968 gün çalıştığı,

2648 günlük çalışmasının Kuruma bildirildiği,

1320 günlük çalışmasının bildirilmediğinin tespitine" karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil kurum vekili, hükmün eksik araştırmaya dayalı olduğunu, davanın reddi gerektiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371; 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme

4. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

5. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında temyiz sebeplerine göre bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Fer'i müdahil kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

21.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.