Karar Detayı

MAHKEMESİ: İş Mahkemesi

SAYISI: 2023/55 E., 2023/58 K.

KARAR: Karar verilmesine yer olmadığına kararı

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın konusuz kalması dolayısı ile esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı şirket vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı Kurum vekili, müvekkilli Kurum sigortalısı ...'ın 11.12.2014 tarihinde davalı işyerinde geçirdiği işkazası neticesinde % 100 oranında malul kaldığını, kurumun sigortalıya 8.464,85 TL geçici iş göremezlik ödeneği ödenip, 58.490,52 TL tedavi gideri harcanıp, 307.243,90 TL sermaye değerli gelir bağlandığını, Kurumun toplam zararının 374.199,27 TL olduğunu fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla zararın şimdilik 50.000,00 TL'nin ödeme ve onay tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, sigortalının yüksekte çalışırken çalışmaya ara verdiği sırada üzerinde bulunan paraşüt tipi emniyet kemerini çıkartarak başının dönmesi sonucunda yüksekten düşerek yaralandığını ve bu sebeple işkazasının meydana geldiğini, bu bakımdan iş kazasında müvekkilin herhangi bir kusuru olmadığını, kusurun iş ve güvenliği tedbirlerine uymayarak iş güvenliği ekipmanını gereği gibi kullanmayan sigortalı ...'a ait olduğunu, davacı Kurumun kazalının % 100 oranında iş kaybının mevcut olduğunu iddia ettiğini ancak buna dair bir raporun alınmadığını bu nedenle davacı kurumun yüzde yüz olarak tespit etmesinin hatalı olduğunu, işkazası sonucu ölen ve yaralananın olmadığını, bu nedenle maluliyet oranının yüzde yüz olmasının imkansız olduğunu, kurumun yaptığı bu hata nedeniyle fazla ödenen miktarın sigortalıdan geri alınması gerektiğini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 22.10.2019 tarihli ve E. 2016/279, K.2019/255 sayılı kararıyla; "Somut olayda, SGK Müfettişi Taha Kemal Keskin tarafından 21.03.2016 tarih 121963 19/İR/19 sayılı, ...'ın geçirmiş olduğu iş kazasına ilişkin düzenlenen raporda; Söz konusu iş kazasının meydana gelmesinde işveren...Yapı Sis. Mimarlık ve Lojistik Metal San. Tic. Ltd. Şti'nin % 70 oranında, kazalı işçi ...'ın % 30 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.

Dosyaya sunulan 13.03.2017 tarihli, İnşaat Müh. Ahmet Ekiz, İnşaat Müh. İbrahim Etral ve Makine Müh. İsmet Özdemir'den oluşan bilirkişi heyeti raporunda, olayın iş kazası olduğu, işveren...Yapı Sis. Mimarlık ve Lojistik Metal San. Tic. Ltd. Şti.'nin % 40 oranında, kazalı işçi ...'ın % 60 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

Dosyada bulunan SGK müfettiş raporu ve kusur bilirkişi heyet raporu arasındaki çelişkinin giderilmesi için yeniden kusur raporu aldırılmak üzere dosya talimatla ... 3. İş Mahkemesi'ne gönderilmiş olup, A Sınıfı İş Güvenliği uzmanı Mak. Müh. Mustafa Karaoğlu, İnş. Yük. Müh. Saadet Gülru Yıldız ve Hukukçu Hanifi Bozkurt'tan oluşan üçlü bilirkişi heyetinin hazırlamış olduğu 10.08.2017 tarihli raporda özetle; olayın iş kazası olduğu, işveren işveren...Yapı Sis. Mimarlık ve Lojistik Metal San. Tic. Ltd. Şti.'nin % 70 oranında, kazalı işçi ...'ın % 30 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Mahkememizce bu kusur raporunun toplanan deliller dikkate alındığında olayın oluş şekline daha uygun olduğu kanaatine ulaşılmıştır.

Hesap bilirkişi Doğan Recai Salt 16.07.2019 tarihli ek raporunda özetle; tarafından yapılan hesaplamada bulunan 625.472,93 TL kazanç zararının, davacı kurumun sigortalıya bağladığı 307.243,90 TL'den fazla olduğundan kurumun fiili zararının dikkate alınması gerektiğini, davacı kurumun zarar tavan hesabının yapıldığını, yapılan hesaplamada, kurumun fiili zararından fazla olduğu için gerçek fiili zarar olan 307.243,90 TL'nin dikkate alınması gerektiğini, buna göre davalı Kurumun; 307.243,90 TL'nin % 70'i olan 215.070,73 TL peşin sermaye değerli gelir, 58.490,52 TL'nin % 70'i olan 40.943,36 TL Tedavi gideri ve 8.464,85 TL'nin % 70'i olan 5.925,40 TL geçici iş göremezlik zararının sarf ve onay tarihlerinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsili gerektiği hakkında kanatini gösteren raporu mahkememize sunmuştur.

Davacı vekili 02.07.2018 tarihli ıslah dilekçesi ile; 11.06.2018 tarihli hesap bilirkişi raporuna göre dava dilekçesndeki talebi arttırarak, 215.070,73 TL peşin sermaye değerli gelir, 40.943,36 TL tedavi gideri ve 5.925,40 TL geçici iş göremezlik geliri olmak üzere toplam 261.939,49 TL olarak arttırarak ödeme, sarf ve onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi, mahkeme masrafları ve vekalet ücreti ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; Kurum sigortalısı ...'ın 11.12.2014 tarihinde davalı işyerinde geçirdiği iş kazası neticesinde kurum tarafından sigortalıya ödenen gelirlerin ilk peşin sermaye değeri, geçici iş göremezlik ödeneği ile birlikte sigortalının ilaç masrafı ve tedavisi için yapılan hastane masraflarının ve ilaç masraflarının davalıdan kusuru oranında alınması gerekmektedir. Dosya içinde bulunan ve mahkememizce itibar edilen bilirkişi heyeti kusur raporuna göre davalının % 70 oranında, kazazedenin de % 30 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiş, kazalı işçiye ödenen 215.070,73 TL peşin sermaye değerli gelir, 40.943,36 TL tedavi gideri, 5.925,40 TL geçici iş göremezlik ödeneği olmak üzere toplam 261.939,49 TL kurum zararının peşin sermaye değerinin onay, geçici iş göremezlik ödeneğinin ödeme ve tedavi giderinin sarf tarihlerinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı kuruma ödenmesine karar verildği" gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı şirket vekili istinaf dilekçesinde cevap dilekçesindeki nedenlerle kusura itirazla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması gerektiğini belirtmiştir.

Davacı Kurum vekili istinaf dilekçesinde kusura itirazla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması gerektiğini belirtmiştir

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Somut olayda; Kurum sigortalısı ...'ın 11.12.2014 tarihinde davalı işyerinde geçirdiği iş kazası neticesinde kurum tarafından sigortalıya ödenen gelirlerin ilk peşin sermaye değeri, geçici iş göremezlik ödeneği ile birlikte sigortalının ilaç masrafı ve tedavisi için yapılan hastane masraflarının ve ilaç masraflarının davalıdan tahsilinin talep edildiği, Kurum soruşturma dosyasında dava konusu iş kazasının meydana gelmesinde işveren...Yapı Sis. Mimarlık ve Lojistik Metal San. Tic. Ltd. Şti.'nin % 70 oranında, kazalı işçi ...'ın % 30 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, iş güvenliği alanında uzman heyet raporunda olayın iş kazası olduğu, işveren...Yapı Sis. Mimarlık ve Lojistik Metal San. Tic. Ltd. Şti.'nin % 40 oranında, kazalı işçi ...'ın % 60 oranında kusurlu olduğunun tespiti ile raporlar arasında çelişki üzerine iş güvenliği alanında uzman başka bir heyet raporunda olayın iş kazası olduğu, işveren işveren...Yapı Sis. Mimarlık ve Lojistik Metal San. Tic. Ltd. Şti.'nin %70 oranında, kazalı işçi ...'ın % 30 oranında kusurlu olduğu tespit edilerek çelişkinin giderildiği dolayısı ile davalının % 70 oranında, kazazedenin de % 30 oranında kusurlu olduğu kabul edilerek alınan hesap bilirkişisi raporunun denetime elverişli olduğu ve İlk Derece Mahkeme kararının usul ve kanuna uygun bulunduğu anlaşılmakla davacı ve davalının istinaf taleplerinin reddine" karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire kararında, "... Kurum'un alacağının tahsil edildiğinin bildirildiği hususu gözetilerek davanın konusuz kalıp kalmadığının araştırılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi bozma nedeni" olduğu gerekçesiyle söz konusu karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davacı vekilinin 17.12.2021 tarihli beyan dilekçesinde, davalı şirketin 7326 sayılı Kanun'un Kapsamında yapılandırma işlemi yaparak kurum zararını ödediği, bu nedenle davanın konusuz kaldığı beyan edilmiştir. Kurum yazı cevabı incelendiğinde de dava konusu borcun fer'ileriyle birlikte kuruma ödendiği anlaşılmıştır.

Somut olayda; dava tarihinden sonra yapılan ödeme nedeniyle davanın konusuz kaldığı anlaşılmış, davalının yargılama giderlerinden sorumluluğu kapsamında değerlendirilme yapılması gerekmiştir.

21.03.2016 tarih 121963 19/İR/19 sayılı sigortalı ...'ın geçirmiş olduğu iş kazasına ilişkin düzenlenen raporda; işveren...Yapı Sis. Mimarlık ve Lojistik Metal San. Tic. Ltd. Şti'nin % 70 oranında, kazalı işçi ...'ın % 30 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiş; mahkememizce alınan 13.03.2017 tarihli raporda işveren...Yapı Sis. Mimarlık ve Lojistik Metal San. Tic. Ltd. Şti.'nin % 40 oranında, kazalı işçi ...'ın % 60 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiş; iki rapor arasındaki çelişkinin giderilmesi için yeniden kusur raporu aldırıldığı, 10.08.2017 tarihli raporda işveren...Yapı Sis. Mimarlık ve Lojistik Metal San. Tic. Ltd. Şti.'nin % 70 oranında, kazalı işçi ...'ın % 30 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Yargılama sırasında davalı işverenin % 70 kusurlu olduğunun tespit edildiği, % 70 kusuruna karşılık 5510 sayılı Kanun'un 21/1 inci maddesi gereği kurumun yaptığı masraf ve bağladığı gelirden sorumlu olduğu bu sebeple davacı kurumun yargılama giderine hak kazandığı anlaşılmış, tahsilde tekerrür oluşturmayacağı" belirtilerek davanın konusuz kalması dolayısı ile esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı şirket vekili, yapılandırma nedeniyle vekalet ücreti de dahil olmak üzere yargılama giderlerinin ödendiğini, verilen kararla mükerrer ödemenin söz konusu olacağını beyanla kararın bozulması talep edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesi;

7326 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinin 13/a bendinde;" Bu Kanun hükümlerinden yararlanmak üzere başvuruda bulunan ve ilgili maddeler uyarınca dava açmamaları veya açılan davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları gereken borçluların, bu Kanun hükümlerinden yararlanabilmeleri için ilgili maddelerde belirlenen başvuru sürelerinde, yazılı olarak bu iradelerini belirtmeleri şarttır. Borçlularca, Kanun hükümlerinden yararlanılmak üzere davadan vazgeçilmesi hâlinde idarece de ihtilaflar sürdürülmez." hükmü yer almaktadır.

3. Değerlendirme

4. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

5. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı ancak davalı şirket tarafından 7326 sayılı Kanun'u kapsamında yapılandırma işlemi yapılarak borcun ve yargılama giderlerinin 01.12.2021 tarihinde ödenmiş olması karşısında anılan Kanun'un 9 uncu maddesinin 13/a bendi uyarınca aleyhe vekalet ücreti ve yargılama gideri yükletilmesinin hatalı olduğu anlaşılmakla hükmün yalnızca bu yönden düzeltilmesi gerekmiş; temyiz dilekçesinde ileri sürülen diğer nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı şirket vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi ile,

Hüküm fıkrasının 3 nolu bendinde yer alan "3 Davacı tarafından yapılan 3.808,20 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine," ibarelerinin silinerek hüküm fıkrasından çıkartılmasına,

Hüküm fıkrasının 4 nolu bendinde yer alan "4 Davacı Kurum kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen 39.671,53 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine" ibarelerinin silinerek hüküm fıkrasından çıkartılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.