Karar Detayı

MAHKEMESİ: İş Mahkemesi

SAYISI: 2022/195 E., 2023/206 K

KARAR: Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen 1479 sayılı Kanun kapsamında Bağ Kur siğortalılığının tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ses kayıt ve canlı kayıt faaliyetleri işinde 01.07.1986 tarihinde çalışmaya başladığını, ... Esnaf ve Sanatkarlar siciline 03.07.1986 tarihinde kaydolduğunu, vergi mükellefi olması nedeniyle 18 yaşını ikmal ettiği 15.08.1988 tarihinde mülga 1479 sayılı Kanun kapsamında sigortalılığının başlatıldığını, vergi mükellefiyetinin 31.12.1995 tarihine kadar devam ettiğini, 15.08.1988 – 31.12.1995 tarihleri arasında zaman zaman Kuruma prim ödediğini, kalan prim borçlarını 6111 sayılı yapılandırma Kanunu kapsamında davalı Kurumun yaptığı hesap ve yönlendirmeye istinaden ödediğini, davalı Kurum tarafından davacıya şifahen verilen bilgide 15.08.1988– 31.12.1995 tarihleri arasında 7 yıl 4 ay 16 gün Bağ – Kur hizmet süresi bulunmasına rağmen davalı Kurum tarafından 4 yıl 3 ay 15 gün hizmet kaydı bulunduğunun bildirildiğini, 12.04.2011 tarihinde 3 yıl 1 ay 1 gün hizmet süresi karşılığı ödediği 2.439,00 TL prim borcunun hatalı olarak tahsil edildiğinin, talebi halinde söz konusu tutarın iade edilebileceğinin belirtildiğini, müvekkilinin 15.08.1988– 31.12.1995 tarihleri arasında Bağ – Kur sigortalısı sayılma talebiyle 06.09.2019 tarihinde davalı Kuruma yazılı olarak müracaatta bulunmasına, davalı Kurum cevabında davacının 15.08.1988 – 31.12.1995 tarihleri arası olan sigortalılık sürelerinin 5362 ve 1479 sayılı Kanunlara göre 15.08.1995 – 15.08.2005 olarak düzeltildiği, vergi mükellefiyetinin devam etmesine karşın oda kaydının da bulunması nedeniyle zorunlu sigortalılık süresinin 01.12.1992 – 15.08.2005 arası dönemi kapsadığının, ihya borcunu 6111 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanarak bahsi geçen dönem için önceki tarihte ödenen 2.439,00 TL tutarındaki ödemenin mahsubu sonrası borç aslından 13.631,12 TL gecikme zammından 19.819,68 TL olmak üzere toplam 33.450,80 TL’nin ödenmesi halinde hizmet olarak geçerlilik kazanacağının bildirildiğini, davacının 01.12.1992 – 31.12.1995 tarihleri arasındaki dönem için 6111 sayılı Kanundan yararlanarak ödediği 2.439,00 TL’nin geçerli olduğunun davalı Kurumun kabulünde olduğunu, 15.08.1988 – 31.12.1995 tarihleri arasında için ödediği primlerin iadesini talep etmediğini, ancak Kurum tarafından bu tarihlere ilişkin hizmetlerinin iptal edildiğini, primlerin ödendiği 2011 yılının üzerinden 8 yıl gibi uzun bir sürenin geçmesinin ardından hizmetlerin iptal edilmesinin objektif iyi niyet kurallarıyla bağdaşmayacağını, bu sürede tahsil edilen primlerin nemalandırıldığını, konu hakkında emsal Yargıtay içtihatları bulunduğunu, açıklanan nedenlerle primi ödenmiş olan 01.12.1992 – 31.12.1995 tarihleri arasındaki dönem için 3 yıl 1 ay 1 gün süreyle Bağ – Kur sigortalısı olduğunun tespit edilmesini iddia ve talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, Kurum kayıtlarının incelenmesinde davacının 01.07.1986 – 31.12.1995 tarihleri arasında Irmak Vergi Dairesine kayıtlı vergi mükellefi olduğunu, 15.08.1988 – 31.12.1995 tarihleri arasındaki prim borcunu 6111 sayılı Kanunun yararlanarak 12.04.2011 tarihinde ödediğinin tespit edildiğini, davacı tarafından sunulan belgelere göre 28.03.1986 – 18.06.2019 tarihleri arasında ... Esnaf ve Sanatkarlar Odasına 03.07.1986 – 18.04.2019 tarihleri arasında yine aynı tarihler arasında ... Esnaf ve Sanatkarlar siciline kayıtlı olduğunun belirlendiğini, Mülga 1479 sayılı Kanunun 3165 sayılı Kanunla değişik 25 inci maddesine göre davacının oda kaydına istinaden zorunlu sigortalı sayılması nedeniyle sigortalılık süresinin 15.08.1988 – 15.08.2005 olarak düzeltildiğini, davacının 01.12.1992 –15.08.2005 tarihleri arasında 4574 gün ihya borcunu 6111 sayılı Kanun kapsamında ödemesi gerektiğini, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini arz ve talep edilmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Davanın kabulü ile; davacının (055878547 Bağ Kur numaralı) 01.12.1992 ile 31.12.1995 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun'un 4/1 b. maddesi kapsamında 3 yıl 1 ay sigortalı olduğunun tespitine; aksi yöndeki kurum işleminin iptaline" karar verilmiştir.

IV. BÖLGE MAHKEMESİ YARGILAMA SÜRECİ

1.Mahkeme kararına karşı davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Bölge Mahkemesi ilamında; uyuşmazlık konusu dönemde ses kayıt faaliyeti nedeniyle vergi mükellefi olduğu ve vergi dairesinin 01.07.1986 tarihinde intikal eden yazısına istinaden 18 yaşınn ikmal ettiği 15.08.1988 tarihinden itibaren resen tescil edildiği, Kurum tarafından vergi kaydı esas alınarak sigortalılığı 31.12.1995 tarihinde sonlandırıldığı halde, oda ve sicil kayıtlarının devam etmesi nedeniyle, 31.12.1995 tarihli terkin kaldırılarak, ek 19 koduyla sigortalılığının durdurulduğu, 31.12.1995 tarihine kadar olan borçların 6111 sayılı Kanun'dan yaralandırılarak ödendiği konusunda uyuşmazlık bulunmadığı, 5510 sayılı Kanunun geçici 63 üncü maddesi uygulanmak suretiyle 31.12.1995 sonrası dönem bakımından sigortalı olarak kabul edilemeyeceğinden kararın vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı görülmekle, davalı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1 b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 28.02.2022 tarihli ve 2021/11374 E. 2022/2687 K. sayılı ilamında; 6111 sayılı Kanun kapsamında yapılan ödemenin hangi döneme ait prim borçlarına karşılık geldiği dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden belirlenememekte olup, Mahkemece davacı tarafından yapılan prim ödemelerinin hangi döneme ait prim borçlarına tekabül ettiği Kurumdan sorularak kuşku ve duraksamaya neden olmayacak şekilde belirlenmeli, sonucuna göre karar verilmesi gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

B. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, 1479 sayılı Kanun kapsamında Bağ Kur siğortalılığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

Davanın yasal dayanağı HMK 297 inci maddesidir.

3. Değerlendirme

6100 sayılı HMK’nun 297 nci maddesinde düzenlenen “Hükmün Kapsamı” içerisinde “1/c” bendinde “Tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri.” hükümde yer alması gerektiği belirtilmiştir.

Hükmün incelemesinde dava ve cevap dilekçesi bölümü dosya içeriği ile uyumlu olmadığı anlaşılmakta olup kararın bozulması gerekmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Sair hususlar incelenmeksizin, İlk Derece Mahkemesi kararının bu nedenle BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

10.07.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.