Karar Detayı

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/3577 E., 2023/535 K.

KARAR: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 7. İş Mahkemesi

SAYISI: 2021/279 E., 2022/324 K.

Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali, Tarım Bağ Kur sigortalılığının tespiti ile yapılandırma davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin, emekli olabilme gayesiyle 31.12.2020 tarihinde davalı kurum tarafından durdurulmuş olan sigortalı hizmet günlerinin aktifleştirilmesi amacıyla 7256 sayılı Kanun uyarınca yapılandırma talep etmiş müvekkilinin talebi davalı kurum tarafından red edilip Bağ Kur'a ait tüm hizmet günlerinin iptal edildiğini, davalı kurum tarafından müvekkilinin talebinin red edilerek tüm Bağ Kur hizmet günlerinin iptal edilmesi hukuk ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkilinin ihya talebi sonra davalı kurum tarafından oluşturularak dosya ... Sgk İl Müdürlüğü denetmenliğine gönderildiğini, denetmen ... tarafından düzenlenen 01.03.2021 tarihli raporla, genel itibariyle müvekkilinin ... ... Ziraat odasındaki kayıtlarının eksik olduğu, ziraat odası tarafından tutulan defterin noter tasdiksiz olduğu bahane edilerek ihya talebine uygun olmadığı ve sigortalılık ziraat odası kayıtlarına göre yapılan hizmet tescilinin iptal edilmesi gerektiğini rapor edildiğini, müvekilinin Bağ Kur tescil kurumun müvekkiline ait ziraat odası kayıtları ile tarımsal ürünleri satışı sonrasında yapılan tevkifat sonucu 2926 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi uyarınca resen yapıldığını, ziraat odası kaydının noter tasdiksiz olması müvekkiline yükletilebilecek bir hata veya ku... olmadığını, bundan sorumlu olan ziraat odasının kendisi olup müvekkilinin sigortalılığının silinmesi mağduriyetine yol açacağından davalı kurumun müvekkilinin sigortalılığını iptal etmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, tüm bu nedenlerle davalı kurum tarafından kurulan idari işlem iptaline, müvekkil tarafından davalı kuruma yapılan, 7256 sayılı Kanuna göre yapılandırma (ihya) talebinin geçmişe dönük olarak kabul edilmesine, müvekkil haksız ve hukuka aykırı şekilde iptal edilen ve geçersiz sayılan Bağ Kur 4/B sigorta günlerinin tespitine karar verilmesinin talep etmiştir.

II.CEVAP

Davalı vekili, davacının Bağ Kur sigortalığının müvekkil kurumca iptal nedeniyle söz konusu işlemin iptali amacıyla ve Bağ kur sigortalılığının tespiti amacıyla iş bu davayı açtığını, hukuki dayanaktan yoksun iş bu davanın reddi gerektiğini, 01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Kanun'un 24 üncü maddesinde zorunlu Bağ Kur sigortalılığı için esnaf sicil veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken, 04.05.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı Kanun ile 1479 sayılı Kanun'un ön gördüğü meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulu kaldırılmış sadece yasanın temel ilkesi olan kendi ad ve hesabına çalışma koşulu getirildiğini, 20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Kanun ile 1479 sayılı Kanun'un 24 üncü maddesi değiştirilerek zorunlu Bağ Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olmak şartı getirildiğini, ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşlarına kayıtlı olma yeterli görüldüğünü, davacıya ilişkin müvekkil kurum kayıtları incelendiğinde, davacının tarım dosyasının incelenmesinde 25.06.1996 tarihinde müvekkil kuruma intikal eden ... Ziraat Odasındaki üyeliğine istinaden resen 4/b tarım tescili sigortalılığı başlatıldığını, müvekkil kurumca ... Ziraat Odası Başkanlığı'ndan alınan ... üye numarası ile çiftçi kayıt listesinde sigortalının 25.08.1995 tarihinde kayıtlı olduğu görülerek müvekkil kurumca giriş bildirgesi tasdik edildiğini, daha sonra sigortalının ... Ziraat Odasında sigortalılık üyelik belgesi tasdik ettirilerek müvekkil kuruma ibraz ettiği üyelik belgesinde ise 01.07.1996 tarihinde kayıtlı olduğu tespit edildiğinde çelişkiye düşürüldüğünü, bu nedenle davacı sigortalının hizmet işlemine esas olmak üzere ... Ziraat Odasındaki üyeliğini tespiti için müvekkil kurum denetmenliğine göndermiş ve neticede 01.03.2021 tarih ve 2021/413209/019 sayılı denetmen raporuna istinaden ... Ziraat Odasındaki Çifçilik faaliyeti ile ilgili herhangi bir tespitinin yapılmadığı, sonuç ve kanısına varılmış olup 4/b tarım sigortalığınının geçersiz sayıldığını, tüm bu nedenlerle müvekkil kurum işlemi yasal ve yerinde olup, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun iş bu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı kurum kayıtlarında davacının 2926 sayılı Kanun kapsamında tescilinin yapılmış olduğu, yine kurum kayıtlarında 1996/7 nci ayda 3.299.205 ve 5.646.235 eski TL tevkifata dair bilgi yer aldığı, buna yönelik evrakların bulunamamasının davalı kurumun sorumluluğunda olduğu, Ziraat Odası kaydı, kolluk araştırması, tanık beyanları ve tevkifat bilgilerinin tamamının davacının uyuşmazlık konusu dönemde tarımsal faaliyetini aralıksız olarak sürdürdüğünü gösterdiği anlaşılmış olup, kurum işleminin yerinde olmadığı kanaatine varıldığı, davacının 01.07.1996 11.01.2005 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayılmasına, aksi yöndeki kurum işleminin iptaline karar vermek gerektiği;

Davacının 7256 sayılı Kanuna göre yapılandırma talebinin geçmişe dönük olarak kabul edilmesi yönündeki talebi yönünden; 11.11.2020 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 7256 sayılı Kanun'un; 2 nci maddesinde; "....

(18) Köy ve mahalle muhtarları, kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar ile tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan, 5510 sayılı Kanuna, 02.09.1971 tarihli ve 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununun mülga hükümlerine ve mülga 17.10.1983 tarihli ve 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununa göre tescilleri yapıldığı hâlde prim borçları nedeniyle daha önceki ilgili kanunları uyarınca sigortalılık süreleri durdurulmuş olanlardan bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ihya edilmemiş olanların kendileri veya hak sahipleri, bu Kanunun yayımı tarihini takip eden ay başından itibaren iki ay içinde Kuruma müracaat ederek, durdurulan sigortalılık süreleri için ödeyecekleri prim tutarının, sigortalılık süreleri durdurulmamış gibi değerlendirilerek onbirinci fıkra hükümlerine göre hesaplanmasını talep edebilirler. Hesaplanan borcun tamamının ilk taksit ödeme süresi içinde ödenmesi hâlinde durdurulan süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilir. Hesaplanan borcun tamamının ilk taksit ödeme süresi içinde ödenmemesi hâlinde ihya işlemi geçerli sayılmaz ve bu fıkra kapsamında ödenmiş olan tutarlar ilgilinin başkaca prim borcunun bulunmaması kaydıyla faizsiz olarak iade edilir. Bu fıkra hükümlerinin uygulanmasında 3 üncü maddenin üçüncü fıkrasının (a) ve (b) bentleri hükümleri uygulanmaz." hükmü,

3 üncü maddesinde; "1) Bu Kanunun ilgili maddelerindeki başvuru ve ödeme süresine ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların;

a) 31/12/2020 tarihine kadar (bu tarih dâhil) ilgili idareye başvuruda bulunmaları,

.... " hükmünün yer aldığı,

Davacının 31.12.2020 tarihinde 7256 sayılı Kanun uyarınca prim borçlarının yapılandırılması için davalı kuruma müracaat ettiği, davacının kanunda öngörülen süre içerisinde davalı Kuruma müracaatı bulunduğu, bu sebeple davacının 01.07.1996 11.01.2005 tarihleri arasındaki sürelere ilişkin prim borçlarının 7256 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılması gerekeceği kanaatine varıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davalı ... vekili, davacının geçmiş dönemlere dair sigortalı olma hakkının bulunmadığını talep edilen dönemler yönünden hak düşürücü sürenin gerçekleştiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda, davacının Kurum tarafından ziraat odası kaydına istinaden 25.08.1996 tarihli işe giriş bildirgesine istinaden 01.07.1996 tarihi itibariyle tescilinin yapıldığı, 15.07.1996 tarihinde teslim ettiği ürünlere ilişkin yapılan prim kesintisinin Kurum tarafından kabul edildiği ve hizmet cetveline işlendiği ancak aradan 20 yıl gibi uzun bir süre geçtikten sonra tevkifat makbuzunun bulunmadığı gerekçesiyle ve ziraat odası kaydının düzenli tutulmadığı gerekçesiyle sigortalılığının iptali edilmesini hukuka aykırı olduğu, ayrıca davacı adına verilen 1996 tarihli işe giriş bildirgesi ile 1996 tarihli kesinti değerlendirildiğinde davacının tarımla uğraştığının sabit olduğu anlaşıldığından yerel mahkemece verilen kabul kararının usul ve yasaya uygun olduğu, (Davacı yönünden 31.12.2013 tarihine kadar ödenmiş primi bulunmadığından 6552 sayılı Kanun'un 58 inci maddesi ile 5510 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 54 üncü maddesinin uygulanma imkanı bulunmamaktadır.); bu açıklamalar kapsamında ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, Tarım Bağ Kur sigortalılığının tespiti, aksi yöndeki kurum işleminin iptali ile 7256 sayılı Kanun'dan yararlandırılması gerektiğinin tespiti talebine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci; 2926 sayılı Kanun'un 2, 3, 6, 9, 10 uncu ve 7256 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.07.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.