Karar Detayı

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/358 E., 2023/41 K.

KARAR: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: ... Anadolu 20. İş Mahkemesi

SAYISI: 2018/76 E., 2021/440 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar ve fer'i müdahil kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... ve fer'i müdahil kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde, 01.06.2000 tarihinden itibaren davalıların ikametgahında rahatsız çocuklarının bakımı için davalı ... Konuralp ile anlaşarak işe başladığını, 31.12.2013 tarihine kadar aralıksız çocuk bakıcısı olarak çalıştığını, çalıştığı sürece maaşını elden aldığını, SGK’na kaydının yapılmadığını öğrendiğini ileri sürerek 01.06.2000 ile 31.12.2013 tarihleri arasında davalıların yanında çalıştığının tespitini ve SGK kayıtlarına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Konuralp vekili cevap dilekçesinde, davacının davasını kabul etmediklerini, davacının tüm ücretlerini diğer davalı ... tarafından ödendiğini, davalının bir çalışan tutması ve ücretini ödemesi veya ödemiş olmasının mümkün olmadığını, ev kadını olan davalının 1997 yılından beri çalışmadığını, eşi tarafından tüm ev giderleri ve davacının ücretlerinin ödendiğini, davacının 10 yılı aşkın olarak sigortalı olmadığını bilmemesinin mümkün olmadığını, diğer davalı ...’in davacıya özel sigorta yaptığını, davacıya hem özel hem genel sigorta yapılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, davacıyı 2000 yılının ortalarında işe diğer davalı ile beraber aldıklarını, 400,00 TL maaş verdiklerini, davacıyla aralarında yazılı bir sözleşme tanzim etmediklerini, davacının işe gidiş gelişlerini, evde neler yapılacağını, izinleri diğer davalı eşinin belirlediğini, daha sonra davacının yatılı olarak kalmasını talep ettiklerini, buna göre davacıya hak ediş farklarını maaşına yansıttığını, ekonomik sıkıntı nedeniyle davacının maaşını eski seviyesine indirdiklerini, davacının bunu kabul ettiğini, davacının SSK kaydının olmaması nedeniyle davacıya özel sigorta yaptırıldığını, davacının önce diğer davalının yanında çocuk bakımı için kaldığını daha sonra kendisinin yanında çalıştığını 2013 yılında davacının işine son verildiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamındaki tüm tanık ifadeleri, tarafların dayandıkları deliller ile davacının işe alınmasının ailenin ortak kararı ile gerçekleştiği, davacının ücretinin davalı ... ve ... tarafından banka kanalı ve elden ödendiği, ...'nın davacıya karşı çocuğunun bakımı için işin yapılması sırasında verdiği talimatlar ve işin yönetimi bir arada değerlendirildiğinde, 506 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesi ve 5510 sayılı Kanun'un 12. maddesi kapsamında Sosyal Güvenlik Hukuku anlamında ortak çocuğun bakımını yapan davacıya karşı davalı ...'nın davalı ... ile birlikte işveren ve işveren vekili sıfatı ile birlikte ve müteselsilen sorumlu oldukları değerlendirilmiş, ortak tanık ... özetle “Ben 2001 yılından bu yana davalıların otistik çocuklarıyla Fizyoterapist olarak ilgilenmek üzere davalıların evine gidiyorum... davacı 2003 yılı Mayıs ayında davalıların yanında çalışmaya başladı. İşe girmesine ben aracı oldum" şeklindeki beyanı, davacı tanığı ... özetle “Ben davalılardan ...’in muayenehanesinde 2008 yılından bu yana hemşire olarak çalışmaktayım. Davacı davalıların evinde çocuk bakımı ve ev işlerinde çalışıyordu. Ben çalışmaya başladığımda çalışıyordu. 2013 yılının sonlarına kadar davalıların evinde çalıştı. Davalılar boşanma davası açmasından sonra 2013 yılı Haziran ayına kadar davalı ...’in yanında çalıştı. Davacı şu anda davalılardan ... Korunalp’in evinde büyük oğlunun bakımı ile ilgilenmektedir. Davacı Eylül 2014 ‘den beri davacı ...’in yanında çalışmaktadır. ” şeklindeki beyanı, davalı tanığı ... “Ben 2008 yılından bu yana davalıların oturduğu apartmanda apartmanda apartman görevlisi olarak çalışıyorum. Ben işe başladığımda davacı davalıların evinde çalışıyordu. Ev temizliği ve çocuk bakımı yapıyordu. Davacı 2013 ortalarına kadar davalıların evinde çalıştı. Davacı çocuklara bakıyordu, yemek yapıyordu" şeklindeki beyanı, kamu tanığı ...'un (Bilge) “Benim davalıların evinin bulunduğu binanın alt katında eczanem bulunmaktadır, ben 2006 yılından beri bu eczaneyi işletiyorum, ben eczaneyi işletmeye başladığımdan itibaren davacı davalıların evinde çalışıyordu.... davacı sabah gelip akşam çıkıyordu, davalılar karı koca birlikte yaşıyorlardı” şeklindeki beyanı, kamu tanığı ...'ün “Ben davalıların evine yaklaşık 15 20 dakila mesafede bulunan Özkuruşlar Markette 7 yıldır sigortalı olarak çalışıyorum, davacı davalının evide çocuk bakıyordu, dışarıda çocuklarını gezdirirken görüyordum.” şeklindeki beyanı, bir arada değerlendirilmekle beyanına itibar edilen tanıkların beyanları doğrultusunda davacının 01.05.2003 31.12.2013 tarihine kadar davalıların birlikte yaşadıkları evde ve işyerinde kesintisiz ve aralıksız olarak “Çocuk Bakıcısı” sıfatıyla çalıştığı, bu hususun tanık beyanları ile netlik kazandığı kanaatinin hasıl olduğu, davacının sigorta primine esas kazanç iddiası yönünden ise davasını ispatlayamadığı kabul edilerek hizmet süreleri ve sigorta primine esas gerçek ücret tespiti yönünden kısmen kabul ile kısmen reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ve fer'i müdahil kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinafı dilekçesinde, ''Davacı ile iş sözleşmesini kuran ve yürüten diğer davalıdır, öncelikle anne ve ev hanımı olan ... çocuğunun bakımı için yardımcı kadını işe almış tüm süreçte iş veren olarak hareket etmiştir. Medeni Kanun madde 189 daki kişilere karşı sorumluluklara dair hükümler ile hayatın olağan akışı dikkate alındığında itirazlar Medeni Kanun'un 2 ve 3 üncü deki hakkın suistimal hükümleri ile çelişmektedir.'' gerekçesi ile kararın kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar talep etmiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde, "davacının diğer davalının yönlendirmesi ile açtığı ve sırf müvekkilin eski eşi diğer davalı tarafından zarara uğratılması amacıyla açılan dava kapsamında önceki yargılama sürecinde BAM tarafından gönderme gerekçesi kapsamında belirtilen'' davacının davalılardan ... tarafından işe alındığını davalı tarafından işe alındığının kimi tanık beyanı karşısında her iki davalının da hizmet tespit davasında denetlenebilir yasal gerekçeleri de İDM tarafından yazılmalıdır'' şeklindeki iadesi kapsamında müvekkil bu sefer iş veren vekili sıfatıyla sorumlu tutularak dava kabul edilmiştir. Karara esas alınan bilirkişi kök raporunda davalı ...'in iş veren olduğu uygulanmasına rağmen ek raporda daha önce evde çalışan ...'un, işçilik alacakları veya hizmet tespiti için diğer davalı ...'a dava açmasını halen evli olduklarından dolayı gibi bir yorumla diğer davalıya açılan davayı raporda anlamsızlaştırmaya çalışılmış ise de, bu dava 2014 de açılmış, boşanma davası ise 2015 yılında kesinleşmiştir. Aynı bilirkişi tarafından verilen ikinci ek raporda da bilirkişi aynı hata ile müvekkili yine iş veren vekili olarak nitelemiştir. Ev hizmetleri borçlar kanunun hizmet sözlemeleri kapsamında bir hukuksal ilişki olup borçlar kanunu 40 ıncı madde bağlamında diğer davalı ...'i bağlayacağı ve sorumlu kılacağı aşikardır. 4857 sayılı iş kanunu 18 inci maddesine göre iş veren vekili sayılabilmek için işçiyi işe alma işten çıkarma yetkisinin de kanıtlanması gerekir. Davalı ...'in böyle bir yetkisi yoktur ve kanıtlanmamıştır, Davacıyı diğer davalının işe aldığı sabittir. Davalı ...'in çalışanın ücretini tespit yetkisi de bulunmaktadır. Bu nedenlerle davanın müvekkil hakkında reddi gerekirken, kabulüne karar verilmesi hukuka ve dosya kapsamına aykırıdır. Dosyada dinlenen davalı ...'in tanıklıkta yapan avukatı dışındaki hemen tüm tanıklar, davacının oğlu da dahil müvekkilin iş veren konumunda almadığını doğrulamışlardır.'' gerekçeleriyle müvekkili hakkında davanın kabulüne dair kararın kaldırılarak davanın reddini talep etmiştir.

Feri müdahil SGK vekili istinaf dilekçesinde, "Bilirkişi raporuna itiraza rağmen Kurum aleyhine karar verilmiştir. Kurum kayıtları aksi yazılı delillerle ispat edilir. Tanık beyanları ile hüküm verilmiştir. Tanık beyanlarına göre davacının 2000 2013 dönemi arası çalışmaları ispatlanamamıştır.'' gerekçeleri ile kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesine talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; beyanına itibar edilen tanıkların beyanları doğrultusunda davacının 01.05.2003 31.12.2013 tarihine kadar davalıların birlikte yaşadıkları evde ve işyerinde kesintisiz ve aralıksız olarak “çocuk bakıcısı” sıfatıyla çalıştığı; davacının sigorta primine esas kazanç iddiası yönünden ise, tespit talep edilen ücretin senetle ispat sınırı üzerinde olduğu, yazılı belge, banka kaydı, makbuz, dekont gibi delillerle ispat edilmesi gerektiği, davacının gerçek ücret iddiasını ispata yarar söz konusu delilleri ibraz edemediği, ücret iddiasının elden ödeme yapıldığı yönündeki beyanlara dayandığı, bu yönden davasını ispatlayamadığı kabul edilerek, yukarıda kesintisiz ve sürekli olarak çalıştığının kabul edildiği dönem yönünden asgari ücret ile çalıştığı kabul edilerek, davanın gerek hizmet süreleri, gerekse sigorta primine esas gerçek ücret tespiti yönünden kısmen kabul ile kısmen reddine karar verilerek hüküm kurulduğu anlaşılmakla, İlk Derece Mahkemesi tarafından yeterli inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulduğu, İlk Derece Mahkemesi kararının usul yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, davalılar vekilleri ile feri müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ve fer'i müdahil kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci, 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı ... ve fer'i müdahil kurum vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,