Karar Detayı

MAHKEMESİ: İş Mahkemesi

SAYISI: 2022/187 E., 2023/80 K.

HÜKÜM/KARAR: Ret

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen aylık bağlanması istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin gelir vergisi mükellefiyeti sebebiyle 1478487329 Bağ Kur numarasıyla 01.10.2008 31.07.2019 tarihleri arasında 1680 gün 5510 sayılı Kanun'un 4/1 b bendi kapsamında sigortalılık hizmetlerinin ve 2001016337806 sigorta sicil numarasıyla 01.01.1986 30.09.2008 ve 01.08.2019 28.10.2020 tarihleri arasında toplam 7607 gün 5510 sayılı Kanun'un 4/1 a bendi kapsamında sigortalılık hizmetlerinin bulunduğunu, müvekkilinin 27.07.2019 tarihi itibarıyla 49 yaşını doldurduğunu, 25 yıl sigortalılık süresini tamamladığını ve Kanun'un 4/1 a bendi kapsamında 5300 günden fazla primi ödenmiş gününün olduğunu, bunun üzerine, müvekkilinin 30.10.2020 tarihli dilekçesiyle davalı Kurum'dan, Kanun'un 4/1 b bendi kapsamındaki hizmetleri ve primi ödenmiş günleri dışlanarak sadece Kanun'un 4/1 a bendi kapsamındaki 7579 günü aşan hizmet süreleri üzerinden yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunduğunu, dilekçesinde özellikle Kanun'un 4/1 b bendi kapsamındaki hizmet sürelerini diğer hizmet süreleri ile birleştirmek istemediğini açıkça belirttiğini, ancak davalı Kurum'un 09.11.2020 tarihli ve 13.495.855 sayılı yazısıyla, "mülga 2829 sayılı Kanuna göre 2520 gün içindeki hizmetlerinin 4B kapsamında geçtiği" gerekçesiyle müvekkilinin tahsis talebinin reddedildiğini, 2829 sayılı Kanun'da yaşlılık aylığı bağlanmasına yetecek kadar süreyi borçlanarak değerlendirme olanağının tanındığını, tüm süreyi borçlanma zorunluluğunun getirilmediğini, müvekkilinin Kanun'un 4/1 a bendi kapsamındaki 7579 günü aşan primi ödenmiş gününün bulunduğunu, sigortalılık süresinin 32 yıl 3 ay olduğunu ve 49 yaşını doldurduğunu, buna göre tek başına Kanun'un 4/1 a bendi kapsamındaki hizmet sürelerinin yaşlılık aylığı tahsisi için yeterli olduğunu beyanla; müvekkilinin tahsis talebinin reddine ilişkin kurum işleminin iptaline, müvekkilinin tahsis talep tarihi olan 30/10/2020 tarihini takip eden ayın başından itibaren Kanun'un 4/1 a bendi kapsamında aylığa hak kazandığının tespitine ve ödenmeyen aylıklarının her bir aylık yönünden ayrı ayrı aylığa hak kazanma tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı Kurum'dan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, cevap dilekçesinde özetle; Kurum'un 16337806 sigorta sicil numaralı sigortalısı olan davacının mülga 2829 sayılı Kanun'a göre 2520 gün içinde hizmetlerinin 4B kapsamında geçmesi sebebiyle tahsis talebinin reddedildiğini, 5510 sayılı Kanun'un 4/1 b bendi kapsamındaki prim ödeme gün sayılarının dışlanmasının mümkün olmadığını, açıklanan sebeplerle kurum işlemlerinin hukuka ve mevzuata uygun olup, iptalini gerektirecek bir hususun bulunmadığını, davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu beyanla; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 13/04/2021 tarihli ve 2020/491 E. 2021/285 K. sayılı kararıyla; Davanın kabulü ile,

1 Davacının, tahsis talep tarihi olan 30/10/2020 tarihini takip eden aybaşı olan 01/11/2020 tarihinden itibaren 5510 sayılı Kanunun 4/1 a bendi kapsamında yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine,

2 Davacıya 01.11.2020 tarihinden itibaren hak kazandığı aylıklarının, 01.02.2021 tarihi başlangıç kabul edilerek her bir aylık yönünden ayrı ayrı aylığa hak kazanma tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı Kurum'dan alınarak davacıya ödenmesine,

3 Davacının 30.10.2020 tarihli tahsis talebinin reddine ilişkin Pamukkale Sosyal Güvenlik Merkezi'nin 09.11.2020 tarihli ve 13.495.855 sayılı kurum işleminin iptaline, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 02.09.2021 tarihli ve 2021/2344 Esas,2021/1828 Karar sayılı kararıyla; dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla HMK'nın 353/1 b 1 maddesi gereğince davalı SGK'nın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 07.02.2022 tarihli ve 2021/10904 E. 2022/1394 K. sayılı ilamında; "Somut olayda, 27.07.1970 doğumlu olan davacının 01.01.1986 28.10.2020 tarihleri arasında 5368 günlük hizmet akdine dayalı 4/1 a maddesi kapsamında sigortalılığının bulunduğu, 30.10.2020 tarihinde tahsis talebinde bulunduğu, Mahkemece davacının 506 sayılı Kanun'un geçici 81 inci maddesinde öngörülen 23/05/2002 tarihi itibarıyla, 16 yıl 4 ay 23 gün sigortalılık süresi olup, sigortalılık süresi 15 yıl 6 ay (dahil) dan fazla, 17 yıldan az olduğundan, hakkında uygulanması gereken 506 sayılı Kanun'un geçici 81 inci maddesinin 1 inci fıkrasının (f) bendi gereğince, 25 yıllık sigortalılık süresi ile 49 yaşını doldurması ve en az 5300 gün ...Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş bulunmaları şartı ile yaşlılık aylığından yararlanabileceği belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiş ise bu sonuca eksik inceleme ile varıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıdaki açıklama ve yasal düzenlemeler ışığında dava irdelendiğinde, davacının 18 yaşını doldurduğu 27.7.1988 dikkate alınması gerektiği, dolayısıyla 23.05.2002 tarihi itibarıyla 13 yıl 9 ay 26 günlük sigortalılık süresi bulunan davacının Geçici 81 inci maddenin B h bendi uyarınca 25 yıl sigortalılık süresi, 51 yaş ve 5450 gün prim ödeme gün sayısı koşullarına tabi olduğu görülmektedir. Mahkemece bu hususun gözardı edilerek yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. " şeklinde bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; Yargıtay bozma ilamında açıklanan maddi ve hukuki sebepler karşısında, taraflar arasında bu hususa ilişkin uyuşmazlık bulunmasa dahi 5510 sayılı Kanunun geçici 7/1 inci maddesi delaletiyle uygulanması gereken mülga 506 sayılı Kanun'un 60/G bendinin emredici hükmü uyarınca, davacının 18 yaşını doldurduğu 27.7.1988 tarihinin sigortalılık başlangıcı olarak kabulü gerekmektedir. Buradan hareketle, 506 sayılı Kanunun geçici 81'inci maddesinde öngörülen 23.05.2002 tarihi itibarıyla davacının 13 yıl 9 ay 26 gün sigortalılık süresi bulunduğundan yaşlılık aylığından yararlanması için geçici 81'inci maddenin (B) bendinin (h) alt bendi uyarınca, 25 yıl sigortalılık süresi, 51 yaş ve 5450 gün prim ödeme gün sayısı koşullarını sağlaması gerekmektedir. Ancak davacı, 506 sayılı Kanun kapsamındaki hizmetleri esas alındığında bu koşulları sağlayamadığından yaşlılık aylığından yararlanmaya hak kazanmamıştır. Buna göre, davacının aylık tahsis talebinin reddine ilişkin dava konusu kurum işlemi sonuç itibarıyla yerindedir." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, kurum işleminin iptali, yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti ve birikmiş aylıkların işletilecek yasal faiziyle birlikte tahsili taleplerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 38 inci maddesidir,mülga 5417 sayılı Kanun, mülga 6900 sayılı Kanun, 506 sayılı Kanun, 1479 sayılı Kanun, 2925 sayılı Kanun, bu Kanunla mülga 2926 sayılı Kanun ve 5434 sayılı Kanuna 506 sayılı Kanunun geçici 20 inci maddesi

3. Değerlendirme

Somut dosyada; davacının sigortalılık başlangıcının 18 yaşını doldurduğu 27.07.1988 olduğu,yargılama devam ederken 7438 sayılı Kanun ile 5510 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 95 inci maddesinin yürürlüğe girdiği, Mahkemece davacı talebinin bu yasal düzenleme kapsamına girip girmediği hususunun incelenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda belirtilen maddi ve hukuki nedenler gözetilmeksizin karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan mahkeme kararının sair hususlar incelenmeksizin BOZULMASINA,

2. Dosyanın kararı veren mahkemesine gönderilmesine, Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

22.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.