Karar Detayı

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/2134 E., 2023/380 K.

HÜKÜM/KARAR: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: ... Anadolu 20. İş Mahkemesi

SAYISI: 2019/35 E., 2022/151 K.

Taraflar arasındaki hizmet ve prime esas kazancın tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı işveren nezdinde 05.07.2010 20.04.2013 tarihleri arasındaki bildirilmeyen hizmetlerinin tespitini talep ve dava etmiş, 17.10.2016 tarihli dilekçeyle de ayrıca 05.07.2010 20.04.2013 tarihleri arasındaki çalışmaları karşılığı aldığı gerçek aylık brüt ücretin tespitini talep etmiştir.

II.CEVAP

Davalı işveren vekili, cevap dilekçesinde davacının sigorta giriş tarihi olan 20.04.2013 tarihinde işyerinde tam zamanlı olarak işe başladığını, bu tarihe kadar davacının şirkette tam zamanlı çalışmadığını, davacının emekli olması ve Bağ Kur'a borcunun olması nedeniyle tam zamanlı işe alınmadığını, kendi isteği ile yarı zamanlı ve belirli günlerde işe geldiğini, davacının belirttiği tarihlerdeki çalışmasının part time olduğunu, davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.

Davalı kurum vekili cevap dilekçesinde davacının çalışmaları bakımından kurum kayıtlarının esas olduğunu, sadece tanık beyanlarına dayanılarak iddianın ispatına muvafakatlarının olmadığını, işyeri kayıtlarının celp edilmesi gerektiğini, işyerinin yasa kapsamına almış tarihinin tespitini, ücret ve bağımlılık unsurlarının araştırılmasını, iddianın resmi, yazılı, sağlıklı delillerle ispatlanmasını, davacının hizmet akdine dayalı olarak fiilen çalıştığını ispatlaması ve davanın reddini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine,

Davacının davalı işveren iş yerinde 05.07.2010 31.12.2010 tarihleri arasında 175 gün, 01.01.2011 31.12.2011 tarihleri arasında 360 gün, 01.01.2012 31.12.2012 tarihleri arasında 360 gün, 01.01.2013 19.04.2013 tarihleri arasında 109 gün, asgari ücretle çalıştığının tespitine,

Asgari ücret üstünde ücret tespiti talebinin reddine, karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davalı şirket vekili istinaf dilekçesinde özetle; " Bölge Adliye Mahkemesi kararından sonra yeniden yapılan yargılamada bahsedilen hususlar tespit edilmeyerek tekrar karar verilmiştir. Yapılan bilirkişi incelemesinde "yerinde incelemede ibraz edilen ticari defter ve belgelerin delil niteliği taşımadığı, davacının dava konusu 2010 2013 arası dönemde almış olduğu ücret tutarları hususunda yeterli belge olmadığından değerlendirme yapılmadığı ve bu suretle de davacının müvekkil şirket nezdinde 05.07.2020 tarihinden itibaren çalışmaya başladığı" tespiti, hiçbir gerekçe ve dayanak gösterilmeden yapılmıştır. Haksız ve dayanaksız Bilirkişi raporunun hükme esas alınması hatalıdır. Öte yandan davacı vekili tarafından dosyaya sunulan delillerde davacının şirkette çalıştığını gösterir deliller olsa bile tarafımızca davacının şirkette çalıştığı kabul edilmiş ancak bu çalışma tam zamanlı değil yarı zamanlı olmuştur. Davacı taraf tam zamanlı olarak çalıştığını dosya kapsamında ispatlayamamıştır. Mahkemece tanık beyanlarına dayanarak hüküm kurulmuştur. Ancak, beyanları hükme esas alınan tanıklar, Yargıtay içtihatlarında aradığı bordrolu tanık olması gibi niteliklere sahip değildir. Yine Yargıtay kararları ile de Davacının işyerinde devamlı olarak hizmet akdiyle çalışmış olduğunu tanık beyanları dışında resmi ve yazılı deliller ile ispatlaması gerekir. Dava konusu olayda ise ispatlanamamıştır. "gerekçeleriyle, kararın kaldırılması ve davanın reddini talep etmiştir.

Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde özetle; "6552 sayılı Kanun gereği feri müdahil olan kurum aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmemesi gerekmektedir. Mahkeme tarafından eksik inceleme ile karar verilmiştir. yasalarda 5 yıllık hak düşürücü süre belirtilmektedir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; HGK. 2005/21 409 E, 2005/413 K. kararında da belirtildiği üzere ücret iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunludur. HMK 200 üncü maddesi, Bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar ve değerleri iki bin beş yüz Türk Lirasını geçtiği takdirde senetle ispatı gerekir. Bu hukuki işlemlerin miktar ve değeri ödeme veya borçtan kurtarma gibi bir nedenle iki bin beş yüz Türk Lirasından aşağı düşse bile senetsiz ispat olunamaz, Ücret miktarı 6100 sayılı HMK 200 üncü maddesi belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtlar, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle ispatı mümkündür. Davacının ücretinin emsal ücret ve tanık beyanları esas alınarak tespit edilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Dosyada dinlenen tanıklar, Yargıtay’ın aradığı niteliklere sahip değildir. Bilirkişi raporu yetersizdir." gerekçesiyle, tehiri icra talebi ile birlikte kararın kaldırılmasını ve davanın reddini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

Davacının hizmet tespiti talebi yönünden yapılan incelemede;

Davalı iş yerinin kurumda tescilli olup, kapsamda ve halen faal bulunduğu, dönem bordrolarının yer aldığı anlaşılmıştır. Davacının hizmet cetvelinde dava konusu dönemden önce 18.04.2011 tarihinde çıkış görünen dava dışı işyerinden çalışması bulunduğu, talebe konu 05.07.2010 20.04.2013 döneminde çalışma kaydı olmadığı, 20.04.2013 döneminden sonra davalı iş yerinden bildiriminin olduğu, bu iş yerinden 31.07.2013 tarihinde çıkışının olduğu, bu tarihler dışında başkaca sigortalı çalışmasının bulunmadığı görülmüştür. Davacı vekili tarafından Karadeniz Bölge ... tarafından imzalanmış, 19.07.2010 27.07.2013 tarihleri arasındaki kasa durumunu gösterir 79 adet belgenin, MNG Kargo Firmasına ait Ambar Tesellüm fişlerinin, 28.06.2012 tarihli davacının imzasını taşıyan Bayi Bilgi Formunun, 18.11.2011 tarihli davacı imzasını havi Çek Takip ve Müşteri Kampanya Bağlantı Formunun, 01.11.2011 tarihli davacı imzasını içeren Stand Talep Formunun, davacının 2012 yılına ait izin talep formunun, davalı şirket tarafından davacıya verilen Turkcell hat cihazının, telefonun, notebook ve 34 RDA 51 plaka sayılı aracın iadesine ilişkin teslim tutanaklarının, 16.07.2012 tarihli yıllık izin formunun, dava konusu döneme ait çeşitli tarihlerdeki akaryakıt fişlerinin, meges logolu davacı imzasını taşıyan 15.07.2010 23.07.2013 tarihleri arasındaki Tahsilat Makbuzlarının, ... tarafından 34 GU 9687 plaka sayılı aracın 07.07.2010 tarihinde davacıya teslim edildiğine ilişkin tutanağın dosyaya ibraz edildiği anlaşılmıştır. Bordrolarda çalışmaları kayıtlı tanık beyanları ile davalı Meges Kimya Vernik ve Boya San. Ltd. Şti. tarafından kaşelenmiş ve imzalanmış "Kıdem İhbar Tazminatı Hesaplama" başlıklı belgede, işe başlama tarihinin 05.07.2010, işten ayrılış tarihinin 31.08.2013 olması, 20.04.2013 tarihinde 1016922 sicil numaralı davalı şirkete ait ... Şubesinde işe girişinin olması ve 31.07.2013 tarihine kadar sigorta primlerinin tam ödenmiş olması gözetilerek, dosyadaki belgelerin birlikte değerlendirilmesi sonucu davacının 05.07.2010 20.04.2013 döneminde kesintisiz olarak davalı işyerinde çalıştığı, ancak Kuruma bildiriminin yapılmadığı değerlendirilmiştir.

Davacının asgari ücret üstünde ücret alma iddiası yönünden yapılan incelemede;

Yerleşik Yargıtay İçtihatları uyarınca yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunduğundan, sigortalının imzasını içeren aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle kanıtlanması gerekmekte olup; davacının dosyaya ibraz ettiği banka kayıtlarının dava konusu dönemi kapsamadığı, dava konusu döneme dair işveren şirket kayıtlarında maaş ödemesine dair kayıt bulunmadığı, kasa durum makbuzlarının ise işveren şirketin defter kayıtları ile uyumlu olduğuna dair belge tespit edilemediği, dava konusu döneme ait şirket defterlerinin delil niteliği taşımaması, ibraz olunan belgelerin yerleşik Yargıtay içtihatlarında aranılan nitelikte bulunmaması nedeniyle, sadece davacı tarafından ibraz edilen belgelerin asgari ücret üstünde ücret alma iddiasını ispatlamaya yeterli olmadığı değerlendirilerek;

... Anadolu 20. İş Mahkemesi'nin 29.04.2022 tarihli, 2019/35 Esas 2022/151 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı şirket vekili ve davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Yasanın 353/1 b 1 maddesi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı işveren vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

Davalı Kurum vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava; davacının davalı işveren nezdinde 05.07.2010 20.04.2013 tarihleri arasındaki bildirilmeyen hizmetleri ile çalışmaları karşılığı aldığı gerçek aylık brüt ücretin tespitini talep etmiştir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun; 288 inci maddesi, 289 uncu maddesi, 292 inci maddesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 200 ve 202 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86 ıncı maddesinin 9 uncu fıkrası ile 80 inci maddesinin birinci fıkrası, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası ile 77 inci maddesinin birinci fıkrası

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

01.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.