Karar Detayı

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/2412 E., 2022/2693 K.

HÜKÜM/KARAR: Kısmen Kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ: Saruhanlı Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI: 2019/284 E., 2022/119 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı şirket ve feri müdahil kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı ve feri müdahil kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davalı işverene ait işyerinde 18.09.2000 25.12.2015 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığını beyanla Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... Tar. Ürn. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, hak düşürücü sürenin dolduğunu, davacının çalıştığı dönemde hiçbir zaman sürekli ve kesintisiz çalışmasının olmadığını, davacının her yıl çağrı üzerine işbaşı yapan mevsimlik işçi olduğunu, müvekkili şirketin isminin büyüklüğünden dolayı , açılan hizmet tespiti davalarının bir hak arayışı değil adeta gelir kapısı haline geldiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

2. Fer'i müdahil Kurum vekili, Kurum kayıtlarının resmi yazılı belge vasfında belgeler olduğunu, aksi yönde iddiaların aynı nitelikte belgelerle desteklenmesi ve ispatlanması gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dinlenen tanık beyanlarında davalı işyerinde geçici işçi statüsünde üzüm sezonu olan yılın Eylül Ekim Kasım ve Aralık aylarında kesintisiz olarak diğer aylarda ise iş durumuna göre sigortalı ve sigortasız olarak çalıştırıldığı, davacının 10.05.2002 tarihinde işe başladığı, 25.12.2015 tarihinde işten ayrıldığı, işe giriş bildirgesinin 09.05.2002 tarih ve...varide sayısı ile intikal ettirildiği, davacı ve davalı şirket arasında 10.05.2002 tarihinde imzalanan belirsiz süreli iş sözleşmesinin 3.maddesinde davalı işyerinde "kayısı, üzüm, incir hasadını takip eden sürede müşteri siparişlerine göre temizlik, ayıklama ve paketleme işlerinin görüleceği, işçi yaş meyvenin işlenmesi süresince kampanya döneminde mevsimlik imalat işçisi olarak çalışacaktır" ibaresinin yer aldığı ve taraflarca imzalandığı, işten çıkış tarihinin işveren feshi olduğu, celp edilen puantaj kayıtlarından ücret pusuları ile puantaj kayıtlarının birbirleri ile örtüştüğü, tüm toplanan delillerden 2015 yılı için imzalı puantaj kayıtları esas alınarak davacının davalı ... İth. İhr. San. Tic. A.Ş.'nin ...sicil numaralı işyerinde geçici işçi statüsünde üzüm sezonu olan yılın Eylül , Ekim, Kasım ve Aralık aylarında 30 gün diğer aylarında ise iş 15 gün süreyle sigortalı ve sigortasız olarak çalıştığı, tespit edilen sigortalılık sürelerinin dışında 1513 gün bildirilmeyen fiili çalışmasının bulunduğu gerekçesiyle;

" "1 Davanın kısmen kabulüne,

Davacı...... T.C ve .... sigorta sicil sayılı sigortalı ...'in davalı işveren Osman Akça Tarım Ürn. İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş.’ye ait ... SGK İl Müdürlüğünde ... işyeri sicil sayılı dosyada işlem gören üzüm işletmesi işyerinde 10.05.2002 – 25.10.2015 tarihleri arasında toplam 3667 gün çalıştığı ve bu çalışmalarının 2154 gününün Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirildiği 1513 gününün Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmediği, bildirimi yapılmayan dönemlerde o günlerin asgari ücretini aldığı,2002/2. dönem 50; 2002/3 dönem 120; 2003/1. dönem 60; 2003/2 dönem 20; 2003/3. dönem 60; 2004/1. dönem 5; 2004/5. dönem 60; 2004/6. dönem 60; 2004/7. dönem 5; 2004/9. dönem 5; 2004/10. dönem 5; 2004/11 dönem 10; 2004/12. dönem 30; 2005/2. dönem 15; 2005/4. dönem 15; 2005/8. dönem 15; 2005/9. dönem 15; 2005/10. dönem 10; 2005/11. dönem 10; 2005/12. dönem 30; 2006/1. dönem 15; 2006/3. dönem 6; 2006/4. dönem 15; 2006/5. dönem 15; 2006/6. dönem 15; 2006/7. dönem 5; 2006/8. dönem 15; 2006/12. dönem 17; 2007/1. dönem 3; 2007/2. dönem 4; 2007/3. dönem 10; 2007/5. dönem 4; 2007/7. dönem 3; 2007/8. dönem 2; 2007/9. dönem 6; 2007/10. dönem 19; 2007/11. dönem 20; 2007/12. dönem 18; 2008/1. dönem 15; 2008/2. dönem 15; 2008/3. dönem 15; 2008/4. dönem 15; 2008/5. dönem 15; 2008/6. dönem 15; 2008/7. dönem 15; 2008/8. dönem 15; 2008/9. dönem 20;2008/12. dönem 20; 2009/1. dönem 15; 2009/2. dönem 15; 2009/3. dönem 15; 2009/4. dönem 15; 2009/5. dönem 15; 2009/6. dönem 15; 2009/7. dönem 15; 2009/8. dönem 7; 2009/11. dönem 15; 2009/12. dönem 30; 2010/1. dönem 15; 2010/2. dönem 15; 2010/3. dönem 15; 2010/4. dönem 15; 2010/7. dönem 15; 2010/11. dönem 28; 2010/12. dönem 30; 2011/1. dönem 15; 2011/2. dönem 15; 2011/3. dönem 15; 2011/5. dönem 15; 2011/12. dönem 9; 2012/6. dönem 1; 2012/8. dönem 4; 2012/10. dönem 2; 2012/12. dönem 30; 2013/1. dönem 15; 2013/9. dönem 23; 2013/10. dönem 15; 2013/11. dönem 27; 2013/12. dönem 30; 2014/1. dönem 15; 2014/2. dönem 15; 2014/3. dönem 3; 2014/4. dönem 8; 2015/12. dönem 14 gün olmak üzere davacının 10.05.2002– 25/10/2015 tarihleri arasında bildirilmeyen toplam 1513 gün davalı işyerinde çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket vekili ve feri müdahil kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. İstinaf kanun yoluna başvuran davalı ... Tar. Ürn. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, hak düşürücü sürenin dolduğunu, davacının müvekkili şirket nezdinde kesintisiz değil, aralıklı olduğunu ve Kuruma bildirilen kadar çalıştığını, yerel mahkemece delillerin hatalı olarak değerlendirildiğini, davacı tanıklarının işe başlangıç tarihi, çalışma sürelerini net olarak hatırlanmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, eksik inceleme ile tanık anlatımlarına dayalı olarak verilen mahkeme kararının hatalı olduğunu beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2. İstinaf kanun yoluna başvuran fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, gerekçeli kararda usul yönünden eksiklikler bulunduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda yoğun dönem olarak tespit edilen dönemlerde aynı davalıya ait aynı nitelikte bir çok dosyada davacıların yoğun olarak nitelendirilen bu dönemde çalıştıklarının kabul edildiğini, her bir davacı için ayrı ayrı inceleme yapılmadan genel olarak aynı gerekçe ile hüküm kurulduğunu, davalı şirkete ait bir çok hizmet tespit davası bulunması ve tanıklarında aynı davalıya karşı dava açmış olması nedeniyle beyanlarına itibar edilmeyeceğini, yeterli delile ulaşılamadığını ve davanın ispatlanamadığını, hak düşürücü sürenin gözetilmediğini, davacının çalıştığı sürelerde davalı işveren tarafından Kuruma bildirim yapıldığını, davacının Kurum kayıtlarında olan hizmet süreleri dışında bir çalışması bulunmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda kesin ve net bir şekilde davacının çalışma olgusunu ispatlayacak delil bulunmadığını, rapora itirazlarının dikkate alınmadığını, tanık beyanlarının çalışmanın ne kadar süreyle olduğuna ilişkin kesin bir bilgi vermediğini, davacının, çalıştığını iddia ettiği dönemde imzasını içeren hiçbir ücret bordrosu puantaj kaydı bulunmadığının davacının bu dönemlerde çalışmadığının göstergesi olduğunu, Kurum tarafından yapılan yargılama giderlerine ilişkin kurulan hükmün hatalı olduğunu beyanla usul ve yasaya aykırı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "Davacının işe başlama tarihine ilişkin ilk derece mahkemesi kabulü aleyhine davacı tarafça kanun yoluna başvurulmamış olmakla bu veri Dairemiz kararında da esas alınmıştır.

İmzalı ücret bordrosu veya davacının imzasını taşıyan puantaj kayıtlarının bulunduğu dönemlerde ise yazılı delil aksine tanık anlatımına itibar edilmemiştir.

Davacının iş sözleşmesinin incelenmesinden sipariş geldiğinde çağrı üzerine çalışacağı açıkça belirtilmiştir. Dinlenen bordro tanığı ... beyanından açıkça anlaşıldığı üzere davacı kadrolu işçilerden değildir. Sezonda tam çalışırken sezon dışında sipariş geldiğinde ve iş olduğunda, çağrılırsa çalışmaktadır. Şu halde davacının sezon dışı dönemde, her ay sürekli 15'er gün çalıştığının kabulü dosya kapsamındaki deliller ve emsal kararlarla örtüşmemektedir. Bu nedenle Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık aylarında tam çalışma kabulü gerekirken bu aylar dışında, bildirimden daha fazla çalışıldığının ispat edilemediğinin kabulü gerekmiştir.

Buna ek olarak ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 27/12/2022 tarihli yazısı içeriği dikkate alındığında 2005/10 ve 2013/10 uncu dönemlerde davacının istirahatli olduğu anlaşılmakla bu durum dikkate alınmıştır.

Belirtilen delil durumuna göre davacının 10/05/2002 tarihinde işe başladığı, kuruma yapılan bildirime ek olarak 2002/3 üncü dönem 120 gün, 2003/3 üncü dönem 60 gün, 2004/9 uncu ay 5 gün, 2004/10 uncu ay 5 gün, 2004/11 inci ay 10 gün, 2004/12 inci ay 30 gün, 2005/9 uncu ay 15 gün, 2005/11 inci ay 10 gün, 2005/12 inci ay 30 gün, 2006/12 inci ay 17 gün, 2007/9 uncu ay 6 gün, 2007/10 uncu ay 19 gün, 2007/11 inci ay 20 gün, 2007/12 inci ay 18 gün, 2008/9 uncu ay 20 gün, 2008/12 inci ay 20 gün, 2009/11 inci ay 15 gün, 2009/12 inci ay 30 gün, 2010/11 inci ay 28 gün, 2010/12 inci ay 30 gün, 2011/12 inci ay 9 gün, 2012/10 uncu ay 2 gün, 2012/12 inci ay 30 gün, 2013/9 uncu ay 23 gün, 2013/10 uncu ay 6 gün, 2013/11 inci ay 27 gün, 2013/12 inci ay 30 gün, 2015/12 inci ay 14 gün çalışmasının bulunduğu ve fakat bildiriminin yapılmadığının tespiti gerekmiştir..." gerekçesiyle;

"1 Davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; Saruhanlı Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinden verilen 25/02/2022 tarih, 2019/284 Esas ve 2022/119 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1 b.2 hükmü gereğince KALDIRILMASINA,

Davacının davasının kısmen kabulü ile,

Davacının davalı işverene ait, 1029365.45 sicil sayılı işyerinde, dönemin asgari ücreti ile, 2002/3 üncü dönem 120 gün, 2003/3 üncü dönem 60 gün, 2004/9 uncu ay 5 gün, 2004/10 uncu ay 5 gün, 2004/11 inci ay 10 gün, 2004/12 inci ay 30 gün, 2005/9 uncu ay 15 gün, 2005/11 inci ay 10 gün, 2005/12 inci ay 30 gün, 2006/12 inci ay 17 gün, 2007/9 uncu ay 6 gün, 2007/10 uncu ay 19 gün, 2007/11 inci ay 20 gün, 2007/12 inci ay 18 gün, 2008/9 uncu ay 20 gün, 2008/12 inci ay 20 gün, 2009/11 inci ay 15 gün, 2009/12 inci ay 30 gün, 2010/11 inci ay 28 gün, 2010/12 inci ay 30 gün, 2011/12 inci ay 9 gün, 2012/10 uncu ay 2 gün, 2012/12 inci ay 30 gün, 2013/9 uncu ay 23 gün, 2013/10 uncu ay 6 gün, 2013/11 inci ay 27 gün, 2013/12 inci ay 30 gün, 2015/12 inci ay 14 gün çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine,

Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı şirket vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Feri müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ... Tar. Ürn. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle, hak düşürücü sürenin dolduğunu, müvekkili şirkette sezon döneminde dahi kesintisiz değil, aralıklı (mevsimlik) çalışma yapıldığını ve davacının mevcut çalışmalarının Kuruma eksiksiz olarak bildirildiğini, müvekkili şirketin 4 ay boyunca kesintisiz çalışma yapabilmesinin mümkün olmadığını, davacının bütün hizmet süresinin Kuruma bildirildiği kadarıyla sınırlı olduğunu, emsal nitelik taşıyan, davacı ile aynı dönemlerde çalışan işçilerce açılan ve Yargıtay tarafından onanan kararlarda sezon döneminin Eylül Aralık olduğu, bu dönemlerde tam çalışma yapıldığı sezon dışındaki iki dönem (sekiz ay) ise Kuruma bildirildiği kadar çalışma yapıldığının tespit edildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

3. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; işbu davada dinlenen tanıkların çoğunun davalı işveren ile benzer konuda husumetleri olduğunu ve davalarının olması nedeniyle hükme esas alınamayacağını belirttiğini, davalı işverenin çalıştırdığı tüm işçilerin bildirimini eksik yaptığını ve sigortasız işçi çalıştırdığını, hizmet tespiti davasının mahiyeti gereği kısmen kabul durumunun söz konusu olmadığını, reddedilen kısım yönünden kurulan hükmü ve karşı taraf lehine hükmedilen vekalet ücreti ile yargılama giderlerini kabul etmediklerini müvekkili de dahil olmak üzere davalı şirkette çalışan tüm işçilere maaş bordrolarının imzalatılarak verilmediğini, maaş bordrolarının imzasız olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu madde hükümleridir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili, davalı şirket vekili, feri müdahil kurum vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler ve dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.