Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2021/650 E., 2022/1610 K.

Avukat ...

DAVA TARİHİ: 25.09.2020

HÜKÜM/KARAR: Esastan Reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 2. İş Mahkemesi

SAYISI: 2020/345 E., 2020/402 K.

Taraflar arasındaki ödeme emrinin iptali davasından yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, ... Tavukçuluk Hayvancılık Yem Hammaddeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı sıfatıyla, davalı kurumca davacı adına düzenlenmiş olan (ekli)3 adet Ödeme Emri 17.09.2020 tarihinde müvekkiline tebliğ edildiğini, gönderilen ödeme emirlerinin yasal dayanağı olmadığını ve haksız olduğunu, mahkemece resen yapılacak incelemelerde ortaya çıkacağı üzere ödeme emirleri ve takibin iptalini talep etmek zorunda olduklarını, davacının Yönetim Kurulu Başkanı sıfatıyla görev yapmakta olduğu ... Tavukçuluk Hayvancılık Yem Hammaddeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. hakkında Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2015/1023 Esas sayılı dosyası ile 02.12.2015 tarihi itibariyle verilmiş İflas Ertelemesine İlişkin İhtiyati Tedbir Kararı çerçevesinde atanmış olan Kayyum Heyetinin denetimi altında, ticari faaliyetlerini sürdürdüğünü, 5510 sayılı Kanunun 88. maddesinin 20. fıkrasında “Kurumun sigorta primleri ve diğer alacakları haklı bir sebep olmaksızın bu kanunda belirtilen sürelerde ödenmez ise kamu idarelerinin tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri, tüzel kişiliği haiz diğer işverenlerin şirket yönetim kurulu üyeleri de dahil olmak üzere üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri ile kanuni temsilcileri Kuruma karşı işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.” hükmünün yer aldığını, düzenlemede yer alan “haklı bir sebep olmaksızın” ibaresinden hareketle kanuni temsilcilerin prim borçlarından dolayı sorumlu tutulabilmeleri için kusur şartı aranılmasının aşikar olduğunu, üst düzey yöneticilerin, ödenmeyen sigorta primlerinden işverenle birlikte müşterek ve müteselsilen sorumluluğunu düzenleyen bu maddede üst düzey yöneticilerin sorumluluğu “haklı sebep olmaksızın” ödememe hali ile sınırlı tutulduğunu, davacının yönetim kurulu başkanı olarak görev yaptığı şirketin yaşamakta olduğu ekonomik sıkıntıları atlatamaması ve borca batık hale gelmesine bağlı olarak, şirket için, iflasın ertelenmesini istenmek zorunda kaldıklarını, akabinde Samsan Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2015/1023 Esas sayılı dosyası kapsamında, 02.12.2015 tarihi itibariyle verilmiş İflas Ertelemesine İlişkin İhtiyati Tedbir Kararı ihdas edildiğini, kararla birlikte bahsi geçen takip borçlusu ... Tavukçuluk Hayvancılık Yem Hammaddeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. hakkında 6183 sayılı Yasaya göre yapılan takipler de dahil olmak üzere hiçbir icra takibi yapılmaması ve başlamış olan icra takiplerinin durmasına yönelik koruma ve ısialı tedbirleri hüküm altına alındığım, şirketin borçlarını ödeme güçlüğü çektiği mahkeme kararıyla da kabul edildiğini ve iflas erteleme süresi boyunca borçların tahsiline yönelik her türlü takip ve işlemleri durdurularak alacaklılar lehine bir iyileştirme borçları ödeyebilecek karlılığa geçme süreci şirket lehine işletilmeye başlandığını, anılan şirket hakkında takibe konu dönemlerde verilmiş iflas erteleme tedbir kararı, şirket yönetimine kayyım atanması ve yukarıda belirtilen ıslah ve koruma tedbirleri söz konusu olması ııedcni\le bu dönemlere ilişkin prim borçlarının ödenmemesi yasada belirtildiği şekilde haklı sebebe dayandığından davacının bu borçlardan sorumlu tutulmasının haksız ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu, Yargıtay 10.HD.'nin 03.04.2007 tarih, 2007/3867 E..2007/5176 K. sayılı emsal kararının bulunduğunu, takibe konu ödeme emirlerinin ve icra takibinin iptalinin gerektiğini, davacının dava konusu ödeme emirlerine bağlı olarak takip alacaklısı davalı Kurumun e haciz uygulamasına maruz kalabileceği hususu dikkate alınarak, uğraması muhtemel önlenemez zararların (banka hesaplarına haciz uygulanması, emekli maaşına haciz uygulanması, kredi kanlarının kullanımına kapatılmadı, banka ödeme talimatlarının iptali vb.) engellenmesi adına tedbir kararı verilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı kurum vekili cevap dilekçesinde; müvekkil kurum tarafında 14.09.2020 tarihinde düzenlenen; 2020/010556 takip numaralı prim borcu ve gecikme zammı olarak toplam 689.757,81 TL, 2020/010634 takip numaralı işsizlik sigorta primi ve gecikme zammı olarak toplam 71.890,68 TL, 2020/010635 takip numaralı damga vergisi ve gecikme zammı olarak toplam 982,44 TL alacağa konu ödeme emirleri ... Tavukçuluk Hayvancılık Yem Hammaddeleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin yönetim kurulu başkanı olan davacı ...'a tebliğe çıkarıldığını, bahse konu takipler mevzuata uygun olarak başlatıldığını, müvekkil kurum işleminde hukuka aykırılık bulunmadığını, davacı tarafın dava dilekçesinde davacı tarafa ödeme emri tebliğ edilmesinin hukuka aykırı olduğunu iddia ettiğini, ancak gerek 506 sayılı Kanun'un 80/12. maddesinde gerekse 01.10.2008 tarihi itibarıyla yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 88/20. maddesi: "Kurumun sigorta primleri ve diğer alacakları haklı bir sebep olmaksızın bu Kanımda belirtilen sürelerde ödenmez ise kamu idarelerinin tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri, tilzel kişiliği haiz diğer işverenlerin şirket yönetim kurulu üyeleri de dahil olmak üzere üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri ile kanuni temsilcileri Kuruma karşı işverenleri ile birlikte müştereken ve miiteselsilen sorumludur." hükmü açıkça, davalı şirket ile davacı tarafın ödeme emrine konu borçlardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu gösterdiğini, bu sebeple müvekkil kurum tarafından tebliğ edilen ödeme emirlerinde hukuka aykırılık söz konusu olmadığını, 5510 sayılı Kanun'un 88. maddesi uyarınca kurumun sigorta primleri ve diğer alacakları haklı bir sebep olmaksızın bu kanunda belirtilen sürelerde ödenmez ise kamu idarelerinin tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri, tüzel kişiliği haiz diğer işverenlerin şirket yönetim kurulu üyeleri de dahil olmak üzere üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri ile kanuni temsilcileri Kuruma karşı işverenleri ile/ birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu düzenlemesi dikkate alındığında davacı tarafa prim, işsizlik sigorta primi, damga vergisi ve bu borçların gecikme zararlarından tahakkuk tarihi itibarıyla, borçlu işyerinin vekili olduğundan, zamanında ödenmeyen borçlardan davalı şirketle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, davacı taraf her ne kadar borçlu şirket için iflasın ertelenmesi kararı alındığını iddia etse de, henüz iflasın ertelenmesine dair karar verilmemiş olup, yalnızca başlatılan veya başlatılacak takipler yönünden durdurma kararı verildiğini, bu haliyle müvekkil kurum tarafından başlatılan takiplerin iptali gibi bir durum söz konusu olamayacağını, ayrıca müvekkil kurum alacağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 88. maddesinde de belirtildiği üzere Kurum'un 6183 sayılı Kanım kapsamında takip edilen prim ve diğer alacakları amme alacağı niteliğinde olup, imtiyazlı alacakta, davacı tarafa tebliğ edilen ödeme emirlerinin iptal edilmesi müvekkil kurumun alacaklarının tahsiline engel teşkil edeceğini, Zira 2020/010556, 2020/010557 ve 2020/010558 takip numaralı ödeme emirleri incelendiğinde, müvekkilin kurumumuzun yüksek meblağdaki alacağını tahsil edememesi nedeni ile zarara uğrayacağının açık olduğunu, bu sebeple davacı tarafça kötüniyetli olarak ikame edilen davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile; dava dosyası incelendiğinde, Samsun Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/1023 Esas ve 2020/558 Karar sayılı, 30.09.2020 tarihli kararı ile borca batık olduğu anlaşılan Tekkeköy 834 sicil numarasında kayıtlı ... Gıda Tarım Ürünleri Hayvancılık ve Yem Tavukçuluk Nakliyat Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi'nin ve borca batık olduğu anlaşılan Tekkeköy 835 sicil numarasında kayıtlı ... Tavukçuluk Hayvancılık ve Yem Maddeleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin ayrı ayrı iflaslarına, iflasın 30.09.2020 saat 11:16 itibariyle açılmasına karar verildiği anlaşılmıştır. Ayrıca davacı şirket hakkında Samsun İflas Müdürlüğü’nün 2020/4 sayılı dosyası ile iflasın tasfiyesine başlanmıştır. Davalı ... tarafından davacı şirketin borcundan dolayı davacı şirketin yönetim kurulu başkanı aleyhine 14.09.2020 tarihinde düzenlenen üç adet ödeme emri düzenlendiği görülmüş ancak davacı şirket hakkında iflas kararı bulunduğundan ve iflasın tasfiyesine başlanıldığından; ayrıca İcra ve İflas Kanunu’nun 193. maddesindeki “İflasın açılması, borçlu aleyhinde haciz yoluyla yapılan takiplerle teminat gösterilmesine ilişkin takipleri durdurur. İflas kararının kesinleşmesi ile hu takipler düşer. İflasın tasfiyesi müddetince müflise karşı birinci fıkradaki takiplerden hiçbiri yapılamaz hükmüne göre ödeme emirlerinin iptaline karar vermek gerektiği belirtilerek, davacının davasının kabulü ile, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından düzenlenen 2020/010556 takip numaralı, 2020/010557 takip numaralı, 2020/010558 numaralı ödeme emirlerinin ayrı ayrı iptaline, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili, istinaf dilekçesinde; davacı tarafa, müvekkil kurum tarafından tebliğ edilen 2020/010556, 2020/010557 ve 2020/010558 takip numaralı ödeme emirleri ve icra takibinin iptali istemiyle dava açıldığını, davacının yönetim kurulu üyesi olduğundan sorumluluğunun bulunduğunu, iflasın ertelenmesine henüz karar verilmediğini, kurumca tesis edilen dava konusu kurum işleminin hukuka uygun olduğunu belirterek, mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Kurum borçlusu dava dışı Anonim Şirket hakkında Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi’nce 2015/1023 Esas sayılı dava dosyası kapsamında 02.12.2015 tarihinde “ 6183 sayılı Yasa'ya göre yapılan ve yapılacak olan icra takipleri de dahil olmak üzere, davacı şirketler hakkında hangi sebeple olursa olsun, yapılan ve yapılacak tüm takiplerin, ihtiyati haciz, satış ve muhafaza gibi tedbir uygulamalarının tedbirine durdurulmasına,” şeklinde karar verildiği, iflas karar tarihi olan 30.09.2020 tarihine kadar tedbir kararının devam ettiği, davalı Kurum tarafından ödeme emirlerine konu olan borcun tedbir kararından sonraki dönem olan 2019/09, 10, 11. ve 2020/01,02,03,04,05 ve 06. aylarına ilişkin prim borcuna ilişkin olarak tahakkuk ettirildiğinden, tedbir kararının verilmiş olması davacı yönünden yukarıda belirtilen haklı nedeni oluşturmaktadır. Bu sebeplerle, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı belirtilerek, davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili, temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; 5510 sayılı Kanunun 88/20. maddesi uyarınca davacı tarafın işveren ile birlikte kuruma karşı müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, davacı tarafın sorumluluğu noktasında herhangi bir belirsizliğin mevcut olmadığı, davacı taraf dilekçesinde her ne kadar borçlu şirket için iflasın ertelenmesi kararı alındığını iddia etse de, henüz iflasın ertelenmesine dair kesin karar verilmediği, yalnızca başlatılan veya başlatılacak takipler yönünden tedbir kararı verildiği, bu haliyle müvekkil kurum tarafından başlatılan takiplerin iptalinin söz konusu olamayacağı belirtilerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanunun 88. maddesi, 6183 Sayılı Kanunun 35., 2004 sayılı İİK 179. maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

19.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...