Karar Detayı

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/1083 E., 2022/1998 K.

HÜKÜM/KARAR: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 2. İş Mahkemesi

SAYISI: 2021/150 E., 2022/13 K.

Taraflar arasındaki ödeme emrinin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı asil dava dilekçesinde özetle; dava dışı şirketin prim borçları nedeniyle kendisine gönderilen ödeme emrinin iptalini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Usul ve yasaya uygun istinaf kaldırma ilamı doğrultusunda, kuruma müzekkere yazılarak kayıtların celp edildiği, 6183 sayılı Kanun'un (7061 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesiyle değişik) 58/1 inci maddesinde kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın ödeme emrine karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde itiraz edebileceğinin düzenlendiği, dava konusu ödeme emrinin davacıya 27.12.2018 tarihinde tebliğ edildiği, davanın yasal süresinden sonra 27.02.2019 tarihinde açıldığı anlaşılmakla süresinde açılmayan davanın reddine dair hüküm kurulmuştur.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davacı Vekilinin İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; ... 19. İş Mahkemesi'nin 2018/445 E. sayılı dosyasında gönderilen ödeme emri ile yerel mahkeme huzurunda görülen davadaki uyuşmazlığa konu ödeme emrinin aynı takip numarasına sahip olduğunun görüldüğünü, yani her iki ödeme emrinin de takip numarasının 2010/31416 olduğu, bununla birlikte 19 İş Mahkemesi'nin dosyasındaki ödeme emrinin davacıya 27.12.2018 tarihinde tebliğ edildiği, davanın da 31.12.2018 tarihinde ikame edildiği, ancak bu süreçte davacının Esenyurt SGK ile yapmış olduğu şifahi görüşmede bu ödeme emrinin usulsüz olduğunu, borçlu şirket isminin üzerine elle kendi adının yazıldığını beyan edildiğini ve ardından süresi içerisinde davasını açtığını, anılan dava da zamanaşımı itirazının yerinde görülerek lehine sonuçlandığını, istinaf mahkemesinin dosya kapsamındaki temel bozma gerekçesinin ödeme emrinin 27.12.2018 tarihinde tebliğ edildiği ve davanın süresi içerisinde açılmamış olma olasılığı olduğunu, ancak dava dosyası kapsamında yer alan ödeme emrinin aslı incelendiğinde ödeme emrinin düzenlenme tarihinin dahi 28.01.2019 olduğunun görüldiğünü, dolayısıyla bu ödeme emrinin düzenlenme tarihinden önce davacıya tebliğ edilmiş olmasının hiçbir şekilde mümkün olmadığını, karışıklığın doğmasının temel gerekçesinin davalı SGK'nın davacıya ... Yapı Malz. ve İnş. Ltd. Şti'nin borçlarından dolayı arklı tarihlerde 5 farklı ödeme emri göndermesinin olduğunu, bu ödeme emirlerinin hepsine karşı süresi içerisinde dava açıldığını, bu dosyalardan iki tanesinin ... 2. İş Mahkemesi'nde iki tanesinin ... 19. İş Mahkemesi'nde birinin de ... 18. İş Mahkemesi'nde olduğu ve bütün davalarda ödeme emrinin iptaline karar verildiğini, bu noktada davalı kurumun aynı ödeme emrini mükerrer bir şekilde davacıya göndermiş olmasında davacının hiçbir kusuru bulunmadığını, davacının ikinci olarak gönderilen dosyadaki bu ödeme emrine karşı dava yoluna başvurmamış olsa idi bu durumda haksız bir haciz tehdidi ile karşı karşıya kalacağını, bu sebeple davacının tarafına gönderilen bu ödeme emrine karşı süresi içerisinde dava yoluna başvurduğunu, yerel mahkeme huzurunda görülen dava da kanaatince aynı ödeme emrinin tekrar düzenlenerek gönderilmesinden doğduğunu, zira ödeme emrinde yer alan prim borçlarının miktarları ve dönemleri birebir aynı olduğunu, davalı SGK aynı ödeme emrini bu sefer üzerine davacının ismi yazılı olmadan kendisine tebliğ ettiğini, bu tebligatın düzenlenme tarihinin de huzurda görülen davada görüleceği üzere 28 Ocak 2019 olduğunu, yani istinaf mahkemesinin bozma gerekçesi olarak görülen ve 27 Aralık'ta tebliğ edilen ödeme emri mevcut davadaki uyuşmazlığa ilişkin bir ödeme emri olmadığını, davalı Kurum'un yanlış ödeme emri suretini dava dosyanıza göndermiş olması nedeniyle istinaf mahkemesinin evrak karışıklığından ötürü bozma kararı verdiğini, halbuki bu ödeme emrine karşı 18. İş Mahkemesi'nde dava açıldığını ve ödeme emrinin iptaline karar verildiğini, tüm bunlara ek olarak; ... 2. İş Mahkemesi'nde görülen bir diğer ödeme emrinin iptaline ilişkin dosyası olan 2021/19 E. (2019 58 E. Bozma Öncesi) sayılı dosyada huzurdaki dava ile aynı gerekçe ile istinaf mahkemesi tarafından usulden bozulduğunu, bozma sonrası yapılan yargılamanın 24.02.2022 tarihli duruşmasında Esenyurt SGK'ya ayrıntılı bir müzekkere yazılmasının talep edildiği, sayın mahkeme tarafından; "1 Esenyurt SGK ya müzekkere yazılarak davacının iptalini talep ettiği 2010/31417 takip numaralı ödeme emrinin davacı adına tebliğ edilen tebligat parçasının davacıya hangi tarihte tebliğ edildiği husususun araştırılarak tarihin müzekkerede açıkça yazılması ve tebliğ şerhinin onaylı bir suretinin çıkartılarak mahkememize gönderilmesinin istenmesine, ayrıca yanı takip numarasından dava dışı müfris... Yapı Malz. ve inş. Ltd. Adına ayrıca bir ödeme emri tebliğe çıkarılıp çıkarılmadığı tebliğe çıkartılmış ise bu ödeme emrinin kime hangi tarihte tebliğ edildiği, buna ilişkin tebligat parçasının onaylı bir suretinin çıkartılarak mahkememize gönderilmesinin istenmesine, yazılacak müzekkerelere dosyadaki ödeme emirlerinin bir suretininde eklenmesine," şeklinde denilerek gayet açık bir müzekkere yazıldığını, yine kurumdan gelen cevap yazısında da çok açık bir şekilde tebligatın 14.02.2022 tarihinde gerçekleştirildiği beyan edildiğini (Ek 2 Esenyurt SGK 28.02.2022 tarihli cevabı), bu ödeme emrinden ve ilgili dava dosyasından bahsetmenin temel nedeni de; yargılamaya konu olan 2010/31416 numaralı ödeme emri ile 2010/31417 numaralı ödeme emirlerinin sıralı ödeme emri olması ve aynı zamanda tebligatının yapılması olduğunu, yine ... 2. İş Mahkemesi'nin 2019/58 59 dosyaları olacak şekilde sıralı dava açıldığını, mahkeme red kararı vermiş olduğu dosyamızda kuruma ayrıntılı müzekkere yazmış olsa idi kuvvetle muhtemel 2010/31416 numaralı tebligat bakımından da aynı cevap dosyaya geleceğini, ancak mahkeme tarafından eksik inceleme yapılmış ve usul ve esasa aykırı bir karar verildiğini, istinaf mahkemesince yapılacak olan incelemede mutlaka kuruma ayrıntılı bir müzekkere yazılarak uyuşmazlığın çözüme kavuşturulması gerektiğini, ödeme emrine sebep olan borcun asıl kaynağı ... Yapı Malz. ve İnş. Ltd. Şti. olduğu, bu şirketin 2007 yılında iflas ettiğini, 2012 yılında ise ticaret sicilinden tamamen silindiğini, şirketin sahibinin davacının babası ... olduğunu, davacıya da ödeme emri gönderilmesinin temel gerekçesinin kaydi ortak olarak isminin bulunması olduğunu, ancak davacının ... 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2017/677 E. 2017/553 K. sayılı kararı ile babası ...'nın mirasını reddettiğini (Ek 3 Reddi Miras Kararı), bu sebeple vefat eden babasının sahibi olduğu şirketten kaynaklı davacıya tebligat gönderilmesinin açıkça usulsüz olduğunu, ayrıca ödeme emirlerinin dayanağı olan borcun zamanaşımına uğradığını, davaya konu ödeme emrinin iptaline karar verilmesi gerektiğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 6183 sayılı Kanun'un (7061 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesiyle değişik) 58/1 inci maddesinde kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın ödeme emrine karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde itiraz edebileceğinin düzenlendiği, dava konusu ödeme emirlerinin davacıya 27.12.2018 tarihinde tebliğ edildiği, davanın yasal süresinden sonra 27.02.2019 tarihinde açıldığı, dava konusu ödeme emirlerinin dava dışı... Yapı Malz. Ve İnş. Ltd. Şirketinin 2006/11 2007/2 dönemlerine dair olup prim alacağı ve gecikme zammına ilişkin ve 353.957,50 TL tutarında olduğu, dava dışı şirkete 2010/031416 E. ile davacı adı yazılmaksızın çıkarılan ödeme emrinde 28.01.2019 tarihinin el ile yazılı bulunduğu, Ticaret Sicil Müdürlüğü yazısına göre; şirketin 16.02.2001 de kurulduğu, davacının 75.000TL sermaye ile ortak olduğu, şirket ortaklarından davacı ve ...'nın 07/10/2004'ten itibaren yetkili oldukları, şirketin son tescilinin 09.01.2013 olduğu, iflasın kapatılması nedeni ile sicil kaydının terkin edildiği, ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2006/418 E. sayılı dosyasında iflasının istendiği, ... 1. İflas Müdürlüğünün 2007/15 E. sayılı dosyasında 25.06.2007 de iflasına karar verildiği ve tasfiye işlemlerine başlandığı, davacı vekilinin 12.07.2019 tarihli beyan dilekçesinde İflas Müdürlüğünün 26.12.2012 tarihli yazısı ile İİK 254 gereğince iflasın kapatıldığının belirtildiği, Esenyurt Sosyal Güvenlik Merkezinin 26.06.2019 tarihli yazı cevabında davacıya 27.12.2018 tarihinde tebliğ edildiğine dair tebliğ parçası ve %30 hissesi gereğince 261.988,93TL için takip yapıldığının bildirildiği, 31.07.2019 tarihli yazı cevabında; Merkezlerinde 2 9524 09 09 1039471 034 20 81 000 026 sicil no ile işlem görmekte olan... Yapı Malz ve İnş Ltd Şti ünvanlı işyeri ortağı müvekkiliniz ... %30 hisseye sahip olduğundan 6183/35. maddeye göre limited şirket ortaklarının ortaklıktan tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hissesi oranında sorumlu olacağının düzenlendiği, kurumun şirket ortağına haciz işlemi yapılabilmesi için öncelikle şirketin malvarlığının borcu karşılayamayacağının anlaşılması ile kurum alacağının muaccel olacağı, şirketin 27.06.2007 tarih 2007/15 sayılı yazısı ile iflası açılmış 26.12.2012 tarihinde ise ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/258 2012/384 E.K. sayılı kararı ile iflasının kapatıldığı ve şirket ortağı ... için zamanaşımı süresi borcun şirketten tahsil edilemeyeceğinin anlaşıldığı, iflasın kapatıldığı tarihte başlamış olduğundan 2007/31416, 2010/31417, 2007/37070 numaralı ödeme emirlerinin ...'ya gönderildiğinin bildirildiği, 03.01.2022 tarihli yazı cevabında; ilgi yazınıza konu Kurum borçlusu 2 9524 09 09 1039471 034 20 81 000 sicil numaralı... Yapı Malz. ve İnş. Ltd. Şti. yetkilisi ... tarafından kurum aleyhine açılan davayla ilgili olarak; yasal süresi dışında yapmış olduğu itiraz sonrası verilen cevap yazısı 07.08.2019 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu, belgelerin fotokopisinin yazı ekinde gönderildiğinin bildirildiği, ilgili şirket tüzel kişiliği tarafından 6111 ve 7020 ve 6552 sayılı Kanun gereği şirket ve davacı adına yapılandırma müracaatı hakkında bilgi bulunmadığı, yukarıda yer alan maddi ve hukuki açıklamalar ışığında; 6183 sayılı Kanun'un 58 inci maddesine göre, "Kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahıs, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün (31.12.2017 tarihinden önce 7 gün) içinde alacaklı tahsil dairesine ait itiraz işlerine bakan vergi itiraz komisyonu nezdinde itirazda bulunabilir. İtirazın şekli, incelenmesi ve itiraz incelemelerinin iadesi hususlarında Vergi Usul Kanunu hükümleri tatbik olunur." Kanun'da öngörülen süre hak düşürücü olup, mahkemece kendiliğinden dikkate alınmalıdır. 2709 sayılı T.C.Anayasası’nın “Temel hak ve hürriyetlerin korunması” başlıklı 40 ıncı maddesi uyarınca; “Anayasa ile tanınmış hak ve hürriyetleri ihlal edilen herkes, yetkili makama geciktirilmeden başvurma imkanının sağlanmasını isteme hakkına sahiptir.” Maddeye 03.10.2001 tarihli 4709 sayılı Kanun'un 16 ıncı maddesi ile eklenen 2 inci fıkra uyarınca “devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilerine başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır”. Bu kapsamda Anayasal teminat altına alınmış hak arama özgürlüğünden bahsedebilmek için devletin işlemlerinde, işleme karşı başvuru yollarını ve süresini açıkça, vatandaşında kuşku ve tereddüt uyandırmayacak şekilde göstermesi gerekmektedir. Bu görevin yerine getirildiğinin kabulü için SGK alacaklarının tahsiline yönelik işlemlerin tamamında ilgiliye, işleme karşı başvurabileceği kanun yolu ve süresinin açıkça belirtilmesi gerekmektedir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 02.11.2011 gün ve 2011/21 571 E. 2011/680 K.sayılı kararı). Davalı Kurum tarafından 6183 sayılı Kanun'a göre başlatılan takiple gönderilen ödeme emrinin iptaline ilişkin olup aynı Kanun'un 58 inci maddesine göre ödeme emrinin tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde davanın açılması gerekli olup bu süre hak düşürücü süredir. Ancak ödeme emrinin tebliğinden itibaren Kuruma 15 günlük sürede başvuru var ise hak düşürücü süre Kurumun bu talebin reddine ilişkin işlemin tebliğinden itibaren başlar. 28.12.2018 tarihinde ödeme emrinin tebliğ edildiği, dosya içerisindeki tebligat parçasından belli olmasına göre davanın 27.02.2019 tarihinde 15 günlük süreden sonra açıldığı, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığından İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Vekilinin Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; ödeme emrinin iptaline ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddesi, 6183 sayılı Kanunun 58 inci maddesi.

3.Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde, davacı vekili tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi