Karar Detayı

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/725 E., 2022/2489 K.

KARAR: Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 16. İş Mahkemesi

SAYISI: 2018/280 E., 2021/330 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraflar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile; davacının 1994 yılında davalı TRT'nin açmış olduğu ses yarışmasını kazanarak çalışmaya başladığını, 10.02.1995 20.09.2010 tarihleri arasında ses sanatçısı olarak çalıştığını, ancak bu süre içerisindeki sigortalarının yatırılmadığını belirterek, davacının 10.02.1995 20.09.2010 tarihleri arasında davalı TRT Genel Müdürlüğü'nde fiilen çalıştığının tesbiti ile bu sürelere tekabül eden primlerin kuruma yatırılmasına ve davacının hizmet süresinin bu süreler ile birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı TRT vekili cevap dilekçesi ile; yapılan istisna akitlerinin idari bir sözleşme olduğundan, idari yargının görevli olduğunu, hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, danışman, metin yazarı, araştırmacı, sunucu, sanat yönetmeni, dansçı, koreograf, saz ve ses sanatçıları, aranjör gibi hizmet gruplarının sürekli işyerinde çalışmadığını, ihtiyaç duyulduğunda bir periyoda bağlı olmadan hizmetlerinden yararlanıldığını, davacının ediminin sanat eseri olduğunu ve istisna akdine dayalı olarak çalıştığını, benzer konularda açılan davada davacı ile davalı arasındaki hukuki ilişkinin istisna akdine dayalı olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile; zamanaşımı, hak düşürücü süre, derdestlik, husumet, işbölümü ve yetki itirazında bulunduklarını, çalışanların prim ödeme gün sayıları ile sigorta primlerini gösteren kayıt ve belgelerin kuruma bildirilme yükümlülüğünün işverene ait olduğunu, davacının talebi ile ilgili Kurumun yaptığı işlemin doğru olduğunu, herhangi bir eksiklik bulunmadığını bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; hükme esas alınan dava konusu iş alanında uzman bilirkişi raporuna göre davacının Temmuz 1996 Mayıs 2010 tarihleri arasında işyerindeki programı/sanatı icra etmek için çalıştığı süreler kadar işyerinde prova yapmış olabileceği, provaların da çalışma süresine ilave edilmesi gerektiği, buna göre programın/sanatın icrası aşamasında çalışılan toplam süre 559 gün, provalar için çalışılan toplam süre 549 gün olmak üzere 1.108 gün daha çalışmış olduğu kanaati ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı vekili ve davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı ... vekili istinaf başvurusunda; mahkemece davacının ücretlerinin ne şekilde ödendiği, bu konuda belge olup olmadığı araştırılarak yazılı belge ile kanıtlanamaması halinde davanın reddine karar verilmes gerektiğini ileri sürmüş, davada fer'i müdahil sıfatı taşıdıklarını ve mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı işveren vekili istinaf başvurusunda; davada hak düşürücü sürenin geçirildiğini, istisna sözleşmelerinin varlığının çalışmanın kesintili olduğunu gösterdiğini, 2007 öncesi çalışmalarının 5 yıllık hak düşürücü süreye uğradığını, davacı ile Kurum arasındaki ilişkinin istisna akdi ilişkisi olduğunu, 2954 sayılı TRT Kanunu 50/h bendi ve İstisna Akdi yönetmeliği hükümlerine göre ödeme yapıldığını, çalışmanın sürekli ve periyodik olmadığının belgelerle kanıtlandığını, sigorta müfettiş raporu ekindeki tutanaklar getirtilerek davacı ile ilgili yapılan tespitlerin araştırılması gerektiğini ileri sürmüş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3. Davacı vekili istinaf başvurusunda; mahkemenin sadece istisna akitlerini dikkate aldığını, ses sanatçısı olarak katıldığı her progra için ayrı bir istisna akdi düzenlendiğini, ancak bu sözleşmelein tamamına ne yazık ki ulaşılamadığını, Yargıtay tarafından onanan emsal kararlarda akitlerin süreklilik arz etmesi nedeniyle istisna akdi olarak nitelendirilemeyeceğinin kabul edildiğini, SGM müfettişi tarafından davacı gibi çalışan ses ve saz sanatçılarının çalışmalarının süreklilik arz ettiğinin tespit edildiğini, aynı görevi yapan kadrolu ses ve saz sanatçılarının tam gün olarak sigortaya bildirildiğini ileri sürmüş ve mahkeme kararının kaldırılarak davacının 15 yıl 7 ay süreyli çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacının 15.01.1999 tarihli resen düzenlenen işe giriş bildirgesinin varlığı ve kesintisiz çalışmanın 20.09.2010 tarihinde sona erdiğinin iddia edilmesi karşısında dava tarihi itibariyle hak düşürücü süreden bahsedilemeyeceği, davacının TRT ... Radyoevine ait 15390.06.02 sicil numaralı işyerinden 15.01.1999 tarihinde işe girdiğine ilişkin işe giriş bildirgesinin müfettiş raporuna istinaden resen düzenlendiği, 15.01.1999 ile 26.09.1999 tarihleri arasında 55 gün süreyli kısmi olarak sigortalı çalıştığının bildirildiği, getirtilen müfettiş raporunda davacının tam zamanlı çalıştığına dair bir tespit bulunmadığı, uyuşmazlık konusu dönemde Temmuz 1996 ile Mayıs 2010 tarihleri arasında 89 adet istisna akdi düzenlendiği, istisna akdinde kaç gün süre ile program yapılacağının belirlendiği, mahkemece dinlenilen ekseri tanık anlatımlarına göre ses sanatçılarının program oldukça ... Radyosuna geldikleri, program öncesinde ise prova yaptıklarının belirtildiği, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda istisna akitlerinde öngörülen çalışma günü kadar prova yapılacağı esas alınarak davacının 1.108 gün süreyle çalıştığı yönünde görüş bildirildiği. mahkemece toplanan deliller ve dosya kapsamına göre davacının davacının hizmet akdinin zaman ve bağımlılık unsurlarını içerir şekilde ve kısmi süreli ses sanatçısı olarak çalıştığına dair mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davacı, davalı TRT Genel Müdürlüğü vekilinin ve davalı Kurum vekillerinin istinaf istemlerinin 6100 sayılı HMK'nın 353/1 b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı vekili temyiz dilekçesinde; İstinaf gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; İstinaf gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu madde hükümleridir.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.