Karar Detayı

MAHKEMESİ: Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2021/2520 E., 2023/363 K.

HÜKÜM/KARAR: Esastan red

İLK DERECE MAHKEMESİ: Kayseri 1. İş Mahkemesi

SAYISI: 2020/156 E., 2021/179 K.

Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, 01.05.1992 01.05.1997 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olduğunun tespitini ve talep tarihini takiben yaşlılık aylığı tahsisine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, yapılan işlemlerin usul ve kanuna uygun olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davanın kısmen kabulü ile davacının 01.05.1992 01.05.1997 tarihleri arasında tarım bağkur sigortalısı olduğunun tespitine, 53 yaşını ikmal ettiği tarihi takip eden aybaşı olan 01.11.2019 tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine, fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili eksik araştırma ve inceleme sonucu karar verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "...davacının 01.05.1992 olan tescil tarihinin 01.05.1997 olarak sonradan Kurum tarafından değiştirildiğini, davacının talep edilen tarihler arasında prim ödemesi bulunması ile yine bu tarihler arasında bir yıl ürettiği ürünlerden dolayı tevkifat kesintisinin yapılmış olması ile 01.05.1992 01.05.1997 tarihleri arasında tarım bağkur sigortalısı sayılması ile tahsis talebi itibariyle yaşlılık aylığı taşındığından bahisle tespit kararı verilmesi dosya kapsamına uygundur..." gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı kurum vekili, istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, 01.05.1992 01.05.1997 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olduğunun tespitini ve talep tarihini takiben yaşlılık aylığı tahsisine karar verilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 7 inci maddesi delaletiyle mülga 2926 sayılı Kanun'un 2, 3, 6, 9 ve 10 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme

1.1 Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının tarımsal faaliyeti nedeniyle 15.03.1996 tarihinde tevkifat kesintisi olduğu, tarım bağ kur sigortalısı olarak sigortalılık süresi verilmesini talep ettiği sürede tescil, prim ödemesi veya başka bir tevkifat kesintisinin bulunmadığı, Mahkemece mevcut tevkifat ve tarımsal faaliyetin bulunduğu kanaatiyle eldeki karar verdiği anlaşılmaktadır. Karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

1.2 Tarım Bağ Kur sigortalılığının yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Kanunda, bildirimsiz kalan sigortalılar için 506 sayılı Kanun'un 79 ve 5510 sayılı Kanun'un 86 ıncı maddesinde öngörülen "hizmet tespiti" davasına koşut bir düzenlemeye yer verilmemiştir.

2926 sayılı Kanun'un 7 inci maddesi, bu kanuna göre sigortalı sayılanların sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorunda olduklarını, "Sigortalılığın başlangıcı ve zorunlu oluşu" başlıklı 5 inci maddesi ise 7 inci maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağını hükme bağladığından, kayıt ve tescil, yada tescil yerine geçen iradi prim ödemesi veya prim tevkifatı öncesine isabet eden tarımsal faaliyet ve buna dayalı "sigortalılığının tespiti" söz konusu olamayacaktır.

1.3 Mahkemece davacının ihtilaf konusu sürede, dosyada bulunan tevkifat haricinde başka tevkifatlarının olup olmadığı araştırılmalı, tespit talep edilen sürede ürün teslimi, kayıt ve tescil, yada tescil yerine geçen iradi prim ödemesi veya prim tevkifatı yok ise mevcut tevkifata göre, tevkifatın yapıldığı ayı takip eden aybaşından başlamak üzere aynı yılın sonuna kadarki dönem açısından 2926 sayılı kanun kapsamında tarım bağ kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilebileceği gözetilerek hüküm tesis edilmelidir.

1.4 Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2 İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 27.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.