Karar Detayı

...

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI: 2021/173 E., 2022/118 K.

...

...

...

KARAR: Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararın davalılar ..., ... ve ... vekili ile davalı ... Sig. A.Ş vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı Kurum vekilinin dava dilekçesinde, kurumlarında işlem gören ... EDAŞ'a ait ... İlçe İşletme Şefliğinde 22.09.2006 tarihinde geçirdiği trafik iş kazasında vefat eden ...'un hak sahiplerine 165.698,57 TL peşin sermaye değerli gelir bağlandığını, 3,59 TL sosyal yardım zammı, 223,73 TL cenaze masrafı olmak üzere toplam 165.925,89 TL kurum zararı meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde davalı olan araç sürücüsü ...'in tamamen kusurlu olduğunu, ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın da 31.05.2007 tarih ve 160933 poliçe numarası ile diğer davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalandığını, davalı ...'in Adıyaman 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2007/127 Esas sayılı dosyasında yargılandığını beyanla; kurum zararından şimdilik 158.159,77 TL'sinin; 157.936,04 TL'sine 21.06.2007 onay tarihinden, 223,73 TL cenaze ödemesinin ise 16.10.2006 ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... yargılama aşamalarında ve duruşmalarda; "Bilirkişi raporunu kabul etmiyorum, bahsi geçen davaya esas ceza davasında şoför ben değildim, ancak yanlış yapılan inceleme uzman raporu doğrultusunda şoför ben olmamama rağmen ... olmasına rağmen ceza davasında mahkum oldum, şoför ben olsaydım emniyet kemeri başım ile vücudumun sağ tarafını kesmez sol tarafımı keserdi ve sağ tarafımda kırık oluşmazdı, buna ilişkin Kahramanmaraş Devlet Hastanesinde tedavi oldum, tüm tedavi evraklarım oradadır, bunlar istenildiğinde durum anlaşılacaktır, davanın reddini talep ederim." demiştir.

2.Davalı ... Sigorta A.Ş. cevap dilekçesinde özetle davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 20.11.2014 tarihli ve 2008/267 Esas 2014/308 Karar sayılı kararıyla, davanın kısmen kabulü ile,

1.63174,41 TL ilk peşin sermaye değerli gelirin;

a)Davalılardan ... yönünden gelirin onay tarihi olan 21.06.2007 tarihinden itibaren,

b)Davalılardan ... Sigorta A.Ş. yönünden ise sigorta poliçesindeki limiti olan 57500,00 TL sınırları dahilinde sorumlu olmak üzere dava tarihinden itibaren, işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

2. 89,49 TL cenaze giderinin;

a)Davalılardan ... yönünden sarf ödeme tarihi olan 16.10.2006 tarihinden itibaren,

b)Davalılardan ... Sigorta A.Ş. yönünden ise sigorta poliçesindeki limit olan 57.500,00 TL sınırları dahilinde sorumlu olmak üzere dava tarihinden itibaren, işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

3.Davacı tarafın fazlaya ilişkin talebinin reddine, karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. 1.Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davacı Kurum ile davalı ... Sigorta A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 26.05.2016 tarihli ve 2015/3320 E. 2016/8653K. sayılı ilamında; hükme esas alınan ve iş güvenliği uzmanı olmayan tek kişilik bilirkişi tarafından düzenlenen raporda, kazanın meydana gelmesinde dava dışı işverene %40, davalı araç sürücüsü ...'e %40, sigortalıya %20 kusur verilmiş olduğundan mahkemenin mahkemece, uzman bilirkişi heyetinden, kusur raporu alınması ile sigorta şirketinin davadan önce Kurum tarafından temerrüde düşürüp düşürmediğinin araştırılarak varılacak sonuca göre, faiz başlangıcı yönünden hüküm kurulması gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 18.04.2019 tarihli ve 2017/61 Esas E. 2019/68 K. sayılı kararıyla; bozma ilamı sonrasında aldırılan kusur raporunda, kaza yapan araç sürücüsü ...'in %100 kusurlu olduğu, tazminata konu işçi müteveffa...'un olayın meydana gelmesinde kusursuz olduğu, belirlenmiş, sigorta şirketinin dava öncesinde temerrüde düşürülmediği de tespit edilerek davanın kabulü ile 157.936,04 TL ilk peşin sermaye değerli gelirin;

a)Davalılardan ... mirasçıları ..., ..., ..., ... yönünden gelirin onay tarihi olan 21/06/2007 tarihinden itibaren,

b)Davalılardan ... Sigorta A.Ş yönünden ise sigorta poliçesindeki limiti olan 57.500,00 TL sınırları dahilinde sorumlu olmak üzere dava tarihinden itibaren,

İşleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

2 223,73 TL cenaze giderinin;

a)Davalılardan ... mirasçıları ..., ..., ..., ... yönünden ödeme tarihi olan 16.10.2006 tarihinden itibaren,

b)Davalılardan ... Sigorta A.Ş. yönünden ise sigorta poliçesindeki limiti olan 57.500,00 TL sınırları dahilinde sorumlu olmak üzere dava tarihinden itibaren,

İşleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, karar verilmiş,

Karara karşı davacı Kurum ile davalı ... Sigorta A.Ş. ve davalı müteveffa ... mirasçılarından ..., ... ve ... avukatlarI tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Dairemizin 28.05.2021 tarihli 2020/583 2021/7204 K. sayılı ilamında, "... varsa aynı kaza nedeniyle açılmış tazminat ve rücu dosyaları da celbedilmek suretiyle eldeki dosyada bozma öncesi ve sonrası alınan kusur raporları arasındaki çelişki de giderilmek suretiyle ve hükmü temyiz etmeyen davalılar bakımından kurum lehine miktar itibarıyla oluşan usuli kazanılmış hak durumu da gözetilerek kusur oran ve aidiyetleri belirlenip, sonucuna göre karar verilmelidir.

2.Kabule göre de ... Sigorta A.Ş.’nin “... Sigorta A.Ş.” unvanıyla faaliyetine devam etmesine ve ... Sigorta A.Ş. avukatları tarafından davanın takip edilmesi karşısında karar başlığında eski unvanın gösterilmiş olması yerinde görülmemiştir. .." denilmek suretiyle karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; "..Adana 4. İş Mahkemesi'nin 2016/279 Esas, 2017/151 Karar sayılı dosyasının uyap kayıtları gönderilmiş olup; dosyanın incelenmesinde, davanın aynı kazaya ilişkin olduğu, davacının müteveffa...'un eşi ... olduğu, davalının ...Elektrik Dağıtım A.Ş olduğu, davanın ölüm ve cismani zarar (... 'un vefatı) sebebine dayalı tazminat talebi olduğu ve davanın kısmen kabulüne karar verildiği görülmüştür.

Mahkememizin 2017/57 Esas, 2019/278 Karar sayılı dosyasının uyap kayıtlarının dosyamız arasına alındığı, dosyanın incelenmesinde; davacının SGK, davalıların ..., ... Sigorta A.Ş, ..., ... ve ... olduğu, davanın rücuen tazminat talebine ilişkin olduğu, davanın aynı kazaya ilişkin olduğu, tarafların aynı olduğu, dosyamızdan farklı olarak talebin ise müteveffa ...'in hak sahiplerine bağlanan gelirler ve yapılan ödemelerin rücuen tazminat istemine ilişkin olduğu, davanın kısmen kabulüne karar verildiği, söz konusu kararın Yargıtay 10. HD'sinin 21.10.2021 tarih, 2021/4201esas ve 2021/12683 karar sayılı ilamı Onanmasına karar verildiği ve kararın bu şekilde kesinleştiği görülmüştür.

Mahkememiz dosyası ve dosya içerisinde yer alan aynı kaza nedeniyle açılan Adana 4. İş Mahkemesi'nin 2016/279 Esas sayılı dosyası ile mahkememizin 2017/57 Esas 2019/278 Karar sayılı dosyaları dikkate alınarak Yargıtay bozma ilamında belirtildiği üzere; bozma öncesi ve bozma sonrası alınan kusur raporları arasındaki çelişkiler giderilmek suretiyle tarafların kusur oran ve aidiyetlerinin belirlenmesi için dosyanın daha önce rapor hazırlamış bilirkişilere tevdi edilerek yeniden ek rapor aldırılmış olup, 19.04.2022 havale tarihli ek raporda özetle; 28/05/2018 tarihli Kök Raporla aynı doğrultuda, kaza yapan araç sürücüsü ...'in %100 (yüzde yüz) kusurlu olduğu, müteveffa..., diğer kazalılar ... ve ...'in olayın meydana gelmesinde kusursuz olduğu bildirilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından rapor hazırlanırken dosya kapsamında daha önceden düzenlenen raporlar, Adana 4. İş Mahkemesi'nin 2016/279 Esas sayılı dosyası ile mahkememizin 2017/57 Esas sayılı dosyasında alınan raporlar değerlendirilmek suretiyle gerekçeli ve ayrıntılı rapor sunulduğu görülmüştür. Yine bilirkişiler raporunda Adana 4. İş Mahkemesi'nin 2016/279 Esas sayılı dosyası ile mahkememizin 2008/267 Esas sayılı dosyasında alınan raporlara katılmadıklarını detaylı olarak açıklamışlardır. Son olarak Bilirkişiler tarafından düzenlenen raporun mahkememizin 2017/57 Esas dosyasında alınan, Yargıtay 10 Hukuk Dairesi tarafından onanan bilirkişi raporu ile ve bozma öncesi alınan kök rapor ile aynı doğrultuda olduğu görülmüştür. Bu sebeplerle Bilirkişi raporlarının usul ve yasaya uygun, hüküm vermeye elverişli, Yargıtay denetimine açık ve gerekçeli düzenlenmiş olduğu anlaşıldığından hükmün tesisinde esas alınmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

22.09.2006 tarihinde Kahramanmaraş yolu üzerinde meydana gelen kazada sürücü ...'in sevk ve idaresindeki aracın yaptığı tek taraflı, yaralamalı ve ölümlü trafik kazası neticesinde SGK sigortalısı...'un vefat ettiği, Adıyaman 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2007/127 Esas 2008/169 Karar sayılı ilamı ile ... hakkında "taksirle ölüme ve yaralamaya sebebiyet verme" suçundan yapılan yargılama sonucunda taksirle iki kişinin ölümüne sebebiyet verme suçundan mahkumiyetine karar verildiği ve kararın Yargıtayca onanarak 25.06.2012 tarihinde kesinleştiği, dosyamız kapsamında düzenlenen ve hükme esas alınan 28.05.2018 ve 19/04/2022 tarihli kusur bilirkişi raporlarına göre, kazanın meydana gelmesinde davalı (müteveffa) ...'in % 100, diğer davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ise davalı sürücü ...'in kusur oranı nispetinde poliçede sınırlı olan limitten sorumlu olduğu, davacı kurumun sigortalısının kaza nedeniyle ölmesi sebebiyle müteveffa sigortalı...'un yakınları olan ...'a 147.248,31 TL, ... 'a 10.684,14 TL ilk PSD gelir, 3,59 TL sosyal yardım zammı olmak üzere toplam 157.936,04 TL PSD gelir bağlandığı ve 223,73 TL cenaze masrafı ödemesi yapıldığı, kazanın meydana gelmesinde kaza tarihinde yürürlükte bulunan 506 sayılı kanun hükümlerine göre meydana gelen zarardan davalı ...'in % 100 kusuru oranında, diğer davalı ... şirketinin ise davalı sürücü ...'in kusuru nispetinde poliçe limiti olan 57.500,00 TL ile sınırlı olarak sorumlu olduğu, ilk PSD miktarı esas alınarak belirlenen 157.936,04 TL'nin ve yapılan 223,73 TL cenaze giderinin taleple bağlı kalınarak ...'in kusur oranının % 100 olması da dikkate alınarak 157.936,04 TL ilk PSD geliri ve 223,73 TL cenaze giderinden davalıların müştereken ve müteselsilen (davalı ...Ş. yönünden ise sigorta poliçesindeki limit olan 57.500,00 TL sınırları dahilinde sorumlu olmak üzere) sorumlu oldukları anlaşılmakla, davacının açmış olduğu davanın kabulü ile 157.936,04 TL PSD'nin 21.06.2007 gelir onay tarihinden itibaren, 223,73 TL cenaze giderinin ise 16.10.2006 sarf ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ...Ş. yönünden ise sigorta poliçesindeki limit olan 57.500,00 TL sınırları dahilinde sorumlu olmak üzere) tahsiline karar vermek gerekmiş..." gerekçesiyle davanın kabulüne,

1.157.936,04 TL ilk peşin sermaye değerli gelirin;

a)Davalılardan ... mirasçıları ..., ..., ..., ... yönünden gelirin onay tarihi olan 21.06.2007 tarihinden itibaren,

b)Davalılardan ... Sigorta A.Ş yönünden ise sigorta poliçesindeki limiti olan 57.500,00 TL sınırları dahilinde sorumlu olmak üzere dava tarihinden itibaren,

İşleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

2.223,73 TL cenaze giderinin;

a)Davalılardan ... mirasçıları ..., ..., ..., ... yönünden ödeme tarihi olan 16.10.2006 tarihinden itibaren,

b)Davalılardan ... Sigorta A.Ş. yönünden ise sigorta poliçesindeki limiti olan 57.500,00 TL sınırları dahilinde sorumlu olmak üzere dava tarihinden itibaren,

İşleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ..., ... ve ... vekili, davalı ... Sig. A.Ş vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalılar ..., ... ve ... vekili, vekili, olayın iş kazası değil trafik kazası olduğunu belirterek davanın reddinin gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

2.Davalı ... Sig. A.Ş vekili işbu davadaki...'un vefatı sebebiyle kurumun müteveffa yakınlarına ödediği PSD değerinin rücuen tazmini talebi ile Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/2874 E. sayılı dosyadaki talep aynı teminat olan 57.500 TL limitli ölüm teminatına ilişkin olduğunu, bu kesinleşme akabinde müvekkil şirket tarafından 57.500 TL poliçe limitinin 33.296 TL'lik kısmı ana para olarak bu dosyadan kesinleşen mahkeme kararı gereği yapılan ödemeden sonra bu dosyaya bakiye 24.204,00 TL bakiye teminat kaldığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2.506 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesi, 2918 sayılı Kanun'un ilgili hükümleridir.

3. Değerlendirme

Eldeki davada, aynı olayda vefat eden ... mirasçılarının ...Elek.Dağ.A.Ş. aleyhine Adana 4. İş Mahkemesinin E.2007/138 K.2009/478 sayılı dosyası üzerinden açtığı ve kesinleşen tazminat davası kapsamında alınan kusur raporunda davalı işverenin %55, ... %40, kazalı ...'in %5 kusurlu olduğu, ... hak sahiplerine yapılan gelir ödemesi nedeniyle Kurum tarafından rücuen tahsili talebiyle ... mirasçıları ile...Sig. A.Ş. Aleyhine Gölbaşı 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinde 2017/57 Esas 2019/278 K. sayılı dosya üzerinden görülen ve kesinleşen dosya kapsamında alınan kusur raporunda ise ...'in %100 kusurlu bulunduğu, ...'i 5100 kusurlu sayan bilirkişi rapor içeriklerine bakıldığında kazanın 22.09.2006 tarihinde gerçekleştiği özellikle 2918 sayılı Kanun kapsamında bir irdeleme yapıldığı, yine ceza dosyasında Adli Tıp Kurumu raporu ile %100 kusurlu bulunan ...'ın sorumluluğunun da bu kapsamda gerek kazaya konu aracın tahsis biçimi, markası, modeli, periyod bakımlarının yapılıp yapılmadığı, kurs dönüş saatinin güvenli olarak kazalıların gidiş dönüşünün işverence sağlanmasına yönelik alınmış tedbirin olup olmadığı, bu nedenle bir kusurunun olup olmadığı,iş verenin sigortalılarını eğitime gidiş dönüşlerini ...'a ait araçla yapılası hususunda bir dahlinin olup olmadığı, bu hususa izin vermişse bu iznin hangi şartlar kapsamında verildiği, bu izni, aracın durumu,periyodik bakımı vs.ni göz önünde tutarak verip vermediği hususlarını irdeleyerek, İşçi sağlığı ve İş Güvenliği mevzuatı ile iş kazasının vuku bulduğu iş kolunda uzman bilirkişi heyetinden, hükmü temyiz etmeyenler bakımından oluşan usuli kazanılmış hak durumu da gözetilerek kusur oran ve aidiyetleri belirlenip, sonucuna göre karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

Temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine,

18.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...