Karar Detayı

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

KARAR: Kısmen Kabul

Taraflar arasındaki İlk Derece Mahkemesinde görülen rücuan tazminat istemli asıl ve birleşen davalardan dolayı verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı kurum ve davalılardan ... mirasçıları vekilleri tarafından temyiz edilmekle, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı kurum vekili dava dilekçesinde özetle; müdürlüklerinin ... sicil sayılı dosyasında işlem gören işyeri işçisiyken 31.05.1996 tarihinde geçirdiği bir iş kazası sonucu vefat eden 9 503 425 sigorta sicil numaralı Günay Uludağ'ın hak sahiplerine, en son artışlarla birlikte 71.829,98 TL tutarında peşin değerli gelir bağlandığını, olay nedeniyle Çayeli Asliye Ceza Mahkemesince verilen 1996/43 E., 2001/174 K. sayılı kesinleşmiş kararla davalı gerçek şahısların tecziyesi cihetine gidildiğini, konu ile ilgili olarak tanzim olunan Kurumlarının müfettişlik raporunda ve Bakanlık müfettişlik raporlarında da ayrıntısı ile açıklandığı üzere olay asıl işveren, taşeron işveren ve davalıların müşterek kusuru neticesinde meydana geldiğini, davalıların işyerinde gerekli işgüvenliği tedbirlerini almadıklarını, bu itibarla kurumlarının zararından sorunlu olduklarını, sigortalının hak sahiplerince davalılar aleyhine Çayeli Asliye Hukuk Mahkemesinde 1996/133 Esas sayılı dosya ile açılan davada davalıların toplam kusurunun 7/8 olarak tespit edildiğini, bu kusur durumuna göre hesap edilen gerçek zarar miktarının ise 65.195,30 YTL olarak hesap edildiğini, bu davada sadece haksahiplerinden yalnızca eş ... yönünden 24.598,00 YTL maddi tazminatın hüküm altına alındığını ve neticeden ...'den 29.414,66 YTL, Metin'den 4.914,44 YTL, ...'ten 3.646,81 YTL, ....'den 2.621,39 YTL olmak üzere toplam 40.597,30 YTL gerçek zarar bakiyesi kaldığını, ayrıca haksahiplerine 1.12 YTL tutarından cenaze yardımının da yapıldığını, bu meblağın 7/8'i 0,98 YTL oldğuuna göre toplam 40.598,28 YTL'yi dava ve talep hakkı bulunduklarını belirterek; fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla; kurumlarının zararı olan 40.598,28 YTL'nin 40.597,30 YTL'sinin tahsislerin onay tarihlerinden, 0,98 YTL'sinin ise ödeme tarihinden itibaren işleyen yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen olmak kaydı ile davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava hakkının zamanaşımına uğradığını, bu nedenle zamanaşımı itirazında bulunduklarını, müvekkilin sadece ... Ltd. Şti.'nin yetkilisi olduğunu, şirketin tüzel kişininin yetkili olması gereken borçtan şirket ortağı ve yetkilisini sorumlu tutmanın mümkün olmadığını, müvekkillerinin olayda hiçbir kusurununun bulunmadığını, Çayeli Asliye Ceza Mahkemesi'nin kararı ve bu dosyada alınan kusur raporu bu dava açısından bağlayıcı olmadığını, kaldı ki müvekkillerini 2/8 oranında kusurlu bulan raporlarının olduğunu, bu nedenle tarafların kusur durumlarının ve oranlarının tespiti bakımından yeniden bilirkişi incelemesi yapılmasının gerekli olduğunu, olayda müteveffa sigortalı, Tedaş ve Taşeron ...'ın kusurlu olduğunu, iş yerinde gerekli önlemleri alma görev ve sorumluluğunu taşeron Hüseyin'e ait olduğunu, müteveffanın müvekkilinin değil taşeronun işçisi olduğunu, hak sahiplerinin Çayeli İş Mahkemesinden 1996/133 Esas ve 2004/147 Karar sayılı kararı ile 24.548.000.000 TL destekten yoksun kalma tazminatı kazandıklarını, hak sahiplerine yapılan bu ödemelerin tazminat miktarından düşülmesi gerektiğini belirterek; usul ve yasaya aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Özetle; 2018/157 Esas ve Birleştirilen 2006/115 Esas 2006/132 Karar sayılı dosyalar bakımından açılan davaların kabulü ile, 1 40.598,28 TL peşin sermaye değeri alacağının asıl ve birleşen davanın davalıları ... ve ...den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, hüküm altına alınan alacağın 40597,30 TL'si için tahsislerin onay tarihinden itibaren, 0,98 TL için ödeme tarihinden itibaren tahsil tarihine kadar yasal faiz uygulanmasına,

2 Meydana gelen iş kazasında kusuru, 1/8 oranında olan asıl ve birleşen davanın davalısı Çoruh Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin 40.598,28 TL peşin sermaye değeri alacağının kusur oranına göre 5.074,785 TL'sinden sorumlu tutulmasına, hüküm altına alınan alacağın 5.073,805 TL'si için tahsislerin onay tarihinden itibaren, 0,98 TL için ödeme tarihinden itibaren tahsil tarihine kadar yasal faiz uygulanmasına,

3 Meydana gelen iş kazasında kusurları 4/8 oranında olan ... mirasçıları asıl ve birleşen davanın davalıları ..., ..., ..., ... ve ...'ın 40.598,28 TL peşin sermaye değeri alacağının kusur oranlarına göre 20.299,14 TL'sinden sorumlu tutulmasına, hüküm altına alınan alacağın 20.298,16 TL'si için tahsislerin onay tarihinden itibaren, 0,98 TL için ödeme tarihinden itibaren tahsil tarihine kadar yasal faiz uygulanmasına,

3 Fazlaya ilişkin hakkın saklı tutulmasına, dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum ve davalılardan ... mirasçıları vekillerince temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Daire tarafından, Mahkemece esas alınan hesap bilirkişi raporuna göre sigortalının eşine dair ilk peşin sermaye değerli gelirin yanlış hesaplanması ile kurumun talebi de göz önünde tutularak, davalı ... mirasçılarının sorumlu olduğu tutarın, ilk peşin sermeye değerinin kusur karşılığı ile sınırlı olduğu gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir, gerekçesi ile ilk derece mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla özetle; özetle kararda; asıl dava ve birleşen davanın kısmen kabul kısmen reddine, 1 40.598,28 TL alacağın; (usuli kazanılmış hak durumu gözetilerek) 5.074,78 TL'lik kısmının asıl davanın davalıları ..., ... Elektrik İnşaat ve Taahhüt Ltd. Şti. ile Çoruh Elektrik Dağıtım A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, sair davalıların mezkur kısımdan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna yönelik talebin reddine, 19.896,73 TL'lik kısmının asıl dava ve birleşen davanın davalıları ..., ...ile ..., ..., ..., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, sair davalıların mezkur kısımdan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna yönelik talebin reddine, 15.626,77 TL'lik kısmının asıl davanın davalıları ... ve ...den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, sair davalıların mezkur kısımdan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna yönelik talebin reddine, Hüküm altına alınan alacağın 40.597,30 TL'si için tahsislerin onay tarihinden itibaren, 0,98 TL için ödeme tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı kurum ve davalılar ..., ..., ..., ..., ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı kurum vekili dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olup bozulması gerektiğini belirtmiştir.

2.Davalılar ..., ..., ..., ..., ... vekili özetle; kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesi.

3. Değerlendirme

Sıfat, dava konusu sübjektif hak (dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkidir. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir (Baki Kuru Ramazan Arslan Ejder Yılmaz, Medeni Usul Hukuku, 7. baskı, ... 1995, s. 231). Bu nedenle, davanın tarafları, taraf ehliyetine sahip olmalıdır. Yani, bir davada taraf olabilmek için, ya hakiki şahıs; ya da, hükmi şahıs olmak gerekir. Zira, taraf ehliyeti, medeni hukukun haklardan istifade ehliyetine tekabül eder ( Saim Üstündağ, Medeni Yargılama Hukuku, C. I II, 7. Baskı, ... 2000, s.288). Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 06.06.2007 tarih, 2007/10 358 Esas, 2007/337 Karar sayılı kararında da benimsendiği üzere; ticari şirketin tüzel kişiliği ticaret sicilinden silinmesi (terkini) ile sona erer. Tüzel kişiliğin sona ermesi için tasfiye işlemlerinin eksiksiz yapılmış olması gerekir. Şayet tasfiye işlemleri gerektiği gibi tamamlanmamış ve tasfiyesi gereken hususlar eksik bırakılmış ise, tüzel kişilik ticaret sicilinden silinse bile şirketin tüzel kişiliğinin sona erdiğinin kabulü olanaksızdır. Bu durumda, tüzel kişiliğin yeniden ihyasına gidilerek taraf teşkili sağlanmak suretiyle yargılamanın devamının sağlanması gerekir. Şu halde yapılması gereken iş; anılan HGK kararı çerçevesinde, tüzel kişiliği sona eren davalı şirketin ihyası için tasfiye memurluğu ile Ticaret Siciline husumet yöneltilerek ayrı bir dava açılması için davacı tarafa uygun bir süre verilmeli, dava açıldığı takdirde bu davanın sonucu beklenmeli, tüzel kişiliğin yeniden ihyası halinde, ihya kararı veren mahkemece temsile yetkili kılınan şirket temsilcisinin usulüne uygun davetiye ile davalı şirket adına davaya katılımının sağlanmasına müteakip, delilleri sorulup ilgiliye savunma hakkı tanınıp mevcut davayla ilgili itirazları karşılandıktan sonra esas hakkında bir karar vermekten ibarettir. Somut olayda; hakkında yargılama yapılan davalı ... Elektrik İnş. ve Taahhüt Ltd. Şti.’nin, Ticaret Sicilinden terkin olduğu ve bu durumda taraf ehliyeti bulunmayan davalı şirket adına karar verildiği anlaşılmış olmakla, anılan davalı şirket hakkında ihya yapılması için yasal prosedür işletilmek suretiyle ihyasına dair karar alındıktan sonra, usulüne uygun şekilde taraf teşkilinin sağlanması ve sonrasında karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve infazı mümkün olmayacak şekilde, hüküm tesis edilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,13.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.