Karar Detayı

MAHKEMESİ: İş Mahkemesi

SAYISI: 2017/187 E., 2022/5 K.

KARAR: Kısmen Kabul

Taraflar arasındaki İlk Derece Mahkemesinde görülen, hizmet tespiti istemli davadan dolayı verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının davalı ... Belediyesi Spor kulübünde 20.04.2006 tarihinden itibaren çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı işveren vekilinin cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini, davacının apaçık kötü niyetli olarak bu davayı açtığını, davacının SGK kaydı incelendiğinde tespiti istenen döneme ilişkin SGK kaydının mevcut olduğunun görüleceğini, bu durumda bu kayıtlarla çelişir şekilde hizmet tespit davasının açılmasının mümkün olmadığını, davacının işbu davayı açmakta hiçbir hukuki menfaati bulunmadığını, davacının SGK'lı gösterilmediği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, celp edilecek davacıya ait SGK kayıtları ile mahkemece resen dinlenecek kamu tanıklarının beyanları ile davacının istemlerinin haksız ve açıkça hukuka aykırı olduğunun ortaya çıkacağını, haksız ve dayanaksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının tespiti istenen tarihlerde 5510 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (a) ve (b) bentline tabi tescil kayıtları bulunduğunu, davacının talep ettiği süre yönünden çakışan sicil kayıtları bulunduğundan talebinin yerinde olmadığı, kötü niyetli olduğunu kayıtların dosyaya geldiğinde ortaya çıkacağını, davacı sigortalının sigortalı hizmeti bakımından kurumumuz kayıtları esas olup, davacı bunun aksini ancak aynı değerdeki yazılı belgelerle ispatlayabileceğini, bu tür hizmet tespiti davaları kamu düzenini ilgilendirdiğinden davanın hiç kuşkuya yer bırakmayacak şekilde ispatlanmasını, tanık beyanları ile yazılı belgelerin birbirini teyit etmesi gerektiğini, davacının diğer davalıya ait işyerinde şahsi dosyası var ise getirtilmelisini, davacının davasında haksız ve kötü niyetli olduğunu, davacının gerçekte çalışmadığı halde uzun bir süreyi tespit ettirmesi için gayri yasal delillere başvurarak (hatta bazen davacı ile de anlaşarak) hak elde etmeye çalışma ihtimalinin bulunduğununda gözden kaçırılmamasını, haksız ve yersiz davanın reddini, şayet mahkemece davanın kabulüne karar verilecek olursa Yargıtay 10. HD’ nin 2011/5580 6942 Esas Karar nolu, 10.05.2011 tarihli ilamı uyarınca, davanın açılmasına sebebiyet vermemiş olan davalı Kurum aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmemesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Özetle; “davanın kabulü ile;

Davacının davalı ... Klübünde 20.04.2006 tarihinden 31.12.2012 tarihine kadar hizmet aktiyle çalıştığının tespitine,

Aksi kurum işleminin iptaline,” karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. “... davacı adına talep konusu dönemde Kuruma bildirim yapılan işverenlerin kim olduğu usulünce yapılacak araştırma neticesi tam olarak saptanmalı, davalı işveren ile bildirimlerin yapıldığı işverenler arasında herhangi birilişki olup olmadığı açıklanmalı, bu yapılırken varsayımdan uzak hukuki gerekçelere dayanılmalı, şayet davalı işveren ile bildirim yapılan işverenler arasında herhangi bir ilişki bulunmaması halinde farklı işverenler nezdinde geçen çalışmalar iş bu davadan tefrik edilerek sadece davalı işveren yönünden davaya devam edilmelidir. Kabule göre de; davacı adına bildirilen süreler dışlanmalıdır. Diğer taraftan, davacının hizmet tespitini talep ettiği dönemde 1479 sayılı Kanun'a tabi sigortalılığının bulunduğu anlaşılmakta olup, vergi kaydı ile muhtasar beyannameleri celbedilmeli, 1479 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılığın durdurulup durdurulmadığı araştırılmalı; durdurulmadığının anlaşılması durumunda, 01.10.2008 tarihi öncesi dönem yönünden davacının geçiminin hangi sigorta kapsamındaki çalışmasına dayalı olduğu, baskın sigortalılığın hangisi olduğu belirlenmeli ve baskın çalışmanın geçtiği sosyal güvenlik kuruluşundaki sigortalılığa itibar edilmesi gereği gözetilerek, 01.10.2008 – 01.03.2011 dönemi yönünden 5510 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesi gereğince ilk önce başlayan sigortalılık ilişkisi esas alınarak, çakışan dönemde davacının tabi olduğu sigortalılık belirlenmeli ve tüm dosya kapsamına göre bir karar verilmelidir,” gerekçesi ile ilk derece mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Özetle; “Davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile,

1 Davacının, davalı ... bünyesinde 20.04.2006 11.11.2008, 01.08.2009 24.08.2009, 12.11.2009 30.11.2009, 11.05.2010 05.09.2010 ve 12.01.2011 17.01.2011 tarihleri arasında hizmet akdine tabi olarak zorunlu sigortalılık kapsamında çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin süreler yönünden tespit talebinin reddine,” karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili dilekçesinde özetle; reddedilen süreler yönünden kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalılar vekilleri; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

Eldeki dava dosyası incelendiğinde, davacının talep konusu dönemde 20.04.2006 06.04.2009 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanun kapsamında 4/b sigortalılığının bulunduğu anlaşılmakla, mahkemece davacının anılan dönemde 506 sayılı ve 5510 sayılı Kanun kapsamında 4/a sigortalılığına üstünlük tanınırken, davacının hizmet sürelerinin tam süreli mi, yoksa kısmi süreli mi olup olmadığı hususu değerlendirilmeden karar verilmiştir. Bu nedenle, davalı iş yerinden davacının ders dönemleri, ders programı ve saatlerine dair kayıtlar getirtilmeli, ayrıca davalı işyerinde çalışan diğer bordrolu tanıklar ile kursiyerler araştırılarak, çalışma süresi ve şekline dair bilgi ve görgülerine başvurulmalıdır. Diğer taraftan, davacının adi ortaklık ve limited şirket ortağı olduğu dönemlerde, şirketlerin muhtasar beyannameleri getirtilerek, kar edip etmedikleri belirlenmelidir. Bunun yanında, mahkemece, davacının hizmet cetvelinde gözüken, dava dışı işverenler tarafından bildirilen hizmet sürelerinin gerçek olup olmadığına yönelik yapılan araştırma yetersiz olup, davacı, bildirimlerin gerçek olmadığını belitmiş ve yapılan bildirimlerin iptalini istediğinden dava dışı işverenlere HMK m. 124 gereğince usulüne uygun bir biçimde husumet yöneltmesi için davacıya mehil verilip, dahil edilen işverenlerin göstereceği bütün deliller toplandıktan ve bu yerlerdeki bordro tanıkları da dinlenmek suretiyle, gerekli tüm soruşturma yapılıp, dava dışı işyerindeki çalışmaların varlığı, araştırılarak uyuşmazlık konusu yönler hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, tüm kanıtlar değerlendirilerek karar verilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 13.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.