Karar Detayı

MAHKEMESİ: İş Mahkemesi

SAYISI: 2022/356 E., 2022/662 K.

DAVA TARİHİ: 28.11.2016

KARAR: Kısmen kabul, kısmen ret

Taraflar arasında görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne kısme reddine karar verilmiştir.

Karar davalı ve fer i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçelerinde özetle; davacının davalı yanında 29.10.1996 04.05.2012 tarihleri arasında çalışmasına rağmen kuruma bildirilmeyen hizmetlerinin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ve fer'i müdahil Kurum davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Kararın davacı tarafından temyizi üzerine dairece; "Eldeki dosyada, davacı 29.10.1996 – 04.05.2012 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitini talep etmiştir. Davacı adına 04.05.2012 tarihinde Sigortalı İşe Giriş Bildirgesinin verildiği, 05.2012 12.2012 döneminde 238 Gün, 01.2013 12.2013 döneminde 356 gün, 01.2014 12.2014 döneminde 356 gün, 01.2015 12.2015 döneminde 341 gün, 01.2016 11.2016 döneminde 330 gün hizmetinin Kuruma bildirilmiş olduğu, Mahkemece verilen kararın Yargıtay 21. Hukuk Dairesi (Kapatılan) 2019/1317 esas 2019/7602 karar sayılı ilamıyla “yapılacak iş, celbedilmiş olan ihtilaflı dönem bordrolardan tespit edilecek başkaca bordro tanıklarının beyanlarına başvurmak, davalı işyerinden alışveriş yapan kişi yada işyerleri ile Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek davacının ihtilaflı dönemde fiili ve kesintisiz bir çalışmasının olup olmadığı hususunda yöntemince beyanlarını almak, komşu işyeri tanıklarının ihtilaflı dönemlerde çalışıp çalışmadığının denetlenebilmesi için hizmet cetvelleri ile işyeri sahiplerinin vergi kayıtlarını istemek, davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği de nazara alınıp gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.” denilmek suretiyle bozulduğu, Mahkemece bozmaya uyulduğu fakat bozma sonrası dinlenen tanık beyanlarıyla bozma öncesi dinlenen tanıkların beyanları da dikkate alındığında çelişkinin tam olarak giderilmediği, davacının davalı işyerinde bildirilmeyen çalışmalarının bulunduğu fakat süresinin belirlenemediği anlaşılmaktadır. Bu nedenle tanık beyanlarına göre davacının yazın çalışmaya ara verdiğine ilişkin beyanlar da değerlendirilmek suretiyle davacının bildirim dışı kalan çalışma süresi belirlenerek elde edilecek sonuca göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir" gerekçeleriyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen, yukarıda tarih ve sayısı yazılı davada; Asıl davanın ve birleşen davanın kısmen kabulü ile, davacının davalıya ait işyerinde 29.10.1996 04.05.2012 tarihleri arasında bu yılların 1 Haziran 15 Ağustos arası dönemleri dışındaki aylarda kesintisiz olarak çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili, sadece tanık beyanlarıyla karar verildiği, işe başlama ve bitiş tarihlerinin belirlenemediği, tanıklarca davacının yaz aylarında 2 3 ay çalışmadığının beyan edildiği, fer'i müdahil Kurum vekili, çalışmanın kesintili olup taleplerin hak düşürücü süreye uğradığı, mahkemece önce davanın reddine karar verilmişken bozma önceki aynı delillerle bu sefer davanın kabulüne karar verildiği gerekçeleriyle kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının kuruma bildirilmeyen hizmetlerinin bulunup bulunmadığı noktasındadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı madde hükümleridir.

3. Değerlendirme

4. Dava, 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun’un m. 86/9 inci maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”

5. Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

6. Mahkemece her ne kadar bozmaya uyulmuşsa da bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir.

7. Uyulan bozma ilamında bozma sonrası dinlenen tanık beyanlarıyla bozma öncesi dinlenen tanıkların beyanları da dikkate alındığında çelişkinin tam olarak giderilmediği, davacının davalı işyerinde bildirilmeyen çalışmalarının bulunduğu fakat süresinin belirlenemediği, tanık beyanlarına göre davacının yazın çalışmaya ara verdiğine ilişkin beyanlar da değerlendirilmek suretiyle davacının bildirim dışı kalan çalışma süresi belirlenerek elde edilecek sonuca göre karar verilmesi gerektiği belirtilmesine rağmen dinlenen ... isimli tanığın davacıyı ilk defa 1991 yılında işyerinde gördüğünü, ... isimli tanığın ise 2006 yılından önce çalışmadığını beyan ettiği, diğer tanık beyanları arasında da derin çelişkiler bulunduğu, çelişkilerin giderilmeden karar verildiği anlaşılmıştır. Mahkemece tanık beyanları arasındaki çelişkiler giderilip yaz aylarında ara verilen süreler de somut olarak belirlendikten sonra, davacının çalışma dönemlerini gösteren infaza elverişli şekilde hüküm kurulmalıdır.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 03.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.