Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/2976 E., 2022/2293 K.

DAVA TARİHİ: 05.06.2020

HÜKÜM/KARAR: Kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 13. İş Mahkemesi

SAYISI: 2020/127 E., 2020/344 K.

Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 29.07.2019 tarihinde halen ikamet ettiği Almanya'da bulunan Alman Posta kurumu aracılığıyla ve Acele Posta Servisi'ni kullanarak ... Sosyal Güvenlik Kurumu'na yurt dışı borçlanma başvurusu gönderdiğini, davalı kurumun 30.04.2020 tarihli yazısı ile müvekkilinin Almanya'dan gönderdiği borçlanma evraklarının usulüne uygun şekilde postaya verilmemiş olmasından ve bir kısım evrakların eksik olmasından dolayı başvurusunun ret edildiğini, borçlanma başvurusunun içeriğinde değişiklik yapan dilekçelerinin cevapsız bırakılarak zımnen ret edildiğini beyanla 29.07.2019 tarihi itibariyle yurt dışı borçlanma başvurusunun yapıldığını, müvekkilinin 7186 sayılı Kanun hükümlerine tabi olmadığından bahisle yurt dışı borç tahakkuk cetvelinin önceki yasa hükümleri doğrultusunda ve 12.03.2020 tanzim tarihli dilekçelerinde yer alan koşullara uygun şekilde düzenlenmesi gerektiğinin tespiti karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının göndermiş olduğu zarfta ... kodlarının olmaması sebebi ile yurdışı borçlanma başvuru tarihinin 05.08.2019 olarak kabul edildiğini, yurtdışı borçlanma talebinin 01.08.2019 tarihinde yürürlüğe giren yeni kanuna göre değerlendirildiğini, 2019/16 sayılı genelgeye göre borçlanmak isteyenlerin borçlanmaya esas sürelerine ait bilgi ve belgeleri başvuru anında eksiksiz olarak Kuruma ibraz etmeleri gerektiğinden, davacının 05.08.2019 tarihli yurtdışı borçlanma talebi başvuru anında ikamet belgesinin tercümesinin ve yurda giriş çıkış tarihlerini gösterir belgenin gönderilmemesi sebebi ile reddedildiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Dava dosyası kapsamındaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, davacının yurtdışı borçlanma başvurusunda ibraz etmesi gereken belgelerin eksik olduğu, öte yandan davacının Alman Posta Kurumu aracılığıyla göndermiş olduğu başvuru dilekçesinin taahhütlü, iadeli taahhütlü, acele posta servisi yoluyla gönderdiğine dair bir kayıt bulunmadığından başvurunun kurum kayıtlarına intikal tarihinin dikkate alınması gerektiği ve 3201 sayılı Kanun'un Süre Tespiti, Sigortalılığın Başlangıcı ve Sürelerin Değerlendirilmesi başlıklı 5 inci maddesinin 4 üncü fıkrasında 7186 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesi ile yapılan değişikliğin yürürlük tarihinden önce başvuru yapmış sayılamayacağı anlaşılmakla, 7186 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesi ile yapılan değişiklik öncesi usulüne uygun bir başvurusu bulunmayan davacı hakkında değişiklikten önceki kanun hükmünün uygulanmasının olanaksız olduğu ve davalı idarenin tesis ettiği işlemde yasal isabetsizlik bulunmadığı" gerekçelerine dayalı olarak " davanın reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinafında; müvekkilinin Alman Posta İdaresinin acele posta servisini kullandığını, Alman Posta İdaresinin bir kısım barkodları kullanmamasının davacı aleyhine değerlendirilemeyeceğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Somut olayda, davacının 3201 sayılı Kanun kapsamındaki 29.07.2019 tarihli yurtdışı borçlanması talebini aynı tarihte (29.07.2019) Almanya 'dan postaya verdiği görülmekle, Sosyal Sigortalar İşlemleri Yönetmeliğinin 124 üncü maddesindeki ''Yurt dışı borçlanma taleplerinin adi posta veya kuruma doğrudan yapılan başvuru ve bildirimlerde, başvuru veya bildirimin kurumun gelen evrak kayıtlarına intikal tarihi, taahütlü, iadeli taahütlü, acele posta servisi, PTT Alo Post veya PTT kargo ile yapılan başvuru ve bildirimlerde başvuru veya bildirimin postaya veya kargoya verildiği tarih, başvuru veya bildirim tarihi olarak kabul edilir.'' hükmü mevcuttur.

Yurt Dışı Borçlanma İşlemleri konusunda düzenleme içeren ve Kurum tarafından gerçekleştirilen dava konusu işleme dayanak alınan 2019/16 sayılı Genelgenin 7 inci maddesinde ise, "Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 124 üncü maddesinin birinci fıkrasına göre, adi posta veya Kuruma doğrudan yapılan başvuru ve bildirimlerde, başvuru veya bildirimin Kurumun gelen evrak kayıtlarına intikal tarihi; taahhütlü, iadeli taahhütlü, acele posta servisi, PTT Alo Post veya PTT Kargo ile yapılan başvuru ve bildirimlerde ise başvuru veya bildirimin postaya veya kargoya verildiği tarih başvuru veya bildirim tarihi olarak kabul edilmektedir. Başvuru sahiplerinin bulundukları ülkenin posta idareleri aracılığıyla taahhütlü, iadeli taahhütlü ve acele posta servisi ile yaptıkları başvuru tarihi de aynı şekilde Kuruma yapılmış başvuru tarihi olarak kabul edilecektir." düzenlemesinin yer alması karşısında, yurt dışı borçlanma talep dilekçesinin Alman DHL firmasına veriliş tarihinin talep tarihi olarak kabulü gerekirken davanın reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir. (Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 12.05.2022 tarih ve 2022/3431 esas ve 2022/7034 karar sayılı ilamı da aynı yöndedir)" gerekçelerine dayalı olarak

"Davacı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK 353/1 b.2 maddesi uyarınca kabulüne, ... 13. İş Mahkemesi'nin 09.10.2020 tarih ve 2020/127 E. ve 2020/344 K. sayılı kararının kaldırılmasına, yerine, davanın kabulü ile davacının yurt dışı borçlanma talep dilekçesinin 29.07.2019 tarihinde Kuruma verildiği ve bu tarih esas alınarak yurt dışı hizmet borçlanması yapabileceğinin tespitine, " karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK vekili temyiz dilekçesinde; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, ...’nin dosyasının incelenmesi sonucu, adı geçenin Almanya'da ikamet ettiği süreleri borçlanmak için 29.07.2019 tarihinde Almanya'dan ... postası ile göndermiş olduğu yurt dışı hizmet borçlanma talep dilekçesinin 05.08.2019 tarihinde kurum kayıtlarına alındığının tespit edildiği, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin "Başvuru veya bildirimin şekline göre itibar edilen tarih" başlıklı 124 üncü maddesinde, "Adi posta veya Kuruma doğrudan yapılan başvuru ve bildirimlerde, başvuru veya bildirimin Kurumun gelen evrak kayıtlarına intikal tarihi; taahhütlü, iadeli taahhütlü, acele posta servisi, PTT Alo posta veya PTT Kargo ile yapılan başvuru ve bildirimlerde ise başvuru veya bildririmin postaya veya kargoya verildiği tarih; başvuru veya bildirim tarihi olarak kabul edilir..." hükmünün yer aldığını, ayrıca, Genel Müdürlüğün 03.01.2020 tarih ve 159645 sayılı genel yazısında yurt dışından ...,... kodu ile gönderilen postaların taahhütlü gönderi olması, ...,... kodu ile gönderilen postaların acele posta gönderisi olması sebebiyle bu kodlarla gönderilen postaların postaya veriliş tarihlerinin Kuruma başvuru veya bildirim tarihi olarak kabul edilmesi gerekmekte olduğu ve DHL' nin Alman Posta İdaresine dahil olduğu, buradan gelen postalarda da ... kodlarının yer alması durumunda bu gönderilerinin de taahhütlü veya Acele Posta Gönderisi olarak kabul edilmesi gerekmektedir" denildiği, bu nedenle, adı geçenin göndermiş olduğu zarfta yukarıda belirtilen kodların olmaması sebebi ile yurdışı borçlanma başvuru tarihinin 05.08.2019 olarak kabul edildiği, edilmiş olup, yurtdışı borçlanma talebinin 01.08.2019 tarihinde yürürlüğe giren yeni kanuna göre değerlendirildiği, 2019/16 sayılı genelgeye göre borçlanmak isteyenlerin borçlanmaya esas sürelerine ait bilgi ve belgeleri başvuru anında eksiksiz olarak Kuruma ibraz etmeleri gerektiğinden, ...' nin 05.08.2019 tarihli yurtdışı borçlanma talebi başvuru anında ikamet belgesinin tercümesinin ve yurda girş çıkış tarihlerini gösterir belgenin gönderilmemesi sebebi ile red edildiği, yeterli inceleme yapılmadan ve dava sübut bulmadan dosyanın karara bağlandığı belirtilerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacınınn 3201 sayılı Kanun kapsamındaki 29.07.2019 tarihli yurtdışı borçlanmasının işleme alınarak, 29.07.2019 tarihi itibariyle borç tahakkuk cetvelinin düzenlenmesi gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

Yurt Dışı Borçlanma İşlemleri konusunda düzenleme içeren ve Kurum tarafından gerçekleştirilen dava konusu işleme dayanak alınan 2019/16 sayılı Genelgenin 7 inci maddesinde, "Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 124 üncü maddesinin birinci fıkrasına göre, adi posta veya Kuruma doğrudan yapılan başvuru ve bildirimlerde, başvuru veya bildirimin Kurumun gelen evrak kayıtlarına intikal tarihi; taahhütlü, iadeli taahhütlü, acele posta servisi, PTT Alo Post veya PTT Kargo ile yapılan başvuru ve bildirimlerde ise başvuru veya bildirimin postaya veya kargoya verildiği tarih başvuru veya bildirim tarihi olarak kabul edilmektedir. Başvuru sahiplerinin bulundukları ülkenin posta idareleri aracılığıyla taahhütlü, iadeli taahhütlü ve acele posta servisi ile yaptıkları başvuru tarihi de aynı şekilde Kuruma yapılmış başvuru tarihi olarak kabul edilecektir." düzenlemesinin; 01.08.2019 tarihi öncesinde yürürlükte bulunan 9 uncu madde hükmünde ise, "sosyal güvenlik sözleşmesi akdedilmiş ülkede geçen sürenin borçlanılması açısından, hizmetin geçtiği ülke yetkili makamlarınca verilen hizmet belgesinin yeterli sayıldığı ve belge tercümesinin 01.08.2019 tarihi sonrasında bu gruptaki ülkeler yönünden zorunlu hale getirildiği" hükümleri yer almaktadır.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı SGK vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle ;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...