Karar Detayı

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI: 2019/163 E., 2021/77 K.

KARAR: Kısmen Kabul

Taraflar arasında Mahkemece görülen iş kazası nedeniyle vefat eden sigortalının yakınlarının maddi ve manevi tazminat istemi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Kapatılan 21.Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.

Mahkemesi kararı davacılar ve davalı ...Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde; davacılar murisinin 23.07.2012 günü meydana gelen iş kazasında vefat ettiğini belirterek müteveffanın eşi Gülsüm Başkaya için 1.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminatın, kayınvalide ile kayınpederi için 20.000,00 er TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Ş. ve ARISU A.Ş vekilleri cevap dilekçesinde özetle; müvekkillerinden Dnz Elektrik Üretim A.Ş.'nin kazanın meydana geldiği saha ile alakalı Elektrik Üretim Lisans'ının hak sahibi olduğunu, müvekkillerinden Arısu AŞ'nin kazanın meydana geldiği iş yeri ile uzak yakın bir alakasının olmadığını, kazanın meydana geldiği sahanın Dnz'nin hak sahibi olduğu Elektrik Üretim Lisansına istinaden yapılmakta olan Hidroelektrik Santral kapsamında kaldığını, şirketler arasında illiyet bağının olmadığını, diğer davalı Kuzey Maden Ltd.Şti 01.06.2011 tarihli sözleşme ile iş kazalarının olmaması için alınması gerekli tedbirleri almayı, herşeye rağmen kaza meydana geldiğinde de tüm hukuki ve cezai sorumluluğu üstlendiğini, bu nedenle de müvekkillerine dava konusu iş kazası sebebiyle herhangi bir sorumluluk yükletilmeyeceğini, istenilen maddi ve manevi tazminatın miktarlarının fahiş olduğunu, husumet yönünden ve davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. BOZMA ÖNCESİ VE BOZMA KARARI

1.Mahkemenin 16.04.2015 tarihli ilk kararında özetle;

Davanın kısmen kabul kısmen reddine,

1 Davacı ... ...'un destekten yoksun kalma tazminat isteminin davalılar Dnz Elektrik Üretim A.Ş, ... ve Kuzey Maden İnş. San. Ltd. Şti. yönünden reddine,

2 Davalı Arı Su Ltd. Şti. aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat taleplerinin husumet yokluğu nedeniyle reddine,

3 Davacı ... ...için 20.000 TL manevi tazminatın davalılar Dnz Elektrik Üretim A.Ş, ... ve Kuzey Maden İnş. San. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... ...'a verilmesine,

4 Davacılar ... ve ... tarafından talep edilen manevi tazminat isteminin dolaylı zarar gören olmaları ve doğrudan zararın ispatlanamaması nedeniyle reddine karar verilmiştir.

2.Kararın davacılar ve davalı ...Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine (Kapatılan) 21.Hukuk Dairesinin 04.04.2019 tarih ve 2018/1095 Esas 2019/2581 Karar sayılı ilamında özetle; davacı eş yararına hükmedilen 20.000,00'er TL manevi tazminatın az olduğu, kazalı sigortalının aldığı son ücretin 1.110,69 TL olduğunun sigorta kayıtlarından anlaşılmasına rağmen altı ayda ele geçen ücretin ortalamasının esas alınarak maddi tazminat talebi ile ilgili sonuca gidilmesinin hatalı olduğu, yapılacak işin; davacının ücretinin yukarıda belirtilen miktar olarak esas alınması suretiyle alınacak yeni hesap raporunda usuli kazanılmış haklar da dikkate alınarak temyize konu kararda itibar edilen 19.01.2015 tarihli hesap raporundaki verilerin gözönünde bulundurulması, işlemiş devrenin bu raporda kabul edilen tarihten ileri çekilmemesi ve bu rapordan sonra yürürlüğe giren asgari ücretteki farkların rapora yansıtılmaması suretiyle maddi tazminat talebi ile ilgili karar vermekten ibaret olduğu belirtilerek mahkeme kararı bozulmuştur.

IV. BOZMA SONRASI YARGILAMA SÜRECİ VE KARAR

Bozma kararına uyan Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen son kararda özetle; usulüne uygun bozma ilamı sonrası aldırılan 14.01.2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle Yargıtay bozma ilamındaki hususlar dikkate alınarak yapılan yeniden hesaplara göre SGK'dan bağlanan gelirin peşin sermaye değerinin tenzilinden sonra, davacı ... ...için 20.269,01 TL bakiye destekten yoksun kalma maddi zararının hesaplandığının rapor edildiği, davacı vekili tarafından 19.01.2021 tarihli ıslah dilekçesinin sunulduğu, davacı vekilince sunulan ıslah dilekçesinde faiz talep edildiğinin görüldüğü, ancak davacı tarafça dava dilekçesinde faiz talebinin olmadığının tespit edildiği gerekçesiyle;

Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile,

1 Davacı ... ...için 20.269,01 TL destenden yoksun kalma tazminatının davalılar Dnz Elektrik Üretim A.Ş., ... ve Kuzey Maden İnş. San. Ltd. Şti.'den olay tarihinde itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... ...'a verilmesine,

2 Davalı Arı Su Ltd. Şti. aleyhine açılan maddi manevi tazminat taleplerinin husumet yokluğu sebebiyle reddine,

3 Davacı ... ...için 50.000 TL manevi tazminatın davalılar Dnz Elektrik Üretim A.Ş., ... ve Kuzey Maden İnş. San. Ltd Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... ...'a verilmesine,

4 Davacılar ... ve ... tarafından talep edilen manevi tazminat isteminin dolaylı zarar gören olmaları ve doğrudan zararın ispatlanamaması nedeniyle reddine, karar verilmiştir

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkeme tarafından davacılar ... ve ... açısından verilen ret kararının haksız, hukuka aykırı, yersiz ve eksik incelemeye dayalı bir karar olduğunu, müvekkillerinin müteveffa ile aile bağı bulunan, mütevaffayı oğulları gibi seven birer anne ve baba olduğunu, dosya kapsamında kusur oranlamasında davalı şirketin kusurunun tam olduğu ve davalı şirketinde sosyal ekonomik durumunun çok çok iyi olduğu düşünüldüğünde istenilen manevi tazminatlarında ne derece düşük olduğunu, ayrıca kararı kabul etmek anlamına gelmemek üzere; ... ve ...'nın manevi tazminat taleplerinin reddi halinde dahi hükmedilen karşı vekalet ücretlerinin usule aykırı ve isabetsiz olduğunu, hem davalı Arı Su Ltd. Şti. için 4.080,00 TL, hemde diğer davalılar olan Dnz Elektrik A.Ş., ... ve Kuzey Maden İnş. Ltd. için 7.300,00 TL ayrı ayrı vekalet ücretlerine hükmedilmesinin isabetsiz olduğu, zira davacılar ... ve ...'nın manevi tazminat istemleri ret edilse dahi tüm davalılar için müşterek ve müteselsilen tek bir maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, davacı ... Başkaya' nın talepleri yönünden dosya değerlendirildiğinde davalılardan Arı Su Ltd. Şti yönünden verilen husumet yokluğu sebebiyle davanın reddi kararının da isabetsiz olduğunu, iş kazası dolayısıyla sorumluluğu bulunduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ...Ş vekili temyiz taleplerinden feragat ettiklerini beyan etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazasında vefat eden sigortalının yakınlarının maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı HMK Geçici 3/2 nci maddesi delaletiyle uygulama imkanı bulan 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 1086 sayılı HUMK’nun 427 ilâ 444 üncü maddeleri, 6101 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanun 2 nci maddesi gereğince uygulanma olanağı bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'un 5 inci maddesi ve iş kazasının tespit tarihi itibariyle yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alındığında 818 sayılı Borçlar Kanun'un 41, 42, 43, 44, 46 ve 47 inci maddeleri ile 332 inci maddesi, 4857 sayılı İş Kanun'un 77 inci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1.Davalı ...Ş vekili tarafından karar temyiz edilmiş ise de anılan davalı vekilinin 09.02.2022 tarihli dilekçe ile temyizden feragat ettiklerini bildirmiş olmakla davalı ...Ş vekilinin temyiz dilekçesinin feragat nedeniyle REDDİNE,

2.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelerle bozmaya uyulmakla taraflar yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı dikkate alınarak, temyiz edenin sıfatına temyiz kapsam ve nedenleriyle kanun açık hükmüne aykırı görülen sebepler re'sen dikkate alınarak, davacılar vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3.Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 nci maddesinde müteselsil sorumluluk da dahil olmak üzere, birden fazla davalı aleyhine açılan davanın reddinde, ret sebebi ortak olan davalılar vekili lehine tek, ret sebebi ayrı olan davalılar vekili lehine ise her ret sebebi için ayrı ayrı avukatlık ücretine hükmolunacağı düzenlenmiştir. Aynı tarifenin 7/2 inci maddesinde davanın husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde, davanın görüldüğü mahkemeye göre tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçmemek üzere üçüncü kısımda yazılı avukatlık ücretine hükmolunacağı düzenlenmiştir.

4.Bu açıklamalar doğrultusunda somut olayda, davalı Arı Su Ltd. Şti.’ye karşı açılan maddi ve manevi tazminat davasında bu davalı hakkında husumetten red kararı verilmesine karşın iş bu davalı lehine tek maktu vekalet ücreti takdir edilmeyerek, belirtilen A.A.Ü.T. maddelerine aykırı olacak şekilde maddi ve manevi tazminat yönünden ayrı ayrı red vekalet ücretine hükmedildiği anlaşılmaktadır.

5.Öte yanda Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde uyuşmazlık konusu hakkında bir düzenleme bulunmamakla birlikte, tarifenin 3/1 inci maddesinde; avukatlık ücretinin belirlenmesinde, avukatın emeği, çabası, işin önemi niteliği ve davanın süresi göz önünde tutulacağı; aynı maddenin 2 inci fıkrasında ise, müteselsil sorumluluk da dahil olmak üzere, birden fazla davalı aleyhine açılan davanın reddinde, ret sebebi ortak olan davalılar vekili lehine tek; ret sebebi ayrı olan davalılar vekili lehine ise, her ret sebebi için ayrı ayrı avukatlık ücretine hükmolunacağı belirtilmiştir. Anılan maddenin amacına ve içtihatı birleştirme kararına hakim olan ilke birlikte gözetildiğinde, birden fazla davacının birlikte dava açması ve tek vekille temsil edilmeleri halinde, davanın kabul edilen bölümü üzerinden davacılar yararına tek, ret sebebi ortak olan davalılar lehine tek vekalet ücretine hükmedilmelidir.

Somut olayda; reddedilen manevi tazminat yönünden davalılar lehine 7.300,00 TL vekalet ücreti hükmedilmesi hatalı olmuştur.

6. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

7. O halde, davacılar vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları gözetilerek hüküm bozulmalıdır. Ne var ki; bu aykırılıkların giderilmesi, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hüküm bozulmamalı, 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi dikkate alınarak 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesi gereğince düzelterek onanmalıdır.

VI. KARAR

1. Davalı ...Ş vekilinin temyiz dilekçesinin feragat nedeniyle REDDİNE,

2. Davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

3. Temyiz olunan, Çal Asliye Hukuk Mahkemesinin 16.03.2021 tarih ve 2019/163 E 2021/77 K sayılı ilamının :

a) Hüküm fıkrasının 11 ve 12 nolu bendinin silinerek yerine "11 Davalı Arı Su Ltd. Şti. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı Arı Su Ltd. Şti. 'ye verilmesine " ibarelerinin yazılmak suretiyle,

b) Hüküm fıkrasının 13 nolu bendinin silinerek yerine "12 Davalılar DNZ Elektrik Üretim A.Ş, ... ve Kuzey Maden İnş. San. Ltd. Şti. kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince reddedilen manevi tazminat tutarı yönünden 6.000,00 TL nisbi vekalet ücretinin davacılardan alınarak bu davalılara verilmesine " ibarelerinin yazılmak suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

3. İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgililere iadesine,

4. Dosyanın kararı veren Mahkemeye gönderilmesine,30.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.