Karar Detayı

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI: 2017/44 E., 2021/657 K.

HÜKÜM/KARAR: Esastan red

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen hizmet tespiti ve tespit davasından verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... yönünden esastan reddine, karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 01.04.1980 tarihinde davalı ... ile babasının işlettiği benzinlikte işçi olarak çalışmaya başladığını, ilk SGK bildirgesinin ise 07.04.1980 tarihinde tanzim edilerek kuruma gönderildiğini, davacının emeklilik için başvurduğunda sigorta başlangıcının 01.04.1980 değil, 26.10.1981 olduğunu öğrendiğini, bu nedenle davacının davalılardan ...'ın yanında 01.04.1980 ile 01.12.1980 tarihleri arasında çalıştığının, sigorta başlangıcının 01.04.1980 olduğunun ve 24.12.2010 tarihinde emekliliği hakettiğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının anılan tarihte işe gireceğinin bildirilmesine rağmen çalıştığına dair prim ödenmediğini, davacının davasını yazılı deliller ile ispat etmesi gerektiğinin bildirildiği belirtilerek davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ...'a usulüne uygun meşruhatlı davetiyenin tebliğ edilmiş, ancak cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 15.09.2014 tarihli ve 2011/544 Esas, 2014/398 Karar sayılı kararıyla; "Davacının davasının kabulü ile davacının davalı işveren ... bünyesinde 01.04.1980 ile 01/12/1980 tarihleri arasında asgari ücret üzerinden çalışmasının olduğunun ve davalının 28.11.2011 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine, " karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 24.10.2016 tarihli, 2016/10926 Esas, 2016/12834 Karar sayılı ilamında; "Eldeki dava dosyasına konu olayda, Kurum kayıtlarındaki 01.04.1980 tarihli işe giriş bildirgesinin ... Akakaryakıt Bayii işyerinden verilmiş olup, anılan işyerinin işe giriş bildirgesinde geçen sicil numarasının ise ... Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye ait olduğunun ve ... ile davalı ...’ın şirket ortakları olduğunun anlaşılması karşısında, tespite konu dönemde gerçek işveren veya işverenler saptanarak, usulüne uygun husumet yöneltilmesi ile davaya katılımı sağlanmalıdır.

Sonrasında, bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu gözetilerek, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurularak, işverenin Kurum nezdindeki ihtilaf konusu döneme ait dönem bordroları celp edilerek, dava konusu dönemde davacı ile birlikte çalışan ve işverenin bordrolarında kayıtlı kişiler ile aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler resen saptanarak, çalışmaların varlığı ve süresi yönünden bilgi ve görgülerine başvurulmalı, bunun dışında sigortalının kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu gereğince araştırılmalı, davalı işyerinde tespiti istenen dönemde Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa, belgeler getirtilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde; iş yerinin kapsamı, kapasitesi ile işin ve işyerinin niteliği nazara alınmalı, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Davanın yasal dayanaklarından olan 506 sayılı Kanun'un yaşlılık aylığından yararlanma şartlarını düzenleyen 60 ıncı maddesinin (H) bendi hükmüne göre, “Bu maddede belirtilen yaşlılık aylıklarından yararlanabilmek için, sigortalının çalıştığı işten ayrılması ve yazılı istekte bulunması şarttır.” Davacının, Kurumdan anılan yasal düzenleme çerçevesinde yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunduğu 28.01.2011 tarihi ve sonrasında çalıştığı işten ayrılıp ayrılmadığı sorularak, anılan yasal düzenleme kapsamında yaşlılık aylığı tahsisi için işten ayrılma şartının gerçekleşip gerçekleşmediği irdelenerek, varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir." hususlarına işaret edilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller değerlendirildiğinde dinlenen tanıklardan yalnızca ...'ın davacının davalı işyerinde çalıştığını beyan ettiği ancak tanığın oradan sürekli benzin almasına rağmen davacının yaptığı iş hakkında bilgisi olmadığı, davacıyı orada gezen ve dolaşan birisi olarak tasvir ettiği, bu hususun hayatın olağan akışına aykırı olduğu, diğer tanıkların davacıyı tanımadığı, bozma kararından önce dinlenen tanıklardan bazılarının davacıyı çalışırken gördükleri ancak işin süresini ve niteliğini şüpheye yer vermeyecek şekilde açıklayamadıkları anlaşılmakla davacının iddiasını ispatlayamadığı kanaatine varılmış, SGK kayıtlarından davalı işverenin ... Petrol ve Sanayi Ticaret Limited şirketi unvanına sahip olduğu göz önüne alındığında davalı şirket yönünden davanın esastan, ... yönünden pasif husumet yokluğundan reddine," karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dinlenen tanıkların uyuşmazlık konu dönemde davacının çalışmasını ortaya koyduğunu, diğer davalı şirketin yargılama esnasında, davacının iş yerinde çalışmadığı konusunda bir iddiada bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti ve davacının sigorta başlangıç tarihinin 01.04.1980 olduğunun tespiti ile 24.12.2010 tarihinde yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 60 ıncı maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme

İnceleme konusu dosyada; davacının sigorta başlangıç tarihinin 01.04.1980 olduğunun tespiti ile 01.04.1980 ile 01.12.1980 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitini ve 24.12.2010 tarihinde yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitini istediği eldeki davada, davacı adına davalı ... Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti. unvanlı iş yerinde 01.04.1980 tarihinde işe başladığını belirtir işe giriş bildirgesinin 17.04.1980 tarihinde Kurum kayıtlarına intikal ettiği, davalı şirkete ait iş yerinin petrol ofisi bayiisi olarak 01.10.1978 tarihinde Kanun kapsamına alındığı, 31.12.2003 tarihinde kanun kapsamından çıktığı, diğer davalı ...'ın şirket ortaklarından olduğu, davalı şirket tarafından 1980 yılına ait bordro verilmediği, dosya kapsamında dinlenen bir kısım tanık ifadelerine göre davacının davalı iş yerinde görüldüğünün belirtilmesine karşın, çalışma süresinin açık ve net bir şekilde ispatlanamadığı anlaşılmakla, 01.04.1980 tarihinde davalı şirket nezdinde işe başladığını belirtir işe giriş bildirgesinin varlığı kapsamında, söz konusu işe giriş bildirgesinde yer alan kayıtların davacının kimlik bilgileri ile uyumlu olduğunun, sahteliğine yönelik herhangi bir iddianın bulunmadığının anlaşılması karşısında, davacının talebine göre tahsis koşullarının, davacının sigorta başlangıç tarihi 01.04.1980 olarak kabul edilmek kaydıyla irdelenmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz bulunmuştur.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan, Mahkeme kararının BOZULMASINA, Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine, 24.03.2023 gününde oybirliğiyle karar verildi.