Karar Detayı

...

MAHKEMESİ: İş Mahkemesi

SAYISI: 2020/165 E., 2021/71 K.

...

...

HÜKÜM/KARAR: Kabul

Taraflar arasında görülen Kurumca tespit edilen sigortalı çalışma nedeniyle bordro verilmesi ve çalışmaya ilişkin belgelerin istenmesine dair kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı asil dava dilekçesinde özetle; davalı kurum tarafından 09.04.2004 tarih ve 42705 sayılı işlemle işyerinin tescil edilmesi için işyeri bildirgesi verilmesi ve prim yatırılmasının istendiğini, bu işleme karşı itiraz ettiğini, itirazının reddedildiğini, red kararının 17.06.2004 tarihinde tebliğ ettiğini, davalı kurum tarafından ... isimli kişinin 01.11.2002 11.08.2003 döneminde bürosunda sekreter olarak çalıştığından bahisle bordro düzenlemesinin istendiğini, bu işleme karşıda itiraz ettiğini, ancak itirazının reddedildiğini, ... 2.İdare Mahkemesinin 2004/1402 Esas sayılı dosyasında dava açtığını, görevsizlik karan sonrası dosyanın 2008/1084 Esas numarasını aldığını, adı geçen kişinin işyerinde genel temizlik için zaman zaman çalıştığını, ancak bu çalışmanın sürekli olmadığını, bu kişinin davalı kuruma ve Bölge Çalışma Müdürlüklerine yaptığı şikayetini geri aldığını, şikayet dilekçesinde belirttiği tarihlerde çalışmadığını beyan ettiğini ileri sürerek, davalı kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiş; 28.04.2021 günlü celsede; "Benden sadece aylık prim hizmet belgesi düzenlemem istendi, buna ilişkin olarak da kuruma itiraz ettim ve itirazım reddedildi. Onun dışında bana resen düzenlenen bir prim borcu tebliğ edilmedi. Buna ilişkin de kurum komisyon kararı yoktur" şeklinde beyanda bulunmuştur.

II.CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 13.10.2015 tarihli ve 2013/456 2015/417 E.K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekilinin temyiz isteminde bulunması üzerine Dairemizin 20.03.2018 günlü ve 2015/23239 2018/2297 E.K. sayılı ilamı ile; eldeki davada, mahkemece davacının davaya konu işlem ile ilgili idari yargıda herhangi bir davasının bulunup bulunmadığı ile kesinleşip kesinleşmediği hususunun irdelenmesi, aynı şekilde eldeki davanın süresinde açılıp açılmadığı hususunda bir değerlendirme yapıldıktan sonra karar verilmesi gerektiği, diğer taraftan davaya konu somut olayda; uyuşmazlığın davadışı sigortalının çalışmalarının varlığı noktasında toplandığı dikkate alındığında, günlerinin eksik bildirildiği iddia edilen sigortalının da davada taraf olmasında hukuki yararının olduğu anlaşıldığından, davanın sadece Sosyal Güvenlik Kurumu hakkında yürütülüp sonuçlandırılması isabetsizdir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 14.12.2011 günlü 2011/21 632 E;, 2011/784 K. sayılı ilamında da belirtildiği üzere dava sonucunda verilecek karar, günlerinin eksik bildirildiği iddia edilen sigortalının da hak alanını ilgilendirdiğinden, davacı tarafa harcı da yatırılmak suretiyle yöntemince söz konusu sigortalıların davaya dahil edilmesi (davanın teşmil edilmesi) için süre verilmesi, anılan sigortalının gösterdiği deliller de toplanarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, mahkemece, belirtilen eksiklik giderilmeden ve pasif ehliyet yönü halledilmeden yargılamanın sürdürülmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu belirtilerek, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu verilen hüküm bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 28.04.2021 tarihli ve 2020/165 2021/71 E.K. sayılı kararı ile; bozma ilamına uyularak sigortalı ... davaya dahil edilmiş, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; kurumca davacıya ait ... sicil numaralı işyeri hakkında kurum müfettişlerince düzenlenen 26.03.2004 tarih ve 36 K.D.R.30 sayılı denetmen raporunda, davacı adına işlem gören avukatlık bürosu işyeri ile ilgili olarak ...'in kuruma vermiş olduğu şikayet dilekçesi kapsamında yapılan araştırmada, davacı adına tescilli herhangi bir işyeri kaydının olmadığı, yapılan işin avukatlık faaliyeti olduğu, işyerinde fiilen yapılan tespitte işyerinde herhangi bir çalışanın olmadığı, denetim esnasında şikayetçi ...'in de fiilen çalışmasının olmadığı, ancak çevresel araştırma sonucu tanıklar ... ve ...'ın ifadeleri ile davacının ve şikayetçinin ifadeleri dikkate alınarak ...'in 01.11.2002 11.08.2003 tarihleri arasındaki çalışmalarının 506 sayılı Kanun kapsamda değerlendirildiği ve davacıya denetmen raporuna istinaden dava konusu 22.04.2004 tarih ve 051119 sayılı yazı gönderilerek, ... için 01.11.2002 tarihi itibariyle işe giriş bildirgesi ve 01.11.2002 11.08.2003 devresi için aylık sigorta prim bildirgesi ve dört aylık dönem bordrosunun düzenlenerek verilmesinin istenildiği, bu yazının davacıya 03.05.2004 tarihinde tebliğ edildiği, davacı tarafça 13.05.2004 tarihinde kuruma itiraz edildiği, kurumca davacının itirazı ile ilgili davacıya gönderilen 26.05.2004 tarihli yazısında, denetmen raporuna istinaden işlem yapıldığı ve denetmen raporunun aksi ispat edilene kadar geçerli olduğundan bildirge ve bordroların verilmemesi halinde re'sen düzenleneceğinin bildirildiği, dosya kapsamında kurumca söz konusu bildirge ve bordroların re'sen düzenlendiğine ilişkin herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı, mahkemece kuruma müzekkere yazılarak, kurumun 22.04.2004 tarih ve 051119 sayılı yazı sonrasında söz konusu belgelerin ve sigorta primlerinin kurumca re'sen düzenlenip düzenlenmediği, sigorta primlerinin davacıya tebliğ edilip edilmediği, buna ilişkin tebliğ belgeleri ile davacının varsa itirazı ve komisyon kararı ile tebliğine ilişkin belgeler istenilmiş, kurum tarafından gönderilen 13.01.2021 tarihli yazı cevabında; işyeri dosyası iz ve imha edildiğinden söz konusu belgelere ilişkin tespit yapılamadığının bildirildiği, bu kapsamda 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi ve 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinde düzenlenen sürelerin işlemediği, davanın kurum işleminin iptali olarak değerlendirilmesi gerektiği, davacı tarafça dava konusu işlemin iptali için ... 2. İdare Mahkemesi'nin 2004/1403 Esas sayılı dosyasında 16.08.2004 tarihinde dava açıldığı, mahkemece dava konusu kurum işleminin iptaline karar verildiği, mahkeme kararının Danıştay 10. Dairesinin 14.04.2008 tarih ve 2005/6406 2008/2203 E.K. sayılı ilamı ile bozulmasına karar verildiği, Mahkemece 2008/980 Esasını aldığı ve bozma ilamı doğrultusunda görev yönünden reddine karar verildiği, kararın kesinleştiği, bunun üzerine işbu eldeki davanın açıldığı, davacı tarafça söz konusu denetmen raporuna istinaden kurumca hakkında düzenlenen 22.04.2004 ve 51121 sayılı idari para cezasının iptaline ilişkin ... 2. İdare Mahkemesi'nin 2008/885 Esas sayılı dosyasında kurum işleminin iptaline karar verildiği ve kesinleştiği, yine kurumca davacı hakkında düzenlenen 22.04.2004 ve 51120 sayılı idari para cezasına ilişkin ... 2. İdare Mahkemesi'nin 2004/1404 Esas sayılı dosyasında kurum işleminin iptaline karar verildiği ve kesinleştiği, dosya kapsamındaki deliller dikkate alındığında, söz konusu denetmen raporuna istinaden verilen idari para cezalarının iptali istemi ile açılan davalarda dava konusu kurum işleminin iptaline karar verildiği ve kesinleştiği, söz konusu kararların gerekçesinde de belirtildiği üzere, ...'in şikayet dilekçesinin ardından kuruma verdiği şikayetini geri aldığına ve işlemden kaldırılmasına ilişkin dilekçelerin içeriği dikkate alınmaksızın ilk şikayet dilekçesi üzerine diğer dilekçeleri dikkate alınmaksızın denetim gerçekleştirildiği, ancak şikayetin işlemden kaldırılmasına ilişkin dilekçelerin de denetmen raporu ekinde yer almasına rağmen şikayet dilekçesi olarak geçtiği, yine ...'in müfettişe verdiği ifade de şikayet dilekçesindeki beyanların aksini iddia ettiği, ayrıca denetmenin başvurduğu tanıkların da davacının bürosu ile irtibat halinde kişiler olmadığı, raporun eksik incelemeye dayandığı, bu kapsamda davacıdan davaya konusu ... adına 01.11.2002 tarihi itibariyle işe giriş bildirgesi ve 01.11.2002 11.08.2003 devresi için aylık sigorta prim bildirgesi ve dört aylık dönem bordrosunun düzenlenerek verilmesine ilişkin kurum işleminin yerinde olmadığı anlaşıldığından dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, davanın kabulü ile; davalı kurumun 22.04.2004 tarih 051119 sayılı davacıdan 01.11.2002 11.08.2003 tarihleri arası davacıya ait iş yerinden ... için aylık sigorta prim bildirgesi ve dört aylık dönem bordroları düzenlenmesine ilişkin kurum işleminin iptaline, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK vekili; kurum işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu, kurum işlemlerinin aksinin ispat edilememiş olduğu halde, davanın kabulü kararının hatalı olduğunu belirterek, hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davalı ... hakkında işe giriş bildirgesi ve 01.11.2002 11.08.2003 tarihleri arasında aylık sigorta prim bildirgesi ve dört aylık dönem bordrosunun düzenlenerek verilmesine ilişkin kurum işleminin iptaline ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu maddesi.

3. Değerlendirme

Dosya kapsamına göre, mahkemece bozmaya uyularak davanın kabulüne karar verilmiş ise de, Dairemiz geri çevirme kararı sonrası, Osmangazi Sosyal Güvenlik Merkezinin 01.12.2022 günlü cevabi yazısında; davalı ...'in 01.11.2002 11.08.2013 tarihleri arasındaki hizmetlerinin iptal edildiği, bu hizmetlerin iptali edilmesinin sebebinin davacı ... adın işlem gören ... sicil numaralı işyeri dosyasının imha olması ve sigortalının şahsi dosyasında iptal sebebi hakkında bilgi/belge bulunmaması sebebiyle tespit yapılamadığı, ayrıca müfredat kartı incelemesinde ...'in 01.11.2002 11.08.2013 tarihli hizmetlerinden dolayı oluşan prim borçlarının ve idari para cezalarının, bu bildirimlerin iptal edilmesi sebebiyle silindiği ve ilgili dönemler için işveren tarafından ödeme yapılmadığının bildirilmesi karşısında, kurumdan gelen bu cevabi yazı doğrultusunda davanın konusuz kalıp kalmadığı hususu belirlenerek, oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Mahkeme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine,

14.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...